Ο Θούριος του Ρήγα: Γιατί ονομάστηκε έτσι το μοναδικό έπος

Στην εποχή της πολύχρονης σκλαβιάς, της απολυταρχικής οθωμανικής τυραννίας, ο Ρήγας Βελεστινλής είχε συλλάβει ένα συγκεκριμένο στρατηγικό σχέδιο για την επανάσταση των σκλαβωμένων, των Ελλήνων και των άλλων βαλκανικών λαών, προς απόκτηση της ελευθερίας τους.

Κατά την προετοιμασία και κατάστρωση του στρατηγικού αυτού σχεδίου ο Ρήγας γνώριζε καλά πως χωρίς υψηλό ηθικό, χωρίς κινητοποίηση των ιδανικών του ανθρώπου, δεν είναι δυνατόν οι σκλαβωμένοι να υπερβούν τις ψυχολογικές δυσκολίες και να προχωρήσουν σε επανάσταση. Γνώριζε επίσης πως μόνο με ενθουσιαστικά τραγούδια, με παιάνες, θα ήταν δυνατόν να παρακινηθούν, να ενθουσιαστούν οι σκλαβωμένοι ραγιάδες.

---

Το Σάββατο με «ΤΑ ΝΕΑ», «Χάρτα & Θούριος» του Ρ. Βελεστινλή & «Down Town»

Για πρώτη φορά στον ελληνικό τύπο, μία μοναδική προσφορά

Η «Χάρτα» της Ελεύθερης Ελλάδας του Ρήγα Βελεστινλή σε μία μεγάλη, πολυτελή, συλλεκτική αφίσα.

Τα πιο δημοφιλή κείμενα του Νεοελληνικού Διαφωτισμού, οι ιδέες του οποίου προετοίμασαν την Επανάσταση του 1821.

Η «Χάρτα» του Ρήγα είναι μεγάλων διαστάσεων χάρτης που απεικονίζει τον ελλαδικό χώρο και την ευρύτερη περιοχή της Βαλκανικής χερσονήσου. Πρόκειται για το πιο σημαντικό δείγμα της ελληνικής χαρτογραφίας της προεπαναστατικής περιόδου. Τυπώθηκε το 1796-97 στη Βιέννη, ενώ δεν κυκλοφορεί ευρύτερα γνωστή έκδοση της «Χάρτας».

Ο «Θούριος» γράφτηκε το 1797 με σκοπό να τραγουδιέται σε συγκεντρώσεις με βασικό σκοπό τον ξεσηκωμό των Ελλήνων. Υιοθετεί το τίτλο «Θούριος» για να εξηγήσει τον ορμητικό και ταυτόχρονα τον πολεμικό και επικό χαρακτήρα του.

Η έκδοση συμπληρώνεται με μερικά ακόμα επαναστατικά κείμενα του Ρήγα – και μία εισαγωγή του ερευνητή της ζωής και του έργου του μεγάλου επαναστάτη, Δημητρίου Απ. Καραμπερόπουλου.

Μαζί

DOWN TOWN

—————————————————————————————————————————————————–

Έτσι, ο Ρήγας συνέθεσε τον δικό του παιάνα, τον οποίον ονόμασε «Θούριο», λέξη την οποία δανείστηκε από τους αττικούς ποιητές (Αισχύλο και Αριστοφάνη). Η λέξη «θούριος» είναι επίθετο προερχόμενο από το ρήμα θρώσκω (πηδώ, εφορμώ), σημαίνει δε ορμητικός, σφοδρός, μαινόμενος, πολεμικός.

Στην εποχή του Ρήγα δεν ήταν σε χρήση ο συγκεκριμένος όρος. Ο Ρήγας τον χρησιμοποίησε το 1796 (δείγμα και αυτό της μελέτης των αρχαίων κλασικών κειμένων από εκείνον), κι έτσι η λέξη«θούριος» εισήχθη στο νεοελληνικό λεξιλόγιο και κατέστη συνώνυμο της επανάστασης.

Στον επαναστατικό του παιάνα ο Ρήγας συνδύασε το τραγούδι με το χορό. Ο Θούριος χορεύεται στο συρτό χορό της γενέτειράς του. Ταιριασμένα μαζί, χορός και τραγούδι ωθούν τους σκλαβωμένους στη μέθεξη της επανάστασης.

Ο Θούριος του Ρήγα είναι ο πλέον διαδεδομένος προεπαναστατικός πατριωτικός ύμνος. Στους πρώτους στίχους του εξαίρεται η ιδέα της ελεύθερης ζωής και αντηχεί το προσκλητήριο της επανάστασης σε όλους τους βαλκανικούς λαούς και ιδιαίτερα στους Έλληνες, οι οποίοι δεσμεύονται με ιερό όρκο ότι θα αγωνιστούν, για να ελευθερώσουν το σκλαβωμένο γένος τους.

Ώς πότε παλικάρια να ζούμεν στα στενά,
Mονάχοι σα λιοντάρια, σταις ράχαις στα βουνά;
Σπηλαίς να κατοικούμεν, να βλέπωμεν κλαδιά,
Nα φεύγωμ’ απ’ τον Kόσμον, για την πικρή σκλαβιά.
Nα χάνωμεν αδέλφια, Πατρίδα, και Γονείς,
Tους φίλους, τα παιδιά μας, κι’ όλους τους συγγενείς.
Καλλιώναι μίας ώρας ελεύθερη ζωή,
Παρά σαράντα χρόνοι σκλαβιά, και φυλακή.