GEBELİKTE GÖRÜLEN PROBLEMLERE ÇÖZÜMLER
Dyt. BÜŞRA AKTURAN
Bir kadın için en unutulmaz günlerden biri de hamile olduğunu öğrendiği zamanlar olsa gerek. Fakat bu mutlulukla birlikte anne, her güzel şeyde bir zorluk olduğu gibi gebelikte de bir takım zorluklar çekebilir ve bu zorluklar bazen annenin normal yaşantısını etkileyebilecek düzeylere çıkabilir. İlk aylarda başlayan baş ağrısı, mide bulantısı sonrasında aşerme, ve ilerleyen zamanlarda kabızlık ile mide yanması çoğu gebe kadının başına gelen gastrointestinal problemlerin başında gelir. Bu sorunları en aza indirebilmek için beslenmede bazı değişikliklere gitmek, anne adayının kendisini daha iyi hissetmesine yardımcı olacaktır.
Bulantı: Daha çok gebeliğin ilk üç ayında görülen bulantılar, hormonal değişiklikler, özellikle östrojen düzeylerindeki artış nedeniyle ortaya çıkmaktadır. Bazı gebeler için sabah bulantıları geçici iken bazıları için bu durum sürekli olabilir. Bulantı sonucunda aşırı düzeyde kusmalar kişinin vücudunda hem su kaybına hem de elektrolit kaybına sebep olur. Bu durumun önüne geçebilmek için bazı önemler alınabilir;
-Sabah kalkınca tuzlu kraker, sade kızarmış ekmek, galeta, mısır patlağı gibi kuru besinler tüketilebilir.
-Gebe kadının koku alma duyuları hassaslaştığından normalde rahatsız olmadığı kokulardan bu dönemde rahatsızlık duyacaktır. Bu sebeple mümkün olduğunca yemek kokularının olduğu ortamlarda bulunmamalıdır.
-Yemek yerken sıvı tüketimi yapılmamalıdır. Su ara zamanlarda tüketilmelidir.
-Yağlı besinler ve baharatlı yiyecekler mide bulantısını tetikleyeceğinden çok yağlı,baharatlı yiyecekler ve kızartmalardan uzak durulmalıdır.
-Midenin boş kalmasını önlemek için azar azar ve sık beslenme uygulanabilir. Besinler mümkün olduğunca yavaş tüketilmelidir.
Aşerme: Gebelik döneminde hormonal değişikliklerle ortaya çıkan aşerme; bazı besinlere karşı şiddetli bir istek veya aşırı bir isteksizlik (tiksinti) durumu olarak tanımlanmaktadır. Bu durum genellikle gebeliğin ilk 3 ayından sonra düzelmektedir. Besin alımında çok fazla isteksizlik ve buna bağlı olarak bazı besin gruplarının yetersiz tüketimi söz konusu değilse aşerme durumu zararsızdır. Bu dönemde hangi besinin size rahatsızlık vermediğini öğrenmek için farklı yiyecek ve içecekler denemelisiniz.
Mide yanması/ekşimesi: Daha çok gebeliğin son üç ayında görülen mide ekşimesi ve yanması, büyüyen bebeğin annenin midesine baskıda bulunması sonucunda oluşmaktadır. Böyle bir durumla karşılaşan anne adayları;
-Mide bulantısı ve mide ekşimesine neden olabilecek; çay, kahve, kakao gibi kafeinli içecekler tüketmemelidir.
- Çok yağlı ve soslu besinlerden uzak durmalıdır.
-Yemeklerden sonra yürüyüş gibi hafif aktiviteler yapabilir.
- Yemekten hemen sonra yatmamalı araya birkaç saat koymalıdır.
-Uyurken yüksek yastık kullanmalı ve baş kısmını yüksekte tutmalı, rahat giysiler tercih etmelidir.
Kabızlık: Gebelikte oluşan hormonal değişiklikler; bağırsak kaslarının gevşemesine ve bağırsak hareketlerinin azalmasına neden olan kabızlık sorununu oluşturmaktadır. Ayrıca demir eksikliği için kullanılan demir takviyeleri de kabızlığa sebep olabilmektedir. Gebelikte görülen bu problem beslenmede yapılacak değişikliklerle azaltılabilir ya da önlenebilir.
- Liften zengin beslenmek bağırsak hareketlerini arttırır. Sebze, meyve, tam tahıllar, kurubaklagiller liften zengin besinlerdir. Özellikle her gün 5 porsiyon sebze ve meyve tüketimi oldukça önemlidir. Her öğüne salata ve sebze yemekleri ekleyebilirsiniz.
-Günlük sıvı tüketimi arttırılmalıdır, 8-10 bardak sıvı tüketilmelidir.
-Fiziksel aktivite, bağırsak fonksiyonlarının normal çalışmasına olanak sağlar. Yürüyüş, yüzme, yoga ve hafif egzersizler gebelik boyunca yapılabilecek en iyi aktivitelerdendir.
- Sabah kalkınca kahvaltıdan önce 1 bardak su içip 15-20 dakika hafif bir yürüyüş yapmak anneyi rahatlatacak bir etkinlik olacaktır.