Όταν κάθε δρόμος είναι κλειστός: Η Gen Z και η απογοήτευση της σύγχρονης εποχής

Η Gen Z μεγάλωσε με την υπόσχεση ότι ο κόσμος είναι γεμάτος ατελείωτες ευκαιρίες. Η τεχνολογία έφερε πρόσβαση σε γνώση, καριέρα, σχέσεις και εμπειρίες με το πάτημα ενός κουμπιού. Όμως, αυτή η φαινομενική απεριόριστη επιλογή συνοδεύτηκε από μια πρωτοφανή κλίμακα απόρριψης. Από τη δυσκολία εύρεσης εργασίας και τις μαζικές απολύσεις μέχρι τις απογοητεύσεις του dating και την αβεβαιότητα των πτυχίων της, η Gen Z βιώνει συνεχείς απορρίψεις σε όλους τους τομείς της ζωής.

Όταν το Em αποφοίτησε από το Pratt Institute τον Μάιο του 2020, δύο μήνες μετά την έναρξη της πανδημίας, δεν υπήρχαν καθόλου δουλειές για άτομο με πτυχίο γλυπτικής, ούτε καν στη Νέα Υόρκη.

Έτσι, παρακολούθησε ένα εντατικό εννιάμηνο coding boot camp και άρχισε να υποβάλλει αιτήσεις για θέσεις εργασίας στον τεχνολογικό τομέα. Μετά από περίπου δέκα απορρίψεις, ολόκληρη η βιομηχανία τεχνολογίας επλήγη από μαζικές απολύσεις το 2022, αφήνοντας την Em ακόμα πιο απογοητευμένη. «Ήταν απλώς ένα ακόμα μονοπάτι προς την αποτυχία», σχολίασε στο Business Insider.

Πέρυσι, το Em υπέβαλε περισσότερες από 400 αιτήσεις εργασίας και απορρίφθηκε από όλες. «Είμαι δυστυχισμένο», λέει στο τηλέφωνο από την Καλιφόρνια, όπου ζει στο σπίτι ενός συγγενή της, επιβιώνοντας με 700 δολάρια τον μήνα από περιστασιακές δουλειές με συμβάσεις. «Δεν ζω μια ζωή που αξίζει να τη ζω αυτή τη στιγμή».

Η εμπειρία του Em με αυτήν τη συνεχή απόρριψη μπορεί να ακούγεται ακραία, αλλά η ιστορία της αντικατοπτρίζει τον πανικό και την απόγνωση που κυριαρχεί στη Gen Z.

Η Gen Z έχει χαρακτηριστεί ως η πιο αγχώδης, η πιο επιφυλακτική, η πιο στρεσαρισμένη, η πιο εξουθενωμένη και η πιο μοναχική γενιά. Πέρυσι, η Παγκόσμια Έκθεση Ευτυχίας την αποκάλεσε «τη λιγότερο ευτυχισμένη γενιά».

Κάθε γενιά πιστεύει ότι έχει τραβήξει τα χειρότερα. Όμως, καθώς η Gen Z αγωνίζεται να εδραιωθεί, βρίσκεται αντιμέτωπη με μια μοναδική ένταση: από τη μία, η τεχνολογία της παρέχει πρωτοφανείς δυνατότητες – αμέτρητες ευκαιρίες κυριολεκτικά με ένα κλικ ή ένα swipe – από την άλλη, βιώνει την απόρριψη σε μια πρωτοφανή κλίμακα.

Από την εκπαίδευση και την καριέρα έως τις ερωτικές σχέσεις, ποτέ πριν οι νέοι ενήλικες δεν είχαν τόση πρόσβαση σε πιθανές επιτυχίες — και ποτέ πριν δεν είχαν ακούσει τόσα πολλά «όχι».

Τι επιπτώσεις έχει αυτή η νέα κλίμακα απόρριψης στην ψυχολογία ενός νέου ανθρώπου και στη συλλογική νοοτροπία της Gen Z; Και πώς θα επηρεάσει την κοινωνία στο μέλλον, όταν οι απορριφθέντες γίνουν αυτοί που απορρίπτουν;

Το δράμα της ερωτικής ζωής

Τη δεκαετία του 1960, οι περισσότεροι Αμερικανοί παντρεύονταν στις αρχές των 20 τους με άτομα που γνώριζαν μέσω των κοινωνικών τους κύκλων. Σήμερα, περνούν σχεδόν μια δεκαετία παραπάνω βγαίνοντας ραντεβού. H μέση ηλικία για τον πρώτο γάμο είναι πλέον τα 31,1 χρόνια για τους άνδρες και τα 29,2 για τις γυναίκες.

Κατά τη διάρκεια αυτής της πρόσθετης δεκαετίας, διαθέτουν επίσης ένα οπλοστάσιο εφαρμογών γνωριμιών που μπορούν να τους φέρουν —και να τους απομακρύνουν— πιθανούς συντρόφους καθημερινά, αν όχι κάθε ώρα. Αν μετρούσαμε όλα τα μη ανταποκρινόμενα swipes, τα μηνύματα, τα follow ή τα μηνύματα που έμειναν στο «διαβάστηκε» που συνθέτουν το σημερινό κλίμα ερωτικής απόρριψης, δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι ένας τυπικός Zoomer στις εφαρμογές γνωριμιών απορρίπτει και απορρίπτεται από περισσότερους υποψήφιους συντρόφους σε μία εβδομάδα απ’ ό,τι ένας παντρεμένος boomer σε όλη του τη ζωή.

Το παράδοξο των διαδικτυακών γνωριμιών έχει αναλυθεί διεξοδικά: Παρά την αυξημένη πρόσβαση σε πιθανούς συντρόφους, οι νέοι έχουν εφεύρει ολόκληρα λεξιλόγια για να περιγράψουν τις συνεχείς απογοητεύσεις τους, όπως το «ghosting», οι «situationships» και το «breadcrumbing».

Πέρυσι, η εφαρμογή Hinge ρώτησε 15.000 άτομα για τις απόψεις τους σχετικά με το ραντεβού. Το 90% των ερωτηθέντων της Gen Z δήλωσε ότι θέλει να βρει την αγάπη, αλλά το 44% παραδέχτηκε ότι έχει ελάχιστη ή καθόλου εμπειρία στα ραντεβού.

Είναι, λοιπόν, μυστήριο το γεγονός ότι η Gen Z έχει αρχίσει να «εξαφανίζεται» (ghosting) ακόμα και από τους εργοδότες της;

Ο ψυχολόγος Barry Schwartz, στο διάσημο βιβλίο του «The Paradox of Choice» (2004), διαχωρίζει τους ανθρώπους σε «maximizers» (που θέλουν πάντα την καλύτερη επιλογή) και τους πολύ πιο ευτυχισμένους «satisficers» (που αρκούνται στο «αρκετά καλό»). Στη σημερινή εποχή της φαινομενικά άπειρης επιλογής, η Gen Z φαίνεται να έχει γεμίσει με maximizers — κάτι που, σύμφωνα με τον Schwartz, οδηγεί σε περισσότερη απογοήτευση.

Όμως, τι συμβαίνει όταν οι επιλογές κάποιου είναι εκ των προτέρων περιορισμένες λόγω συνεχούς απόρριψης; Ίσως, όπως λέει ο Schwartz, «όταν υποβάλλεις αίτηση σε 50 πανεπιστήμια και απορρίπτεσαι από τα 47, στο τέλος απλά δεν σε πονάει πια». Αλλά μήπως αυτή η στάση του «ό,τι να ‘ναι» είναι απλώς ένας μηχανισμός αυτοπροστασίας;