Τι συμβαίνει με όσους χρησιμοποιούν καθημερινά το ChatGPT;
Μία κοινή μελέτη από το MIT Media Lab και το Open διαπίστωσε ότι οι συχνοί χρήστες chatbot όπως το ChatGPT βιώνουν περισσότερη μοναξιά και συναισθηματική εξάρτηση.
Σύμφωνα με μελέτες από το OpenAI και το MIT Media Lab, η συχνή και διαρκής χρήση του ChatGPT μπορεί να συνδέεται με υψηλότερα επίπεδα μοναξιάς.
«Συνολικά, η υψηλότερη καθημερινή χρήση -σε όλες τις λειτουργίες και τους τύπους συνομιλίας- συσχετίστηκε με υψηλότερη μοναξιά, εξάρτηση, προβληματική χρήση και χαμηλότερη κοινωνικοποίηση», ανέφεραν οι ερευνητές σε μια περίληψη για τις δύο παράλληλες μελέτες.
Οι μελέτες είχαν ως στόχο να διερευνήσουν τον βαθμό στον οποίο οι αλληλεπιδράσεις με το ChatGPT επηρέαζαν τη συναισθηματική υγεία των χρηστών, με έμφαση στη χρήση της προηγμένης φωνητικής λειτουργίας του chatbot.
Το περιεχόμενο της μελέτης
Στην μελέτη αυτή, 1.000 συμμετέχοντες χρησιμοποίησαν το ChatGPT επί τέσσερις εβδομάδες.
Επίσης έγινε μία αυτοματοποιημένη ανάλυση σχεδόν 40 εκατομμυρίων αλληλεπιδράσεων του ChatGPT που διεξήχθη από την OpenAI.
Σε όλες τις έρευνες διαπιστώθηκε ότι όσοι είχαν ισχυρότερες τάσεις συναισθηματικής προσκόλλησης έτειναν να βιώνουν μεγαλύτερη μοναξιά.
Αντίθετα, όσοι είχαν υψηλότερο επίπεδο εμπιστοσύνης στο chatbot βίωναν μεγαλύτερη συναισθηματική εξάρτηση.
Υποστήριξαν επίσης ότι οι «έντονοι χρήστες» ήταν πιο πιθανό να θεωρούν το chatbot ως «φίλο» ή να θεωρούν ότι έχει συναισθήματα που μοιάζουν με τα ανθρώπινα.
Οι μελέτες διαπίστωσαν επίσης ότι οι «προσωπικές» συζητήσεις με το chatbot συσχετίζονταν με υψηλότερα επίπεδα μοναξιάς μεταξύ των χρηστών.
«Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ενώ τα chatbots που βασίζονται στη φωνή αρχικά φάνηκαν ευεργετικά στην άμβλυνση της μοναξιάς και της εξάρτησης σε σύγκριση με τα chatbots που βασίζονται σε κείμενο, αυτά τα πλεονεκτήματα μειώθηκαν σε υψηλά επίπεδα χρήσης, ειδικά με ένα chatbot ‘ουδέτερης φωνής’», δήλωσαν οι ερευνητές.
Τεχνητή νοημοσύνη για συντροφικότητα
Το ChatGPT έχει περίπου 400 εκατομμύρια εβδομαδιαίους ενεργούς χρήστες παγκοσμίως, με έναν αυξανόμενο αριθμό να στρέφεται στο bot για προσωπικές συμβουλές και συντροφιά.
Είναι ένα δημοφιλές υποκατάστατο της θεραπείας για κάποιους, παρά τις προειδοποιήσεις των επαγγελματιών υγείας για αυτή την περίπτωση χρήσης.
Σύμφωνα με έρευνα της YouGov του 2024, λίγο περισσότεροι από τους μισούς νεαρούς Αμερικανούς ηλικίας 18 έως 29 ετών αισθάνονται άνετα να μιλήσουν σε μια τεχνητή νοημοσύνη για θέματα ψυχικής υγείας.
Μια άλλη μελέτη υποδεικνύει μάλιστα ότι το chatbot της OpenAI δίνει καλύτερες προσωπικές συμβουλές από τους επαγγελματίες.
Ενώ ορισμένοι χρήστες λένε ότι το ρομπότ βοηθά στην ανακούφιση της μοναξιάς, έχει αυξηθεί ο έλεγχος σχετικά με τις αρνητικές επιπτώσεις της αλληλεπίδρασης με τα chatbots AI.
Οι εταιρείες AI που στοχεύουν κυρίως στη συντροφικότητα, όπως η Replika και η Character.ai, έχουν επηρεαστεί περισσότερο.
Η Character.ai αντιμετωπίζει επί του παρόντος δύο ξεχωριστές αγωγές σχετικά με τις αλληλεπιδράσεις με ανηλίκους, ενώ η Replika έχει δεχθεί την προσοχή των ιταλικών ρυθμιστικών αρχών.
Μία συνεχόμενη διαδικασία
Οι ερευνητές δήλωσαν ότι τα νέα ευρήματα «υπογραμμίζουν την πολύπλοκη αλληλεπίδραση μεταξύ των επιλογών σχεδιασμού των chatbot (π.χ. εκφραστικότητα φωνής) και των συμπεριφορών των χρηστών (π.χ. περιεχόμενο συνομιλίας, συχνότητα χρήσης)» και ζήτησαν περαιτέρω μελέτες για να διερευνηθεί «αν η ικανότητα των chatbot να διαχειρίζονται συναισθηματικό περιεχόμενο χωρίς να καλλιεργούν την εξάρτηση ή να αντικαθιστούν τις ανθρώπινες σχέσεις ωφελεί τη συνολική ευημερία».