Илон Маскнинг янги чипи: кўзи ожизлар учун умид, келажак учун трамплин
Америкалик машҳур ишбилармон ва миллиардер Илон Маск раҳбарлигидаги Neuralink компанияси кўриш қобилиятини бутунлай йўқотган инсонларга қайтадан дунёни кўриш имконини яратиш устида жиддий иш олиб бормоқда.
Бу янги авлод технологияси кўз ёки кўриш асаблари фаолиятдан чиққан ҳолатларда ҳам ишлай олади. У инсоннинг кўз органларини четлаб ўтиб, миядаги кўриш қисми — визуал кортексга бевосита уланади.
Маск таъкидлашича, дастлаб бундай кўриш шунчаки оддий графикалар сингари бўлади, лекин вақт ўтиши билан бу салоҳият "одам кўриш қобилиятидан ҳам юқори" даражага чиқиши мумкин.
Ушбу илғор ишланма Neuralink’нинг мия ва компютер ўртасида маълумот узатиш қобилиятини намойиш этган дастлабки чипларидан кейинги босқич ҳисобланади. Бу каби чиплар ҳозирда фалажликка учраган беморларга фақат ақлий куч билан қурилмаларни бошқариш имконини бермоқда.
2024 йилнинг март ойида Blindsight деб номланган бу оптик нейро-чип ҳақида илк бор расмий маълумот берилди. Ўшанда Маск чип маймунларда синаб кўрилганини, натижада уларнинг кўриши қисман тикланганини маълум қилган.
Шу йил сентябрида эса АҚШнинг соғлиқни сақлаш идораси ушбу чипни “революцион ускуна” сифатида тан олди ва уни одамлар устида синаб кўришга расмий рухсат берди.
Neuralink яқинда 2025 йил охиригача Blindsight чипини инсон миясига ўрнатиш бўйича илк амалиётни ўтказишга тўлиқ тайёр эканини маълум қилди. Бу фақат офталмология ёки неврологияда эмас, балки умуман биотехнология соҳасидаги мислсиз ютуқлардан бирига айланиши мумкин.
Қизиғи шундаки, Илон Маск келажакда ушбу мия чипини ўзига ҳам ўрнатиш ниятида. Унинг режалари орасида нафақат электрон қурилмаларни бошқариш, балки мускул фаолиятини тиклаш, руҳий тушкунликни енгиш ва ҳатто инсон миясининг ишлаш қобилиятини кучайтириш ҳам бор.
Маскнинг прогнозларига кўра, 2025 йил якунларигача сунъий интеллект инсонлардан ақллироқ бўлиб улгуради. Унинг фикрига кўра, 2030 йилга келиб сунъий ақл барча инсонлар зеҳнидан устун бўлиб кетиши — деярли аниқ факт.
Сиз бундай чипдан фойдаланишга рози бўлармидингиз? Технология инсон учун ёрдамчимикан ёки хавфми?