Υπήρξε ποτέ Έλληνας Πάπας στην Καθολική Εκκλησία;
Θλίψη στον θρησκευτικό κόσμο σκόρπισε η είδηση ότι ο 88χρονος Πάπας Φραγκίσκος άφησε την τελευταία του πνοή τη Δευτέρα 21 Απριλίου, μία ημέρα αφότου χαιρέτησε τους πιστούς στη Βασιλική του Αγίου Πέτρου.
Ο Πάπας Ελευθέριος, ο οποίος πιστεύεται ότι γεννήθηκε στην Ήπειρο, ήταν Πάπας από το 175 έως το 189 μ.Χ.
Λίγες ώρες μετά την είδηση του θανάτου του, οι πληροφορίες για την πιθανή διαδοχή του κάνουν ήδη τον γύρο του διαδικτύου, με συγκεκριμένα πρόσωπα να έχουν περισσότερες πιθανότητες να διαδεχθούν τον ποντίφικα.
Με αφορμή τα όσα ονόματα ακούγονται, γεννάται η εξής απορία: Υπήρξε ποτέ Έλληνας Πάπας;
Και η απάντηση είναι θετική. Κι όμως, υπήρξε.
Ο Ελευθέριος
Ο Πάπας Ελευθέριος, ο οποίος πιστεύεται ότι γεννήθηκε στην Ήπειρο, ήταν Πάπας από το 175 έως το 189 μ. Χ περίπου.
Κατά τη διάρκεια της θητείας του, η εκκλησία ενεπλάκη σε μια διαμάχη σχετικά με τον Μοντανισμό, ένα κίνημα που προέκυψε στη Μικρά Ασία μεταξύ χριστιανών που πίστευαν ότι νέες πνευματικές αποκαλύψεις μπορούσαν να επιτευχθούν μέσω των εκστατικών καταστάσεων των προφητών τους.
Σύμφωνα με το Liber Pontificalis (τη Βίβλο των Ποντιφήκων που αφηγείται την ιστορία των Παπών), ο Ελευθέριος ήταν Διάκονος της Ρωμαϊκής Εκκλησίας υπό τον Πάπα Άγιο Ανίκητο (περ. 155-166).
Διαδεχόμενος τον Άγιο Σωτήρη ως Πάπας, ο Ελευθέριος κυβέρνησε κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Κόμμοδου, ο οποίος ήταν σχετικά ανεκτικός προς τους Χριστιανούς.
Ο Μοντανισμός και ο Ελευθέριος
Η θητεία του αντιπροσωπεύει την εποχή όπου η Εκκλησία ξεκίνησε να αντιστέκεται στις αιρέσεις και να αποτελεί γέφυρα μεταξύ της εποχής των Μαρτύρων και της θεολογικής συγκρότησης του 3ου αιώνα.
Ο Ελευθέριος είχε αφιερώσει μεγάλη προσοχή στη διαμάχη των Μοντανιστών, όταν, το 177, χριστιανοί στην περιοχή της Λυών του έγραψαν και του εξέφρασαν τη γνώμη τους για τις διδασκαλίες του προφήτη Μοντάνου.
Η αντίθεση του Ελευθερίου στο κίνημα των Μοντανιστών είχε επισημανθεί, αλλά η φύση της διαμεσολάβησής του στη διαμάχη δεν είναι γνωστή. Οι σύγχρονοι ιστορικοί συμφωνούν πως ο Πάπας φαίνεται πως κράτησε σταθερή γραμμή υπέρ της αποστολικής πίστης.
Ο Πάπας Ελευθέριος πέθανε το 189 μ.Χ. και ενταφιάστηκε στον Απόστολο Πέτρο. Τον 16ο αιώνα, τα λείψανά του μεταφέρθηκαν στην εκκλησία της Αγίας Σουζάνας στη Ρώμη, όπου βρίσκονται μέχρι σήμερα.