Ер ости сувларидан фойдаланиш тартиби ўзгарди: қудуқ бурғилаш ва сув олиш учун янги талаблар белгиланди

Ўзбекистонда ер ости сув ресурсларидан фойдаланиш масаласидаги қонунчиликда сезиларли ўзгаришлар амалга оширилди. Қонун ҳужжатларига киритилган қўшимча ва ўзгартишларга кўра, энди ер ости сувларини қонунга зид тарзда бурғилаш ва улардан ноқонуний фойдаланиш маъмурий жавобгарликка тортилишга сабаб бўлади. Бу ҳақдаги ўзгаришлар кенг кўламли ҳуқуқий назоратни ўрнатишга қаратилган.

Эндиликда ер ости сувларидан сув олиш тартиби янада қатъийлаштирилиб, ҳар бир фойдаланувчи қонун талабларига тўлиқ риоя қилиши шарт қилиб қўйилди. Жумладан, ер ости сув ресурсларидан қудуқ қазиш учун махсус рухсатнома ва тегишли ваколатли органларнинг ижозатлари талаб этилади. Мазкур қоидаларга амал қилмаган ҳолда ўзбошимчалик билан қудуқ бурғилаш эса маъмурий жазо чораларига сабаб бўлади.

Қонунчиликдаги яна бир муҳим ўзгариш ер участкалари учун белгиланган тўлов муддатларига ҳам алоқадордир. Агар ер участкасини эгаллаган шахслар белгиланган муддатларда тўловларни амалга оширмаса, ваколатли идора томонидан берилган огоҳлантиришдан сўнг, 6 ой давомида қарзни бартараф этиши керак. Агар шу муддат давомида қарздорлик бартараф этилмаса, ер участкаларига бўлган ҳуқуқ бекор қилинади ва ер давлат фондига қайтарилади.

Шунингдек, ерларнинг категориялари ўзгартирилиш тартиби ҳам қатъийлаштирилди. Суғориладиган ерларнинг бошқа тоифаларга, жумладан суғорилмайдиган ерларга ёки ер фондининг бошқа категорияларига ўтказилишига аниқ ва қатъий талаблар ўрнатилди. Бу ер ресурсларидан самарали ва тежамкорлик билан фойдаланишга қаратилган муҳим ўзгаришдир.

Солиқ кодексига киритилган қўшимча талаблар ҳам ер ости сувларидан фойдаланиш тартибини назорат қилишни янада кучайтириши кутилмоқда. Энди ерости сув манбаларидан сув сарфи назорат ва ўлчаш қурилмаларисиз олинса, белгиланган солиқ ставкалари 5 баравар оширилган миқдорда ҳисобланади.

Бироқ мазкур қоидадан истисно ҳолат ҳам белгиланган бўлиб, жисмоний шахслар шахсий эҳтиёжлари ва хўжалик мақсадлари учун бир суткада 5 куб метрдан ортиқ бўлмаган сув олишида мазкур тартиб татбиқ этилмайди.

Мазкур ўзгаришлар ер ости сувларидан ноқонуний фойдаланишни олдини олиш, сув ресурсларидан оқилона ва самарали фойдаланишни таъминлаш, шунингдек, ер участкаларидан фойдаланишда молиявий интизомни кучайтиришга хизмат қилади. Бу каби чора-тадбирлар ер ресурслари ва сув манбаларини келгуси авлодларга соғлом ҳолда етказиб беришга хизмат қилади, деб таъкидламоқда мутасаддилар.