Κλιματική αλλαγή: Η Βρετανία δρομολογεί αμφιλεγόμενα πειράματα γεωμηχανικής
Μέθοδοι που θα μπορούσαν δυνητικά να αλλάξουν το κλίμα της Γης και να φρενάρουν την κλιματική αλλαγή πρόκειται να δοκιμαστούν σε όλο τον κόσμο, από την Αρκτική μέχρι το Μεγάλο Κοραλλιογενές Φράγμα της Αυστραλίας, στο πλαίσιο ερευνητικού προγράμματος της βρετανικής κυβέρνησης.
Η εθνική Υπηρεσία Προηγμένης Έρευνας και Εφεύρεσης (ARIA) θα διαθέσει 56,8 εκατ. λίρες για 21 πειράματα γεωμηχανικής, τα οποία αφορούν μεταξύ άλλων την εκτόξευση ανακλαστικών σωματιδίων στη στρατόσφαιρα, την ενίσχυση του θαλάσσιου πάγου της Αρκτικής με άντληση νερού και την αύξηση της ανακλαστικότητας των νεφών με ψεκασμούς θαλασσόνερου.
Όλα τα πειράματα θα είναι μικρής κλίμακας και θα αξιολογηθούν προσεκτικά πριν ξεκινήσουν, διαβεβαίωσε η ARIA, η οποία ιδρύθηκε το 2023 από τη βρετανική κυβέρνηση στα πρότυπα της DARPA, ερευνητικού φορέα του αμερικανικού Πενταγώνου.
Πολλοί ειδικοί προειδοποιούν για ενδεχόμενες σοβαρές παρενέργειες από τις παρεμβάσεις γεωμηχανικής, όπως για παράδειγμα ενδεχόμενη αλλαγή του μοτίβου των βροχοπτώσεων σε γειτονικές χώρες. Άλλοι πάλι πιστεύουν ότι η γεωμηχανική μπορεί να δροσίσει προσωρινά τον πλανήτη μέχρι να αντιμετωπιστεί η αιτία της κλιματικής αλλαγής, η καύση ορυκτών καυσίμων.
Επιφυλάξεις
Το θέμα παραμένει αμφιλεγόμενο και αρκετά προηγούμενα πειράματα οδηγήθηκαν σε ακύρωση, όπως συνέβη με περυσινή απόπειρα του Χάρβαρντ να εκτοξεύσει ανακλαστικά σωματίδια στην ατμόσφαιρα, έπειτα από αντιδράσεις στη Σουηδία όπου επρόκειτο να πραγματοποιηθεί στο πείραμα.
Ο Μαρκ Σάιμς του Πανεπιστημίου της Γλασκώβης, επικεφαλής του προγράμματος της ARIA, δήλωσε στο περιοδικό Nature ότι η ανάγκη μείωσης των εκπομπών άνθρακα δεν αμφισβητείται.
Είπε ωστόσο ότι η γεωμηχανική θα μπορούσε να προλάβει μια σειρά από πλανητικά «σημεία» καμπής», όπως η κατάρρευση της ωκεάνιας κυκλοφορίας στον Ατλαντικό λόγω της τήξης των πάγων της Γροιλανδίας.
Η ARIA χρηματοδοτεί μεταξύ άλλων ένα πείραμα ηλιακής γεωμηχανικής που θα χρησιμοποιήσει αερόστατα για να μεταφέρει στη στρατόσφαιρα ανακλαστικά σωματίδια διαφόρων ορυκτών, τα οποία αργότερα θα επιστρέψουν στη Γη για να μελετηθεί η συμπεριφορά τους.
Ένα δεύτερο πείραμα που σχεδιάζεται στην Αρκτική θα δοκιμάσει να αντλήσει θαλασσινό νερό πάνω σε μια έκταση πάγου ενός τετραγωνικού χιλιομέτρου με στόχο να αυξήσει το πάχος του.
Ένα τρίτο πείραμα, το οποίο θα υλοποιηθεί σε συνεργασία με αυστραλούς ερευνητές, αφορά την προστασία του Μεγάλου Κοραλλιογενού Φράγματος από την ηλιακή ακτινοβολία. Οι ερευνητές θα χρησιμοποιήσουν έναν μεγάλο ανεμιστήρα για να ψεκάσουν θαλασσινό νερό πάνω από τον ύφαλο. Το σκεπτικό είναι ότι το αλάτι του θαλασσόνερου θα προκαλεί τη διάσπαση των σταγονιδίων νερού στα σύννεφα σε μικρότερα σωματίδια. Όσο μικρότερα είναι, τόσο πιο λευκά και ανακλαστικά γίνονται τα σύννεφα.
Ένα τέταρτο πρόγραμμα θα εξετάσει αν είναι εφικτή η μείωση της ακτινοβολίας που δέχεται η Γη με την εκτόξευση ενός ανακλαστήρα ή ενός σύννεφου ανακλαστικών σωματιδίων στο Διάστημα. Σε αυτή την περίπτωση δεν θα υπάρξουν δοκιμές, μόνο θεωρητικές μελέτες.
Στα 21 προγράμματα περιλαμβάνεται επίσης μελέτες για τις οικολογικές και κοινωνικές συνέπειες και τη διεθνή εποπτεία που απαιτείται στις πρωτοβουλίες γεωμηχανικής.
Η ARIA ελπίζει ότι γύρω στο 2030 τα αποτελέσματα των πειραμάτων θα καθοδηγήσουν τις διεθνείς συνομιλίες για τις παρεμβάσεις στο παγκόσμιο κλίμα.