Ρωσία – Ουκρανία: Στο μυαλό του Πούτιν πριν την ιστορική συνάντηση με Ζελένσκι στην Κωνσταντινούπολη
Σε κρίσιμο σταυροδρόμι βρίσκονται οι προσπάθειες να τερματιστούν οι εχθροπραξίες μεταξύ της Ρωσίας και της Ουκρανίας.
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν απάντησε στο «τελεσίγραφο» της Δύσης με ρελάνς για «απευθείας συνομιλίες» με το Κίεβο ενώ προηγήθηκε το αίτημα για «πλήρη και άνευ όρων» κατάπαυση του πυρός, διάρκειας 30 ημερών, αρχής γενομένης από τη Δευτέρα 12 Μαΐου.
Σε ένα σπάνιο τηλεοπτικό διάγγελμα ο Πούτιν δήλωσε ότι η Ρωσία επιδιώκει «σοβαρές διαπραγματεύσεις» με στόχο να «προχωρήσει προς μια διαρκή, ισχυρή ειρήνη» θέλοντας με αυτό τον τρόπο να στείλει ένα αυστηρό μήνυμα στους εταίρους της Ουκρανίας.
Η «ζαριά» είχε αποτέλεσμα. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, άδραξε την ευκαιρία και συνέστησε στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι να πει «ναι» στην πρόταση όπερ και εγένετο. Ο Ουκρανός πρόεδρος αποδέχθηκε την πρόσκληση-πρόκληση λέγοντας πως «θα περιμένει τον Πούτιν στην Τουρκία την Πέμπτη».
Ο Πούτιν καλεί σε «απευθείας συνομιλίες» με την Ουκρανία – Οι Ευρωπαίοι ηγέτες ζητούν κατάπαυση του πυρός
Νωρίτερα, ο Ρώσος πρόεδρος κατηγόρησε την ευρωπαϊκή «συμμαχία των προθύμων» πως μιλούν «με άξεστο τρόπο» στη Ρωσία, κάνοντας χρήση «τελεσιγράφων». Δεν μπήκε σε λεπτομέρειες. Δεν χρειαζόταν, άλλωστε.
Πίσω από τις λέξεις
Το BBC επιχειρεί να αναλύσει την αντιπρόταση Πούτιν για απευθείας συνομιλίες με την Ουκρανία στην Κωνσταντινούπολη (την ερχόμενη Πέμπτη) σημειώνοντας πως το κρίσιμο είναι ότι «δεν θα υπάρξει άμεση κατάπαυση του πυρός».
Το βρετανικό μέσο προσπαθεί να αποκρυπτογραφήσει εάν η αντιπρόταση του Κρεμλίνου για μια σοβαρή ειρηνευτική πρωτοβουλία βρίσκεται πραγματικά στο τραπέζι ή απλώς πρόκειται για μια προσπάθεια της Μόσχας να παίξει με το χρόνο και να παρατείνει τον πόλεμο.
Υπάρχει και μια τρίτη σκέψη, πιο… πονηρή. «Μήπως με αυτή την πρόταση η Ρωσία προσπαθεί επίσης να διασπάσει τον δυτικό συνασπισμό που στηρίζει την Ουκρανία;», το ερώτημα που θέτει το BBC.
Για να απαντηθεί το παραπάνω ερώτημα πρέπει πρώτα να δοθεί απάντηση στην «καρδιά» του ζητήματος: θέλει ο Βλαντιμίρ Πούτιν την ειρήνη;
Ισχυρίζεται ότι θέλει, αλλά μόνο με τους όρους της Ρωσίας. Η Μόσχα υποπτεύεται ότι έχει ελάχιστα να κερδίσει από μια άνευ όρων κατάπαυση του πυρός 30 ημερών, ειδικά από τη στιγμή που οι Ρώσοι πιστεύουν ότι έχουν αυτήν τη στιγμή την πρωτοβουλία στο πεδίο της μάχης στην Ουκρανία.
Ταυτόχρονα, όμως, η Ρωσία δεν θέλει να θεωρείται εμπόδιο στην ειρήνη. Επιθυμεί να διατηρήσει μια καλή σχέση με την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, με την οποία το Κρεμλίνο εργάζεται σκληρά για τη βελτίωση των δεσμών με τις ΗΠΑ.
Εάν μια προσέγγιση ΗΠΑ-Ρωσίας συνεχιστεί το Κρεμλίνο θα ελπίζει σε ταχεία «ανακούφιση» από τις κυρώσεις. Προτείνοντας απευθείας συνομιλίες στην Κωνσταντινούπολη, ο Πούτιν στέλνει ένα μήνυμα στον Λευκό Οίκο: «Είμαι άνθρωπος της ειρήνης».
Αλλά με τη μη δέσμευση για μια άμεση κατάπαυση του πυρός 30 ημερών, το πιθανότερο είναι ότι η Ρωσία θα συνεχίσει τον πόλεμο και θα πιέσει για να καταλάβει περισσότερα ουκρανικά εδάφη.
Ελιγμός στο δρόμο προς την Κωνσταντινούπολη
Η αόριστη αναφορά του Πούτιν ότι οι συνομιλίες στην Κωνσταντινούπολη μπορεί να οδηγήσουν σε «νέα εκεχειρία», προκάλεσε βαθύ σκεπτικισμό στο Κίεβο. Και όταν μιλάμε για πόλεμο και ειρήνη, το BBC δείχνει καχύποπτο, σημειώνοντας ότι ήταν ο Πούτιν που διέταξε την πλήρη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022 και υπενθυμίζοντας ότι οι ενέργειες της Ρωσίας ονομάστηκαν: «ειδική στρατιωτική επιχείρηση».
Το Κρεμλίνο μπορεί κάλλιστα να υπολογίζει ότι η προσφορά του για απευθείας συνομιλίες στην Κωνσταντινούπολη θα δημιουργήσει σφήνα μεταξύ της αμερικανικής κυβέρνησης και των Ευρωπαίων ηγετών.
Μετά την ανακοίνωση του Πούτιν, ο Τραμπ χαιρέτισε μια «δυνητικά σπουδαία μέρα για τη Ρωσία και την Ουκρανία» σε μια ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και υποσχέθηκε να «συνεχίσει να εργάζεται και με τις δύο πλευρές για να βεβαιωθεί ότι θα συμβεί».
Ο Εμανουέλ Μακρόν χαρακτήρισε την προσφορά του Πούτιν ως «πρώτο βήμα, αλλά όχι αρκετό», επισημαίνοντας ότι στην πρόταση δεν περιλαμβάνεται η κατάπαυση πυρός πριν την έναρξη των συνομιλιών.
Ήδη, μία διαφορά προσέγγισης ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ευρώπης είναι ορατή…
Οι κινήσεις τακτικής του Ζελένσκι…
Με ένα διπλωματικό πόκερ να βρίσκεται σε εξέλιξη ο πρόεδρος της Ουκρανίας απάντησε στη αντιπρόταση της Μόσχας με κάλεσμα να προχωρήσει σε εκεχειρία από τη Δευτέρα κιόλας.
«Είναι θετική ένδειξη το γεγονός ότι η Ρωσία έχει επιτέλους αρχίσει να σκέφτεται να τερματίσει τον πόλεμο (…) και το πρώτο βήμα για τον πραγματικό τερματισμό οποιουδήποτε πολέμου είναι η εκεχειρία», έγραψε στο Χ ο Ζελένσκι.
«Δεν έχει νόημα να συνεχιστούν οι σκοτωμοί ούτε για μία ημέρα. Αναμένουμε από τη Ρωσία να επιβεβαιώσει την εκεχειρία — πλήρη, με διάρκεια και αξιόπιστη–, ξεκινώντας από την 12η Μαΐου», πρόσθεσε.
Στο μεταξύ ο σύμβουλος του Κρεμλίνου Γιούρι Ουσάκοφ δήλωσε ότι οι ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ της Ρωσίας και της Ουκρανίας, τις οποίες πρότεινε ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν, θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους την κατάσταση επί του πεδίου όπως και τις διαπραγματεύσεις του 2022, μετέδωσε το πρακτορείο Interfax.
…και το «δεν κατάλαβε» της Ζαχάροβα
Και αν αυτό δεν έγινε κατανοητό στο Κίεβο η εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών της Ρωσίας, Μαρία Ζαχάροβα, θέλησε να μην αφήσει κανένα περιθώριο παρερμηνείας. Με μια δόση ειρωνείας, απευθυνόμενη στον Ζελένσκι, αφού αρχικά είπε πως «δεν κατάλαβε τι είπε ο Πούτιν» εξήγησε ότι πρώτα θα πρέπει να υπάρξουν διαπραγματεύσεις για «τις ριζικές αιτίες» της σύγκρουσης και τότε μόνο θα μπορέσουν να γίνει συζήτηση για εκεχειρία.
Ο Ουκρανός πρόεδρος στην ανάρτησή του στο Χ επέμεινε ότι πρώτα πρέπει η Μόσχα να συμφωνήσει σε εκεχειρία «και μετά εμείς είμαστε έτοιμοι να συναντηθούμε».