MEF Üniversitesi’nden Türkiye’nin ilk yapay zeka yetkinlik belgelendirme modeli
Türkiye’de bir ilk olma özelliği taşıyan model, birey ve kurumlara yönelik somut gelişim stratejileri sunarak ülkemizin yapay zeka ekosistemine güçlü bir katkı sağlamayı amaçlıyor.
Yapay zeka yetkinlik olgunluk modeli
Üniversite bünyesinde kurulan Yapay Zeka Araştırma ve Yetkinlik Belgeleme Merkezi, yalnızca araştırma yapmakla kalmayacak; bireylerin ve firmaların yapay zeka alanındaki bilgi, beceri ve uygulama düzeylerini değerlendirip belgelendiren Yapay Zeka Yetkinlik Olgunluk Modeli’ni (YZ-YOM) hayata geçirecek. Model, Türkiye'de yapay zeka yetkinliklerinin objektif şekilde ölçülüp belgelendiği ilk sistematik yapı olma özelliğini taşıyor.
Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Muhittin Gökmen’in liderliğinde geliştirilen modelin uygulamaya geçirilmesiyle, bireyler ve şirketler yapay zeka alanındaki yetkinlik seviyelerini belgeleyebilecek, bu belgelerle iş ve yatırım dünyasında güvenilir bir referansa sahip olacak. İlgilenen kişi ve kurumlar, merkezle doğrudan iletişime geçerek yetkinlik belgeleri ve değerlendirme süreçlerine dahil olabilecek.
Yapay Zeka Ekosistemine Yapay Zeka Yetkinlik Olgunluk Modeli ile Stratejik Katkı
Kurumsal yapay zeka yetkinliklerinin seviyelendirilmesi
MEF Üniversitesi tarafından geliştirilen Yapay Zeka Yetkinlik Olgunluk Modeli (YZ-YOM), hem bireylere hem de firmalara yönelik olarak iki temel yapıdan oluşuyor. Modelin amacı, kişisel ve kurumsal yapay zeka yetkinliklerinin seviyelendirilmesi, geliştirilmesi ve güvenilir biçimde belgelendirilmesini sağlamak.
Bu model sayesinde bireyler, yetkinliklerine uygun iş pozisyonlarına erişim sağlarken; firmalar ise yatırımcılar ve kamu paydaşları nezdinde ölçülebilir, şeffaf ve güvenilir bir yetkinlik belgesine sahip olabilecek.
Modelin tasarımı, Türkiye’de yapay zeka alanında öncü akademisyenlerden biri olan Prof. Dr. Muhittin Gökmen liderliğinde yürütüldü. Gökmen’in 30 yılı aşkın akademik ve sektörel deneyimi, modelin derinliğini ve uygulanabilirliğini artıran en güçlü unsurlardan biri oldu.
Kuruluşundan bu yana yükseköğretimde gerçekleştirdiği birçok öncülük ile ulusal ve uluslararası alanda adından söz ettiren MEF Üniversitesi, yapay zeka teknolojisi kapsamında uzun zamandır çalışmalar yürütüyor.
Yapay Zeka Yetkinlik Olgunluk Modeli Hakkında Özet Bilgi
YZ-YOM, MEF Üniversitesi tarafından geliştirilen, bireylerin ve firmaların yapay zeka alanındaki yetkinlik seviyelerini objektif olarak belirlemek, değerlendirmek ve belgelemek amacıyla oluşturulmuş kapsamlı bir modeldir. Model, bu alandaki eksikliği gidermeyi ve hem bireylere hem de kuruluşlara gelişim için stratejik bir yol haritası sunmayı hedeflemektedir.
Modelin Temel Özellikleri:
• İki ana bileşen: Bireysel YZ-YOM (BYZ-YOM) ve Firma YZ-YOM (FYZ-YOM)
• 5 ana seviye (Başlangıç, Gelişmekte Olan, Yetkin, Uzman, Lider) her seviyede 3 alt kademe ile toplamda 15 gelişim seviyesi
• Her seviye için net tanımlanmış kriterler ve bir üst seviyeye geçiş için gereken yetkinlikler
• Çok aşamalı değerlendirme süreci (öz değerlendirme, kuramsal ve uygulamalı sınav, dış uzman doğrulaması)
Bireysel YZ-YOM (BYZ-YOM):
Bireyler için geliştirilen model, kişilerin yapay zeka konusundaki bilgi, beceri ve deneyim düzeylerini sekiz kriter çerçevesinde değerlendiriyor. Beş ana seviye (Başlangıç, Gelişmekte Olan, Yetkin, Uzman, Lider) ve her seviyede üç alt düzey olmak üzere toplam 15 seviyede yetkinlik sınıflandırması yapılıyor.
Değerlendirme süreci üç aşamalı:
1. Öz Değerlendirme,
2. Kuramsal Bilgi Değerlendirmesi,
3. Uygulamalı Değerlendirme.
Bu süreç sonunda bireyler, hangi seviyede olduklarını objektif olarak görebilecek ve belgeleyebilecek.
Firma YZ-YOM (FYZ-YOM):
Firmalar için geliştirilen model ise kurumların yapay zeka üretim, kullanım ve yönetim kapasitesini belirliyor. Firma değerlendirmesi; Tohum, Erken Aşama, Büyüme, Genişleme ve Lider olmak üzere 5 ana seviyede ve her seviyede 3 alt seviye olmak üzere 15 alt seviyede gerçekleştiriliyor.
Model; strateji, kaynak, ekip yapısı, uygulama örnekleri gibi 6 temel kritere göre firmaların performansını ölçüyor.
Firma için değerlendirme aşamaları şunlardır:
1. Öz Değerlendirme,
2. Kuramsal ve Uygulamalı Değerlendirme,
3. Dış Uzman Değerlendirmesi ve Doğrulaması.
Bu süreç sonunda firma yatırımcılar ile eşleşmede objektif, güvenilir veriler sunulabilecek.
Zeka yetkinlik seviyelerini belgelendirmek isteyen kişi ve firmalar Merkezle yz.yetbel@mef.edu.tr adresinden bağlantı kurabilirler.
Prof. Dr. Muhittin Gökmen Hakkında
Modelin mimarı Prof. Dr. Muhittin Gökmen, yapay zeka ve bilgisayarla görü alanında ülkemizin en deneyimli akademisyenlerinden biridir. ABD’de tamamladığı yüksek lisans ve doktora eğitimi süresince Amerikan ordusu tarafından kullanılmak üzere, yeni teknolojiler üretmekle sorumlu ABD Savunma Bakanlığı'na bağlı bir devlet kurumu olan DARPA (The Defense Advanced Research Projects Agenc/Savunma İleri Araştırma Projeleri Ajansı) destekli projelerde görev alan Gökmen, Türkiye’ye döndükten sonra İTÜ’de yüzlerce öğrenciyi yapay zeka alanında yetiştirmiştir. Kurduğu Divit firmasıyla Türkiye’nin ilk yerli plaka tanıma sistemlerinden birini geliştirerek yapay zeka teknolojisinin sahaya uygulanabilirliğini göstermiştir. Ulusal ve uluslararası birçok projeye öncülük eden Prof. Dr. Gökmen, halen MEF Üniversitesi’nde Rektör Yardımcılığı görevindedir.