Γλίτωσαν την «πολιτισμική αυτοκτονία»
«Μπορεί ένα έθνος να αυτοκτονήσει μέσω της διαφθοράς; Η ερώτηση φαίνεται άτοπη, διότι ένα διεφθαρμένο άτομο θέλει τη ζωή – θέλει να απολαμβάνει όσα έχει συγκεντρώσει, την εξουσία του, τις διασυνδέσεις του. Και όμως, μια ανθρώπινη κοινότητα, διαβρωμένη μέχρι τον πυρήνα της από τη διαφθορά, οδεύει προς την αυτοκτονία», προειδοποιούσε, παραμονές του χθεσινού δεύτερου προεδρικού γύρου στη Ρουμανία, ο γνωστός γαλλορουμάνος θεατρικός συγγραφέας, ποιητής και δημοσιογράφος Ματέι Βίσνιεκ, καλώντας, μέσω της «Monde», τους Ρουμάνους «να βγουν από την ύπνωση στην οποία τους έχουν βυθίσει οι πρωταθλητές του θράσους και οι ιδεολόγοι του χάους», να μη «βυθιστούν οικειοθελώς σε έναν χείμαρρο που θα τους αποκόψει από την Ευρώπη, τη Δύση, τη Λατινικότητα, τις αξίες της ελευθερίας και της κριτικής σκέψης», να αποφύγουν αυτήν την «πολιτισμική αυτοκτονία». Οι εκκλήσεις του μοιάζει να εισακούστηκαν.
Με καταμετρημένο το 97% των ψήφων στον δεύτερο προεδρικό γύρο, ο κεντρώος δήμαρχος του Βουκουρεστίου, Νίκουσορ Νταν, ένας «αντισυστημικός» υποψήφιος που όμως υπερασπίζεται τη διατήρηση του «φιλοδυτικού προσανατολισμού» της Ρουμανίας, επικρατούσε άνετα, με 54,32%-45,68% των ψήφων, του αντιπάλου του, Τζόρτζε Σιμιόν, ένας 38χρονου εθνικιστή που θαυμάζει ανοιχτά τον Ντόναλντ Τραμπ, ονειρεύεται να συγκροτήσει εντός της ΕΕ μία εθνοκυριαρχική συμμαχία, ιδίως με το έτερο πολιτικό του πρότυπο, την Τζόρτζια Μελόνι, και θέλει να τερματιστεί η στήριξη που προσφέρει η Ρουμανία στην Ουκρανία. Μια σημαντική ανατροπή δεδομένου του ότι ο Σιμιόν είχε κερδίσει τον πρώτο γύρο, αρχές Μαΐου, με 41%-21% – η οποία όμως αμφισβητήθηκε ευθύς αμέσως από τον ίδιο.
Τα έξιτ πολ εμφάνισαν εξαρχής νικητή τον Νταν. Οι αναλυτές σημείωναν πως το ποσοστό της συμμετοχής αυξήθηκε χθες στο 64,5%, από 53% στον πρώτο γύρο, και ήταν εξαρχής δεδομένο ότι ένα υψηλότερο ποσοστό συμμετοχής θα ευνοούσε τον ανεξάρτητο, κεντρώο υποψήφιο. Από την άλλη πλευρά, παρέμεναν επιφυλακτικοί, θυμίζοντας πως τα έξιτ πολ του πρώτου γύρου είχαν υποτιμήσει τον Σιμιόν κατά 10 μονάδες, και πως η ψήφος της ρουμανικής διασποράς, που είχε ψηφίσει Σιμιόν σε ποσοστό 61% στον πρώτο γύρο, δεν περιλαμβανόταν στα έξιτ πολ. Παίρνοντας πάντως τον λόγο αμέσως μετά τη δημοσιοποίηση αυτών των τελευταίων, ο Νίκουσορ Νταν χαιρέτισε την «εντυπωσιακή δύναμη» της ρουμανικής κοινωνίας τονίζοντας πως η νίκη του δείχνει πως οι Ρουμάνοι θέλουν «διάλογο, όχι μίσος». Παίρνοντας τον λόγο με τη σειρά του, ο Τζόρτζε Σιμιόν αμφισβήτησε τα έξιτ πολ, διαβεβαίωσε πως με βάση τη δική του καταμέτρηση απέσπασε 400.000 ψήφους περισσότερες και διακήρυξε πως θα είναι ο πρόεδρος όλων των Ρουμάνων. Το χάος στο οποίο είναι βυθισμένη εδώ και μήνες η Ρουμανία ήρθαν να κάνουν ακόμα πυκνότερο οι καταγγελίες του Πάβελ Ντούροφ, ιδρυτή του Telegram, πως η Γαλλία προσπάθησε να παρέμβει στις εκλογές, καθώς και οι καταγγελίες της ρουμανικής κυβέρνησης για μια «ευρύτατα διαδεδομένη εκστρατεία ψευδών πληροφοριών» στα σόσιαλ μίντια, με τη σφραγίδα της Ρωσίας.
Ο πρώτος – πρώτος (!) – προεδρικός γύρος είχε πραγματοποιηθεί στη Ρουμανία τον περασμένο Νοέμβριο: νικητής αναδείχθηκε αιφνιδιαστικά ο ακροδεξιός Κάλιν Γκεοργκέσκου. Εναν μήνα αργότερα, το Συνταγματικό Δικαστήριο ακύρωσε τη διαδικασία, βάσει καταγγελιών για εκλογικές παραβιάσεις και ρωσική ανάμειξη. Προκάλεσε όμως έτσι διαδηλώσεις στους δρόμους – και την οργή του αμερικανού αντιπροέδρου, Τζέι Ντι Βανς. Ο πρώτος προεδρικός γύρος που (ξανα)πραγματοποιήθηκε αρχές Μαΐου επιβεβαίωσε ότι το αντικαθεστωτικό συναίσθημα είναι ισχυρό στη Ρουμανία. Ο Σιμιόν είχε υποσχεθεί προεκλογικά να διορίσει τον Γκεοργκέσκου, που είναι κατηγορούμενος σήμερα για διάφορα εγκλήματα, συμπεριλαμβανομένης της παράνομης προεκλογικής εκστρατείας και της συμμετοχής στη σύσταση οργάνωσης με «φασιστικό, ρατσιστικό ή ξενοφοβικό χαρακτήρα», πρωθυπουργό: ο αποκλεισμός του υποψηφίου του κυβερνώντος συνασπισμού Σοσιαλδημοκρατών (PSD) και Φιλελευθέρων (PNL) στον πρώτο προεδρικό γύρο προκάλεσε την παραίτηση του φιλοευρωπαίου πρωθυπουργού Μαρσέλ Τσιολάκου και την de facto κατάρρευση της κυβέρνησης.
Εφόσον αναλάβει πράγματι πρόεδρος, ο Νταν, ένας πρώην ακτιβιστής κατά της διαφθοράς που μπήκε στην πολιτική για να πολεμήσει, ακριβώς, τον νεποτισμό του PSD, θα πρέπει να διορίσει έναν πρωθυπουργό ικανό να διαπραγματευτεί μια πλειοψηφία στο κοινοβούλιο προκειμένου να μειώσει το δημοσιονομικό έλλειμμα της Ρουμανίας – το μεγαλύτερο στην ΕΕ –, να καθησυχάσει τους επενδυτές και να αποφύγει μια υποβάθμιση της πιστοληπτικής της ικανότητας. «Ας χαρούμε αυτή τη βραδιά και από αύριο, ανοικοδομούμε τη Ρουμανία», έλεγε χθες ο Νταν ενώπιον των υποστηρικτών του που φώναζαν «Ευρώπη» και «Ενότητα».