Spor Britanije i Irana nakon podizanja optužnice protiv tri Iranaca sve dublji
Uzavrele tenzije između Teherana i Londona prijete da proključaju nakon što su obje zemlje 19. maja pozvale svoje visoke diplomate zbog optužbi protiv trojice Iranaca za pomaganje stranoj špijunskoj agenciji u provođenju aktivnosti na britanskom teritoriju.
Trojica muškaraca, svi stanovnici Londona, uhapšeni su 3. maja i optuženi 17. maja.
Iranski mediji su 19. maja objavili da je otpravnik poslova Ujedinjenog Kraljevstva u Teheranu pozvan da ponudi objašnjenje za hapšenja i "neosnovane optužbe" protiv Islamske republike.
Nekoliko sati kasnije, Britanija je saopštila da je pozvala iranskog ambasadora u Londonu "kao odgovor na hapšenje tri iranska državljana optužena prema Zakonu o nacionalnoj sigurnosti".
Britanske antiterorističke vlasti su tokom vikenda optužile Mostafu Sepahvanda (39), Farhada Javadija Manesha (44) i Shapoor Qalehali Khani Noori (55) za "uključivanje u ponašanje koje bi moglo pomoći stranoj obavještajnoj službi" između 14. avgusta 2024. i 16. februara 2025. godine.
Policija je saopštila da je dotična strana obavještajna služba iranska.
Tokom prvog pojavljivanja pred sudom, tužioci su naveli da su trojica muškaraca ciljali novinare sa sjedištem u Britaniji povezane sa Iran International, emiterom koji je kritičan prema iranskoj vladi.
Optužbe su uslijedile nakon što je policija uhapsila osam muškaraca -- uključujući sedam Iranaca -- početkom maja u dvije odvojene operacije.
Kasnije, 17. maja, u odvojenom saopštenju, policija je saopštila da su još četiri muškarca uhapšena u okviru te akcije puštena iz pritvora, ali da je istraga još uvijek otvorena. Osmi osumnjičeni pušten je 15. maja bez podizanja optužnice.
Odnosi između Teherana i Londona pogoršali su se posljednjih mjeseci nakon što je britanski par koji je putovao u Iran optužen za špijunažu u februaru.
Par, Craig i Lindsay Foreman, navodno su bili na svjetskom motociklističkom putovanju kada su uhapšeni u Iranu.
Britanski mediji navode da su u Iran ušli 30. decembra preko Armenije i da su namjeravali napustiti zemlju preko pakistanske granice nakon pet dana. Odsjeli su u Tabrizu, Teheranu i Isfahanu, ali se nikada nisu prijavili u svoj hotel u Kermanu.
Britanska vlada, koja trenutno savjetuje svoje građane da ne putuju u Iran, navodeći "značajan rizik" od hapšenja, ispitivanja ili pritvora, izrazila je "duboku zabrinutost" zbog optužbi i kaže da aktivno traži povratak para.
Iran je optužen od strane grupa za ljudska prava da se bavi "talačkom diplomacijom", uzimajući strane i dvojne državljane kao sredstvo za postizanje ciljeva u odnosima sa Zapadom.