«Αδιαπραγμάτευτο» το καλώδιο με την Κύπρο
Από την έδρα του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη υπήρξε μήνυμα, έστω έμμεσο, του Κυριάκου Μητσοτάκη προς την Τουρκία στον απόηχο των αντιδράσεων από την απέναντι πλευρά του Αιγαίου για το καλώδιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ. Ο Πρωθυπουργός, απευθυνόμενος μάλιστα στον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, χαρακτήρισε «αδιαπραγμάτευτη την ελευθερία της συνδεσιμότητας» μέσω υποθαλάσσιων καλωδίων για τη μεταφορά τόσο ηλεκτρικής ενέργειας όσο και δεδομένων (data).
«Αποτελεί προϋπόθεση για μια διαφοροποιημένη, οικονομικά προσιτή και υψηλού επιπέδου ενέργεια και συνδεσιμότητα ως προς τα δεδομένα. Αυτό είναι ένα ζήτημα καίριας σημασίας παγκοσμίως» είπε στην ειδική εκδήλωση της ελληνικής προεδρίας του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για τη θαλάσσια ασφάλεια. Οπως πρόσθεσε, είναι απαραίτητη η ενίσχυση του νομικού πλαισίου – της UNCLOS στην οποία η Αγκυρα δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος. «Η σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας θέτει τη βάση για την παγκόσμια διακυβέρνηση στη θάλασσα. Αντικατοπτρίζει, ουσιαστικά, το διεθνές εθιμικό δίκαιο και πρέπει να γίνεται σεβαστή στο σύνολό της» είπε. Τη θέση ότι η θαλάσσια ασφάλεια είναι κρίσιμης σημασίας για τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες πρόταξε και η πρόεδρος της Ενωσης Ελλήνων Εφοπλιστών Μελίνα Τραυλού, με τον Μητσοτάκη να επαναλαμβάνει ότι άνω του 80% του όγκου του διεθνούς εμπορίου μεταφέρεται μέσω θαλάσσης.
Επιχείρηση «ASPIDES»
Ο Πρωθυπουργός στάθηκε στην κατάσταση στην Ερυθρά Θάλασσα ως παράδειγμα μιας σοβαρής απειλής «που, με βάση τη λογική, ενδέχεται να οδηγήσει σε ανατιμήσεις σε βασικά αγαθά, κάτι που μας αφορά όλους» και στην εμπλοκή της Ελλάδας στη ναυτική επιχείρηση «ASPIDES» της ΕΕ, καθώς και στις επιχειρήσεις «ATALANTA» και «IRINI».
Με τις αποστροφές ότι σε τέτοιες περιπτώσεις «είναι αναπόφευκτη η συλλογική δράση» και ότι «τα παγκόσμια προβλήματα χρειάζονται παγκόσμιες λύσεις», επεσήμανε ότι η αντιμετώπιση των απειλών έρχεται μέσω της αποτελεσματικής διεθνούς συνεργασίας, είτε σε επίπεδο κρατών είτε σε επίπεδο διεθνών οργανισμών είτε σε επίπεδο ιδιωτικού τομέα. «Είναι σαφές ότι πρέπει να κάνουμε περισσότερα» τόνισε και αναφέρθηκε σε «ασύμμετρες απειλές», όπως το λαθρεμπόριο, η τρομοκρατία και η πειρατεία, αλλά και σε «υβριδικές επιθέσεις» που επηρεάζουν τα πλοία, τις συνδέσεις και τα λιμάνια. Το κεντρικό μήνυμα που θέλησε να εκπέμψει η ελληνική πλευρά είναι ότι η χώρα «θα παραμείνει “θεματοφύλακας” της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, σε στενή συνεργασία με όλες τις χώρες-μέλη του ΟΗΕ».
Πριν από την αναχώρησή του από τις ΗΠΑ ο Μητσοτάκης είχε κατ’ ιδίαν συζήτηση με τον Γκουτέρες, ο οποίος έχει θέσει και ο ίδιος ψηλά στην ατζέντα του το Κυπριακό. Ο Μητσοτάκης εξέφρασε ικανοποίηση για τον διορισμό της προσωπικής απεσταλμένης του γ.γ. του ΟΗΕ Μαρία Ανχελα Ολγκίν, η οποία σύμφωνα με πληροφορίες ετοιμάζει νέες επαφές σε Αθήνα, Λευκωσία και Αγκυρα έως το τέλος του Μαΐου. Μητσοτάκης και Γκουτέρες προχώρησαν και σε επισκόπηση των εξελίξεων στην Ανατολική Μεσόγειο. Τόσο για τη Γαζα όσο και για τη Λιβύη ο Πρωθυπουργός εξέφρασε έντονη ανησυχία.