Путин: Эронга қарши сабабсиз тажовуз оқибатида хавфли инқироз кучаймоқда

Эрон, Исроил ва АҚШ ўртасидаги тортишувлар тобора жиддий тус оляпти. Яқинда Россия президенти Владимир Путин Эрон ташқи ишлар вазири Аббос Ароқчи билан учрашувда ўз позициясини яна бир бор қатъий баён этди. Путиннинг таъкидлашича, Эронга нисбатан амалга оширилган ҳеч қандай сабабсиз ҳарбий тажовузни ҳеч қандай асос билан оқлаб бўлмайди. У бундай хатти-ҳаракатлар халқаро ҳуқуқ нормаларига мутлақо зид эканини билдирди.

“Эронга нисбатан ҳеч қандай сабабсиз қилинган мутлақ тажовуз учун ҳеч қандай асос ва оқлаш йўқ”, деди Путин.

Путин таъкидлаганидек, ҳозирда бутун минтақа ва атроф-муҳит кескин ва беқарор ҳолатда. Россия раҳбари Эронга ташриф буюрган Ароқчи билан музокаралар чоғида Россиянинг ушбу вазият юзасидан аниқ ва очиқ позицияси борлигини, ушбу нуқтаи назар халқаро майдонда ҳам, БМТ Хавфсизлик Кенгашида ҳам қатъий ҳимоя қилинаётганини эслатди.

“Содир бўлаётган воқеаларга нисбатан бизнинг нуқтаи назаримиз яхши маълум, у аниқ баён этилган ва Россия номидан Ташқи ишлар вазирлиги томонидан ифодаланган. Шунингдек, БМТ Хавфсизлик Кенгашида қандай позицияни эгаллаганимиздан хабардорсиз”, деди Путин.

22 июнга ўтар кечаси АҚШ армияси Эроннинг энг муҳим ядро объектларига зарба берди. Бу ҳужумдан сўнг АҚШ президенти Дональд Трамп Эронни кескин жавоб чораларидан тийилишга ва барча келишмовчиликларни дипломатик йўл билан ҳал этишга чақирди. Трампнинг сўзларига кўра, уран бойитиш марказлари “тўлиқ йўқ қилинган”, деб эълон қилинган бўлса-да, Теҳрон бу даъвони рад этди ва америкаликларнинг зарбалари натижасиз бўлганини таъкидлади.

Кейинги кунларда Исроил ва Эрон ўртасидаги зиддият янада авж олди. Исроил Эронни махфий ҳарбий-ядровий дастур юритишда айблаб, 13 июнь куни кенг кўламли операция бошлади. Операция доирасида ядро объектлари, юқори лавозимли ҳарбийлар, авиабазалар ва мудофаа тизимлари нишонга олинди. Эрон эса ўз навбатида бу айбловларни рад этмоқда ва МАГАТЭ халқаро агентлиги ҳам ушбу давлатда ядро қуроли ишлаб чиқарилаётгани бўйича аниқ далиллар йўқлигини билдирган.

Энг ачинарлиси, ҳар икки томондан ҳам бир неча марта ракеталар ва дронлар ёрдамида ўзаро ҳужумлар амалга оширилди. Натижада тинч аҳоли орасида қурбонлар ва жабрланувчилар сони ортмоқда. Эрон Соғлиқни сақлаш вазирлиги маълумотларига кўра, мамлакатда 220 дан ортиқ киши ҳалок бўлган, 2,8 мингдан зиёд инсон жароҳатланган. Шу билан бирга, Россиядаги элчи Казем Жалоли эса қурбонлар сони 300 нафарга яқинлашганини маълум қилди. Исроилда ҳам ўнлаб одамлар ҳалок бўлган, мингдан зиёд киши тан жароҳати олган.

Айни пайтда икки мамлакат ўртасидаги низо кундан-кунга кучаймоқда ва томонлар барқарорликни тиклаш ўрнига, ўзаро таҳдид ва зарбалар билан жавоб қайтаришни давом эттирмоқда. Исроил ядро дастури тўлиқ тўхтамас экан, операциялар давом этади, деб баёнот берган бўлса, Эрон ҳам ўз ҳудудига ҳужумлар тўхтамас экан, зарбаларни кучайтиришини маълум қилган.

Шундай қилиб, глобал хавфсизлик ва тинчлик учун жиддий таҳдид пайдо бўлмоқда. Бу эса нафақат Яқин Шарқ, балки бутун дунё учун хавфли оқибатларга сабаб бўлиши мумкин. Инсоният манфаатлари йўлида барча томонлар ҳамкорлик ва дипломатия йўлини танлаши талаб этилади, деб ҳисоблайди халқаро экспертлар.