Хитой қуёш ва шамол энергиясида бутун дунёга пешқадам бўлди
Бу ҳақда Америкадаги нуфузли таҳлил маркази — Asia Society Policy Institute (ASPI) томонидан тақдим этилган ҳисоботга таянган ҳолда “The Guardian” нашри маълум қилди. Унда айтилишича, фақатгина 2024 йилнинг январидан май ойигача Хитойда 198 ГВт қуёш ва 46 ГВт шамол электр станциялари ишга туширилган. Бундай улкан кўрсаткич — Хитой тарихидаги энг йирик энергия қурилиши ҳисобланади.
Бир ойда 93 ГВт қуёш — бундай суръат ҳеч қаерда йўқ!
ASPI маълумотларига кўра, май ойида Хитой яккалигида 93 ГВт қуёш ва 26 ГВт шамол энергиясини таъминловчи янги станцияларни қуришга муваффақ бўлди. Бу рақамлар нафақат Хитой, балки бутун жаҳон энергетикаси учун улкан сесканишни англатади. Янги қурилган ушбу станцияларнинг қуввати, масалан, Туркия ва Индонезия каби давлатларнинг бутун электр энергияси ишлаб чиқариш салоҳиятига тенг келади.
Хитойнинг яшил энергиядаги етакчилиги
Сўнгги йилларда Хитой қайта тикланадиган энергия манбаларини жадал ривожлантиришни ўзининг стратегик мақсадларидан бири сифатида белгилаган. Апрель ойида Хитой раҳбари Си Жинпинг мамлакат “янги энергия соҳасида дунёдаги энг катта ва энг тўлиқ таъминот занжирини яратганини” таъкидлади.
Айниқса, электромобиллар, аккумуляторлар, қуёш панеллари ва турли тоза энергия ускуналарини ишлаб чиқариш бўйича Хитой ҳозирда рақиб танимайди. Мамлакат нафақат ички эҳтиёжни қондирмоқда, балки бутун дунёга ушбу маҳсулотларни экспорт қилишда ҳам етакчилик қилмоқда.
Жаҳонда яшил энергияга қизиқиш ортмоқда
Ҳар қанча Хитой бу соҳадаги рақамлар билан рекордлар ўрнатмагунича, қайта тикланадиган энергия бугунги кунда кўплаб мамлакатларда ривожланмоқда. Масалан, 2024 йил охирига келиб Европа Иттифоқида ишлаб чиқариладиган электр энергиясининг 47 фоизи қайта тикланадиган манбалардан таъминланиши кутилмоқда. Улар орасида 17,4 фоизини шамол энергияси ташкил этади.
Бу рақамлар жаҳон энергетикасидаги глобал тенденцияни яққол кўрсатади — келажак қайта тикланадиган энергияда. Ҳар бир давлат бу соҳада ўз ўрнини топишга ҳаракат қилмоқда. Лекин бугунги кунда Хитойнинг бу йўналишдаги роли ва таъсири бошқаларникидан анча устун экани шубҳасиз.
Хулоса: Хитой – яшил энергиянинг янги маркази
Хитойда қуёш энергияси қуввати 1000 ГВтдан ошиб кетди — бу фақат рақам эмас, балки бутун инсоният учун катта имконият. Ушбу суръат билан Хитой нафақат иқлим ўзгаришини чеклашга ҳисса қўшмоқда, балки иқтисодий ва технологиявий жиҳатдан ҳам дунёда етакчи позицияни мустаҳкамламоқда.
Агар бу ривожланиш суръати давом этса, яқин йилларда Хитой нафақат ўзини, балки бутун жаҳонни яшил энергия билан таъминлаш имконига эга бўлиши мумкин. Демак, энди келажак нафақат янги технологиялар, балки тоза энергия билан боғлиқ бўлади — ва бу келажакнинг марказида Хитой туради.