Ένας… άγραφος κανόνας στο φαγητό προκαλεί αμηχανία
Όταν το φαγητό ενός φίλου φτάσει στο τραπέζι πριν από το δικό σας, κατά πάσα πιθανότητα τον παροτρύνετε να ξεκινήσει απευθείας. Όμως όταν οι ρόλοι αντιστρέφονται, έχουμε την τάση να περιμένουμε πάση θυσία. Επιστήμονες αποκαλύπτουν τώρα που οφείλεται αυτή η διαφορά…
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο Appetite, εξέτασε αυτό το κοινό δίλημμα σε έξι πειράματα με σχεδόν 2.000 συμμετέχοντες. Σε μια προκαταρκτική έρευνα με 625 άτομα από 91 χώρες, το 91% ανέφερε ότι το να περιμένουν τους άλλους να λάβουν το φαγητό τους πριν φάνε είναι αναμενόμενο στην κουλτούρα τους. Αυτό καθιστά τον κανόνα σχεδόν καθολικό, ωστόσο οι στάσεις μας σχετικά με το ποιος πρέπει να τον ακολουθεί είναι εκπληκτικά ασυνεπείς.
Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι έχουμε την τάση να πιστεύουμε ότι πρέπει να περιμένουμε όταν το φαγητό μας φτάνει πρώτο στο τραπέζι αλλά φαίνεται ότι είμαστε πιο επιεικείς όταν οι ρόλοι αντιστρέφονται. Αυτό αντανακλά ένα βαθύτερο ψυχολογικό φαινόμενο σχετικά με την ερμηνεία των εσωτερικών εμπειριών.
Εσωτερικές εμπειρίες & φαγητό
Πιο συγκεκριμένα, μπορούμε να νιώσουμε τα δικά μας συναισθήματα, αλλά δυσκολευόμαστε να κατανοήσουμε τα συναισθήματα των άλλων. Έχουμε έντονη επίγνωση της δικής μας δυσφορίας, ενοχής ή αμηχανίας όταν παραβιάζουμε τους κοινωνικούς κανόνες, αλλά δεν μπορούμε να αντιληφθούμε πλήρως την ένταση αυτών των συναισθημάτων στους άλλους.
Όταν είστε το άτομο με το φαγητό μπροστά σας, μπορεί να αισθάνεστε πραγματικά άβολα που σας παρακολουθούν ενώ τρώτε, ένοχοι που φαίνεστε απερίσκεπτοι ή ανήσυχοι που φαίνεστε αγενείς. Αυτές οι εσωτερικές εμπειρίες δημιουργούν ένα ισχυρό κίνητρο για να ακολουθήσετε τον κανόνα και να περιμένετε.
Αλλά όταν παρατηρείτε κάποιον άλλο στην ίδια κατάσταση, δεν μπορείτε να έχετε πρόσβαση στην εσωτερική συναισθηματική του κατάσταση. Μπορεί λογικά να ξέρετε ότι μπορεί να αισθάνονται αμήχανα, αλλά δεν βιώνετε το πλήρες βάρος αυτών των συναισθημάτων. Ως αποτέλεσμα, υποτιμάτε τόσο το ψυχολογικό κόστος της «παραβίασης» του κανόνα όσο και τα οφέλη από την τήρησή του.
Εξετάζοντας τα όρια
Η ερευνητική ομάδα εξέτασε αυτή τη θεωρία σε πολλαπλά πειράματα με συμμετέχοντες κυρίως από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Όταν οι άνθρωποι φαντάζονταν ότι θα έπαιρναν πρώτοι το φαγητό τους, πίστευαν ότι θα έπρεπε οπωσδήποτε να περιμένουν. Όταν όμως φαντάζονταν τον φίλο τους στην ίδια κατάσταση, ήταν πολύ πιο πρόθυμοι να πουν ότι θα μπορούσε να προχωρήσει και να φάει.
Στην συνέχεια, δοκίμασε δύο διαφορετικές προσεγγίσεις για να δει εάν αυτό το «διπλό πρότυπο» θα μπορούσε να μετριαστεί. Πρώτον, ζήτησαν από ορισμένους συμμετέχοντες να σκεφτούν ρητά τις σκέψεις και τα συναισθήματα του φίλου τους στο δείπνο, αναγκάζοντάς τους να πάρουν την οπτική γωνία του άλλου ατόμου. Αν και αυτό βοήθησε ελαφρώς, δεν εξάλειψε το χάσμα στις προσδοκίες.
Ακόμα και όταν οι συμμετέχοντες ενθαρρύνθηκαν ρητά να φάνε από τους συνοδούς τους, απαλλάσσοντάς τους από την κοινωνική υποχρέωση, η διαφορά παρέμεινε.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, ενώ η ενθάρρυνση αύξησε τη συνολική προθυμία των ανθρώπων να φάνε, επηρέασε εξίσου και τις δύο καταστάσεις. Αυτό υποδηλώνει ότι η διαφορά δεν έχει να κάνει απλώς με την αναμονή της άδειας ή τους κοινωνικούς περιορισμούς, αλλά με κάτι βαθύτερο σχετικά με το πώς επεξεργαζόμαστε τις δικές μας ψυχολογικές εμπειρίες σε σχέση με τις ψυχολογικές εμπειρίες των άλλων.
* Πηγή: Vita