EU bez komentara na ukidanje pritvora Miloradu Dodiku

Evropska unija je saopštila 8. jula kako "ne može komentarisati sudske postupke u toku niti pojedinačne slučajeve", na upit Radija Slobodna Evropa (RSE) u vezi ukidanja pritvora Miloradu Dodiku, predsjedniku Republike Srpske (RS).

Nekoliko dana ranije u Sudu BiH je održano ročište u kojem je prihvaćen prijedlog Tužilaštva BiH da se Dodiku ukine pritvor, kako je saopšteno, "s obzirom da je utvrđeno da više ne postoje razlozi zbog kojih je ranije određen".

Tužilaštvo BiH je 4. jula saopštilo kako je Dodik tog dana dobrovoljno došao u tu pravosudnu instituciju u pratnji branioca, radi ispitivanja u svojstvu osumnjičenog povodom istrage zbog postojanja osnovane sumnje da je počinio krivično djelo Napad na ustavni poredak.

Dodik je već par mjeseci izbjegavao hapšenje po centralnoj potjernici u zemlji raspisanoj zbog nemogućnosti saslušanja u ovoj istrazi.

Sud BiH mu je odredio mjere obaveznog povremenog javljanja državnom organu.

Iz EU dodaju kako su u nekoliko navrata i na najvišem nivou osudili radnje usmjerene na podrivanje teritorijalnog integriteta, suvereniteta i ustavnog poretka Bosne i Hercegovine.

"Evropska unija je neupitno posvećena evropskoj perspektivi Bosne i Hercegovine kao jedinstvene, cjelovite i suverene države", ističe se u odgovoru za RSE.

Sud BiH je 26. februara izrekao prvostepenu presudu kojom je Dodik osuđen na godinu dana zatvora i šest godina zabrane obavljanja funkcije predsjednika RS. Dodik je proglašen krivim za nepoštovanje odluka visokog predstavnika Kristijana Šmita (Christian Schmidt) i potpisivanje ukaza o proglašavanju zakona koje je Šmit ranije poništio.

Tim zakonima se pokušalo spriječiti provođenje odluka Ustavnog suda BiH i visokog predstavnika na teritoriji RS-a koji su ranije poništavali zakone koje je donosio entitetski parlament koji su se odnosili na knjiženje državne imovine na entitet ili zakone o praznicima.

Tužilaštvo Bosne i Hercegovine je tada saopštilo da od decembra 2024. godine provodi istragu zbog postojanja osnova sumnje da je počinjeno krivično djelo "napad na ustavni poredak".

U martu ove godine ova pravosudna institucija je izdala sudskoj policiji naredbu za privođenje predsjednika Republike Srpske Milorada Dodika, premijera Radovana Viškovića i predsjednika Narodne skupštine Republike Srpske Nenada Stevandića.

U naredbi za privođenje na teret im se stavlja da su izvršili krivično djelo "napad na ustavni poredak".

Nalog je izdat na dan kada je Narodna skupština RS trebalo da raspravlja o Nacrtu Ustava RS kojim vlasti u RS planiraju da definišu taj entitet u BiH kao državu srpskog naroda, da mu daju pravo na samoopredjeljenje, da osnuju svoju vojsku, i ukinu Vijeće naroda.

Krivičnim zakonom Bosne i Hercegovine predviđene su kazne do pet godina zatvora i zabrana vršenja službene dužnosti ukoliko neko na "protivpravan način pokuša da promijeni ustavni poredak BiH ili da svrgne njene najviše institucije".

U međuvremenu, Ustavni sud BiH donio je privremenu mjeru i o neprimjenjivanju Zakona o posebnom registru i javnosti rada neprofitnih organizacija. Zahtjev je podnio Kemal Ademović, zamjenik predsjedavajućeg Doma naroda Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine.

Ovim zakonom, kojeg je usvojila Skupština RS, se, po uzoru na ruski zakon, uvodi stroga kontrola rada civilnog sektora u RS-u.

Dodik je rekao da će se zakoni primjenjivati uprkos ovoj odluci.

Posljednji zakoni su naišli skoro na kompletnu osudu širom svijeta, od američkog državnog sekretara Marka Rubija (Marco), preko generalnog sekretara NATO-a Marka Rutea (Rutte), do više stranih ambasada u BiH.