Во услови на длабока недоверба САД и Иран се подготвени за продолжување на нуклеарните разговори
Соединетите Држави и Иран се подготвени да се вратат на преговарачката маса во момент кога тензиите меѓу двете страни се високи, а меѓусебната доверба ниска.
Разговорите биле првично планирани за 10 јули во Осло, велат извори за Радио Слободна Европа, според кои состанокот сега е одложен - веројатно за следната недела.
Кога и да се одржат, разговорите ќе означат потенцијално рестартирање на нуклеарната дипломатија меѓу долгогодишните противници само неколку недели по заедничките израелско-американски воздушни напади насочени кон иранските нуклеарни постројки.
Израел го започна својот напад врз Иран на 13 јуни, само два дена пред Техеран и Вашингтон да одржат шеста рунда преговори за нуклеарната програма на Иран.
Американскиот претседател Доналд Трамп потоа го одобри приклучувањето кон Израел во нападот врз иранските нуклеарни постројки. Потоа, Вашингтон посредуваше во договор за прекин на огнот за да се стави крај на непријателствата.
Во статија од 8 јули за Фајненшл тајмс, иранскиот министер за надворешни работи, Абас Аракчи, праша како Техеран може да „верува во понатамошен ангажман“ откако беше сведок на тоа дека „нашата добра волја возврати со напад од две нуклеарно вооружени војски“.
Иако Трамп зборуваше за постигнување „траен договор“ со Иран, тој не објасни што би вклучувал таков договор.
Но, неговите најнови потези укажуваат на премин од краткорочно управување со кризи кон поширока стратегија - стратегија насочена кон обезбедување договор што ќе се однесува нануклеарната програма на Иран, регионалното влијание и пошироката безбедносна архитектура на Блискиот Исток.
Иран инсистираше, дури и по12-дневната војна со Израелдека останува посветен на дипломатијата, иако побара гаранции дека секој договор ќе го спречи Израел да започне понатамошни напади.
Откако прекинот на огнот стапи на сила на 24 јуни, Трамп испрати мешани сигнали за тоа дали постигнувањето договор со Иран сè уште вреди, со оглед на моменталната состојба на неговата нуклеарна програма.
Американскиот претседател тврди дека нападите „ги уништија“ нуклеарните капацитети на Иран. Иран призна дека локациите претрпеле голема штета, но вети дека ќе продолжи со својата нуклеарна програма и, што е клучно, со збогатувањето на ураниум.
Иран можеби ја изгубил предноста по нападите, но сè уште држи некои карти во рака.
Пред нападите, Иран собрал над 400 кг ураниум збогатен до 60 проценти - мал чекор од степен на развивање на оружје и наводно преместил дел од него на неоткриени локации.
Меѓународната агенција за атомска енергија (МААЕ) вели дека не знае каде се наоѓа целиот овој материјал.
Во меѓувреме,Иран ја суспендира соработката со инспекторите и сугерираше дека информациите што ги споделила нуклеарната агенција на ОН можеби ги овозможиле нападите - предизвикувајќи загриженост дека би можел да се движи кон целосно повлекување од нуклеарниот договор меѓу Техеран и светските сили постигнат во 2015 година.
Но, Трамп предупреди дека ќе нареди уште една кампања на бомбардирање ако Иран продолжи со збогатување на ураниум на високо ниво.
Сепак, Техеран и Вашингтон инсистираат дека сакаат дипломатија, но на Иран веројатно му е потребен договор повеќе од Соединетите Држави.
Во отсуство на договор, не само што ќе остане заканата од понатамошни воени дејствија, туку Иран ќе ризикува да биде погоден од санкциите на ОН што европските сили се заканија дека повторно ќе ги воведат.
Дали претстојните разговори во Осло ќе донесат вистински напредок или едноставно ќе купат време, не се знае, но едно е јасно: патот назад кон дипломатијата води низ минско поле од недоверба, пропуштени шанси и меѓусебни закани.
Двете страни сè уште разговараат - но постојаното затворање на прозорецот за договор можеби конечно навистина се затвора.