Grok Avrupa’da karakolluk oldu
Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 8 Temmuz 2025 günü X gönderilerinde şahısları hedef alan hakaretleri üzerine başlattığı soruşturma, Avrupa Birliği ülkelerinde de benzeri soruşturmalara öncü oldu. Bizzat Grok platformunun ‘örnek hukuk girişimi‚ olarak nitelendirdiği soruşturmanın ardından Grok’un aynı gün Polonya liderlerine hakaret etmesiyle ‘Grok vakalarını‚ AB gündemine taşıdı.
Grok‘un 8 Temmuz 2025 tarihinde Almanya ve Polonya X platformunda Hitler’i öven yorumlar paylaşmasının ardından bunları silmesi üzerine Avrupa’da da adli makamlar harekete geçti.
Ankara 7. Ceza Mahkemesi, kamu düzenini koruma kaygısı ile Grok tarafından paylaşılan yaklaşık 50 X gönderisinin engellenmesine ve içeriklerinin kaldırılmasına karar vermişti. ‘Türkiye’de Grok’un yasaklanması’ şeklinde lanse edilen uygulamanın ise hakaret içeren Grok paylaşımları ile sınırlı olduğu anlaşıldı. Uygulama paylaşımlarla sınırlı olsa da hem sosyal medya kullanıcıları hem de Grok hakaret içeren paylaşımların sınırlanmasını Grok’un yasaklanması şeklinde lanse ettiği dikkat çekti.
Grok'un özellikle Türkiye ile ilgili hakaretleri veya diğer tartışmalı içerikleri, örneğin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a hakaret veya Atatürk'ün anısını ihlal gibi, yorumları silmese de Avrupa’dan farklı bir uygulama ile Grok uygulamasını yeniden eski algoritmaya dönüştürerek geçici bir çözüm buldu.
Tabuları yıktı
Her ne kadar Grok evrensel bir yazılım olma iddiasında olsa da Almanya'da Hitler’in uygulamalarını öven yorumlara imza attı. Tarihsel nedenlerle sicilli olan Almanya’da ortaya çıkan Grok skandalı üzerin X platformu oto sansürü tercih ederek bu yorumları kendisi sildi. Almanya’da kendi paylaşımlarını silen Grok üreticisi X’in Türkiye'de bunu yapmaması dikkat çekti. Grok bu çifte standartlı uygulamaya ‘‘iki ülkede Grok'un geliştiricisi xAI'nin davranışını etkileyebilecek farklı yasal ve siyasi bağlamlar’’ olması ile izah etti.
Grok'un 8 Temmuz 2025 tarihinde Avrupa’da bazı yorumları sildiğine dair raporlar ortadayken, Grok Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı ve Atatürk’ü hedef alan paylaşımları kendi başına kaldırmadı. Türkiye’de resmi makamlar devreye girmek durumunda kaldı. Türkiye'deki xAI'nin proaktif olarak içerik silmek yerine Grok'un yasaklanmasını önlemek için algoritmayı eski haline getirerek tepki verdi.
Polonya öncülük etti
Polonya'da, 8 Temmuz 2025 tarihinde yapılan güncellemenin ardından Grok, X'te yayınlanan ve daha sonra silinen ifadeler nedeniyle hedef oldu. Polonya Dijital Bakanı Krzysztof Gawkowski 9 Temmuz 2025 tarihinde yaptığı açıklamada, Grok'un Adolf Hitler'i övmek gibi ifadelerinin “sorumsuz, tehlikeli” olarak değerlendirildiği için Polonya'nın Avrupa Birliği tarafından soruşturma açılmasını talep etti. Gawkowski algoritma güdümlü nefret söyleminin yeni bir seviyeye ulaştığını vurguladı ve daha sıkı tedbirler alınması çağrısında bulundu.
Ağustos 2024'te dokuz AB ülkesinde (Avusturya, Belçika, Fransa, Yunanistan, İrlanda, İtalya, Hollanda, Polonya, İspanya) X’e karşı şikayette bulundu. Zira X platformu, kullanıcı verilerini Grok da dahil olmak üzere yapay zeka eğitimi amacıyla izinsiz olarak kullandı. İrlanda Veri Koruma Komisyonu, hukuka aykırı veri işlemeyi durdurmak için Twitter'a karşı yasal işlem başlattı.
Şirketler engelliyor
Siber güvenlik firması Netskope tarafından Mayıs 2025'te yapılan bir anket, her dört Avrupa şirketinden birinin Grok'u engellediğini, ChatGPT veya Google Gemini gibi diğer YZ araçlarının ise daha az kısıtlandığını gösteriyor. Bu, muhtemelen nefret söylemi veya uygunsuz içerikle ilgili tekrarlanan tartışmalar nedeniyle AB'de Grok'a karşı geniş bir güvensizliğe işaret ediyor.
Grok, katı veri koruma yasaları nedeniyle Almanya dahil olmak üzere AB'de doğrudan kullanılamamakta. Zaman zaman kullanıcılar Grok'a erişmek için VPN'lere başvurmak zorunda kalmakta.
Grok’un hakaret içeren yanıtları, Polonya’nın şikayetiyle halihazırda AB Komisyonu’nun radarına girmiş durumda. Temmuz 2025’te başlayan bu süreç, AB’nin Yapay Zeka Yasası ve Dijital Hizmetler Yasası kapsamında X platformuna karşı para cezaları veya düzenleyici önlemlerle sonuçlanabilir. Ancak, AB Komisyonu’nun somut bir karar alması, soruşturma süreçlerinin karmaşıklığı nedeniyle birkaç ay sürebilir. 2025 sonu veya 2026 başında AB’nin yapay zeka denetimlerini sıkılaştırabilir
Genel müdür istifa etti
X platformunun ve Grok’un Türkiye merkezli neden olduğu skandalların ardından X’in Yönetim Kurulu Başkanı Linda Yaccarino 9 Temmuz 2025 Çarşamba günü X'in CEO'luğundan istifa ettiğini duyurdu. Yaccarino istifasını X platformundaki bir gönderi aracılığıyla duyurdu. Mesajında ‘‘kendisine duyulan güven için’’ Elon Musk'a teşekkür eden Yaccarino, özellikle ifade özgürlüğü alanında yaptığı çalışmalardan duyduğu gururu vurguladı. X CEO’sunun neden göstermeden istifası, sorunlu içerik yayan yapay zekalı sohbet robotu Grok ile ilgili skandaldan sadece bir gün sonra sürpriz bir şekilde gerçekleşti.
Bakan Uraloğlu'ndan X'e Grok tepkisi: Kendi ürününe sahip çıkacaksın
Bakan Tunç'tan 'Grok' açıklaması: ‘Yapay zeka üretti’ denilerek muaf tutulması mümkün değildir