Стравувања за животот на авганистанскa пејачка во земја каде музиката е забранета

Популарна авганистанска пејачка исчезна пред повеќе од еден месец во Кабул, каде што се прослави по својот настап во популарно телевизиско шоу за таленти пред речиси 10 години.

Според нејзиниот сопруг, Зулала Хашеми отишла на шопинг за претстојната прослава на Бајрам на 4 јуни, велејќи му дека ќе се врати за „неколку часа“. Оттогаш, никој не ја видел ниту слушнал за неа.

„Зулала требаше да оди со нејзината тетка, која живее во близина, но таа не се појавила во куќата на нејзината тетка“, рече нејзиниот сопруг, Сајед Мохсен Садат, за Радио Слободна Европа (РСЕ).

„Зулала не го понесе својот мобилен телефон бидејќи нашиот четиригодишен син си играше со него, а таа не сакаше тој да плаче кога ќе си замине“, додава Садат.

Во земја каде што музиката е забранета и каде што најмалку двајца пејачи се убиени во последните години, исчезнувањето на Зулала предизвика стравувања за нејзиниот живот и благосостојба.

Талибанците, де факто владата на Авганистан, ја сметаат музиката за спротивна на учењата на исламот и ја забранија на сите јавни места, свадби и други општествени собири, како и на телевизија и радио.

Садат рече дека побарал помош од владата предводена од Талибанците и ја обвини талибанската полиција за неактивност и „недостаток на соработка“.

Но, во еден редок коментар на 7 јули, Министерството за внатрешни работи на Талибанците тврдеше дека 25-годишната Зулала го напуштила домот поради брачни проблеми и семејно насилство, што нејзиниот сопруг силно го негира.

„Нашите истраги покажуваат дека оваа жена имала долгорочни семејни проблеми и несогласувања со својот сопруг и дека - поради зголеменото семејно насилство во последните денови - била принудена да го напушти домот и да оди некаде на друго место“, изјави портпаролот на Министерството за внатрешни работи, Абдул Матин Кани, за РСЕ/РЛ.

Кани вели дека полицијата се обидува да открие каде се наоѓа Зулала.

„Можеби ќе нè контактира нас или полицијата за да побара развод“, рече Кани, без да даде дополнителни детали.

„Брак од љубов“

Садат луто ги отфрли обвинувањата за семејно насилство и рече дека двојката имала среќен брак, кој, за разлика од повеќето бракови во ултраконзервативниот Авганистан, не бил договорен. Тој го нарече брак од љубов.

Двојката се запознала и се заљубила пред речиси една деценија во телевизиското студио Толо каде што тој работел како сценски техничар, а таа била учесничка во тогаш исклучително популарното музичко натпреварување „Авганистанска ѕвезда“, авганистанската верзија на натпреварот „Американски идол“.

Зулала, родена во конзервативната покраина Нангархар во источен Авганистан, веднаш се прослави по својот настап, пеејќи песна на паштунски јазик во 12-тата сезона на шоуто во 2016 година.

Таа беше второпласирана, што ја направи првата пејачка што завршила на едно од првите две места на „Авганистанска ѕвезда“.

Милиони Авганистанци гледаа и гласаа за натпреварувачите на „Авганистанска ѕвезда“, а шоуто се емитуваше 15 сезони пред да заврши кога Талибанците ја презедоа власта во Кабул во 2021 година и ја забранија музиката.

Враќањето на Талибанците принуди стотици авганистански пејачи, танчери и музичари да го напуштат Авганистан. Оние кои не успеаја да заминат молчеа, плашејќи се за своите животи и свесни за насилството што ги одзеде животите на другите изведувачи.

Фолк пејачот Фавад Андараби беше извлечен од својот дом и застрелан во главата во неговото родно село Кишнабад во северната покраина Баглан во 2021 година. Семејството на Андараби рече дека убиството го извршил талибански борец.

Друг музичар, Муслим Ниристани, беше убиен во покраината Нуристан во 2023 година.

Во 2024 година, талибанското Министерство за промоција на доблестите и спречување на пороците објави дека изгорело повеќе од 21.000 музички инструменти запленети во текот на претходната година.

Полицијата за морал сподели слики од логорски огнови на она што го нарекоа нелегална опрема и тврдеше дека музиката довела до „морална корупција“.

За време на нивниот прв период на власт од 1996 до 2001 година, Талибанците ги забранија сите форми на музика на телевизија и радио, како и на свадби и други општествени собири.

„Зулала сакаше да ја продолжи својата кариера надвор од Авганистан“

Зулала претежно живееше мирен живот подалеку од рефлекторите по нејзиниот настап на натпреварот „Авганистанска ѕвезда“. Во разговор со РСЕ, Садат ги негираше гласините дека не ѝ дозволил на сопругата да настапува јавно.

„Се заљубив во една девојка додека пееше. Зошто да ја замолчам“, рече Садат. „Тоа беше нејзина одлука да не настапува, особено по [падот на поранешната] влада. Зулала обожава да пее. Сними неколку песни на својот мобилен телефон, но не беше заинтересирана да настапува на свадби или да ја споделува својата музика на социјалните мрежи.“

Парот планирал да го напушти Авганистан и да се пресели во Германија, каде што Зулала, според Садат, сакала да ја продолжи својата кариера како пејачка. Тој рече дека нивниот процес за имиграција е во тек. РСЕ не може да го потврди ова тврдење.

„Зулала беше возбудена за преселувањето. Тоа беше нејзина идеја и беше многу среќна“, рече Садат.

Мајката, браќата и сестрите на Зулала не одговорија на барањата на РСЕ за коментар.