Министрите на ЕУ подготвени за санкции против „дестабилизаторите“ на Молдавија

На 15 јули се очекува министрите за надворешни работи на Европската Унија официјално да го потврдат договорот за воведување санкции врз поединци и субјекти кои ЕУ ги смета за одговорни за „дестабилизирачки дејствија“ во Молдавија, земја каде што Русија сè уште има големо влијание и има повеќе од 1000 војници во сепаратистичкиот регион Приднестровие.

Режимот на санкции првпат беше воспоставен во 2023 година со цел да се заштити Кишињев од обидите поддржани од Москва за враќање на политичката контрола врз земјата.

Досега, на црната листа се наоѓаат 16 лица и две организации, меѓу кои и најпознатите бегалци олигарси Владимир Плахотњук и Илан Шор, кои избегаа од Молдавија.

Предложениот нов пакет санкции, во кој имаше увид Радио Слободна Европа, вклучува седум поединци и три организации - сите поврзани, на еден или друг начин, со Шор.

Шор, кој живее во Русија и кого молдавската полиција го смета за одговорен за „шемата“ за купување гласови за време на минатогодишниот референдум за идното членство на Молдавија во ЕУ, беше клучна фигура во банкарскиот скандал пред една деценија во кој речиси 1 милијарда долари беа извлечени од молдавските банки преку неплатени кредити.

Неговата политичка партија СОР беше забранета во 2023 година, но една година подоцна тој лансираше нов политички блок од Москва наречен Победа, кој е еден од трите правни субјекти предложени за санкции од страна на ЕУ.

Во официјалниот текст на санкциите се наведува дека „Политичкиот блок „Победа“ бил вмешан во ширење лажни информации и шеми за купување гласови“ за време на референдумот минатата година, како и за време на претседателските избори на кои повторно беше избрана проевропската претседателка Маја Санду.

Компанијата на Шор, А7, е исто така на списокот со санкции.

Брисел ја опишува фирмата како компанија „основана од Илан Шор, заедно со неколку финансиски компании од Москва, во партнерство со руски државни субјекти“ и ја обвинува дека се користи како средство за купување гласови.

Прекугранични финансиски трансфери

Компанијата А7 е исто така обвинета за помагање во олеснувањето на прекуграничните финансиски трансфери за руски клиенти, и покрај западните санкции.

Третиот субјект на листата е „Културно-образовниот центар на Молдавија“ кој, според ЕУ, делел бесплатни ваучери на гласачи кои биле транспортирани до гласачко место во Москва, „а во исто време ја промовирал пропагандната програма „Граѓанска карта на Република Молдавија во Руската Федерација““.

Според ЕУ, зад оваа активност Илан Шор и неговите соработници стојат и зад оваа активност.

Луѓето на списокот се чини дека се исто така во роднинска врска со Шор.

Александру Бешкеру е лидер на политичката партија Форта де Алтернатива си де Салваре а Молдовеи (Сила на алтернатива и спас на Молдавија), која е една од наследничките на забранетата партија СОР и сега работи под капата на политичкиот блок Победа.

Викторија Фуртуна, лидерка на партијата Молдавија Маре (Голема Молдавија), наводно, исто така, имала корист од политичката и финансиската поддршка на Шор.

Молдавските пратеници Александар Нестеровски и Ирина Лозован, членови на партијата Ренастере (Преродба), за која се верува дека е уште еден наследник на партијата на Шор, исто така се предложени за ставање на црната листа.

Порано оваа година, тие беа осудени на 12 и 6 години затвор за нелегално финансирање на политички партии. По пресудите, тие исчезнаа, а властите во Кишињев веруваат дека тие моментално се кријат во отцепениот регион Транснистрија.

Лидерката на партијата Ренастере, Наталија Параска, е исто така вклучена во документот на ЕУ, при што се наведува дека таа е член на одборот на веќе санкционираниот ентитет „Евразија“, кој, според досиејата, е „активно вклучена во нелегални финансиски шеми“ управувани од Илан Шор.

Вадим Грозаву, лидер на партијата „Победа“, и Алексеј Лунгу, кој ја предводи партијата „Шанса“, исто така се предложени за санкции.

Градоначалникот на Кишињев не е на списокот

Сепак, санкциите на ЕУ не го опфаќаат градоначалникот на Кишињев, Јон Чебан.

На 9 јули настана конфузија кога романското Министерство за надворешни работи објави на својата веб-страница дека му е забранет влез во Романија од безбедносни причини.

Мерката, исто така, вклучува забрана за пристап до Шенген зоната на ЕУ, која ги вклучува повеќето земји-членки на ЕУ, како и земји кои не се членки како што се Исланд, Лихтенштајн, Норвешка и Швајцарија.

Чебан ќе биде внесен во Шенгенскиот информациски систем (СИС), што е база на податоци на Шенген-зоната за размена на информации за управувањето со границите и безбедноста, освен ако не поднесе жалба против оваа одлука.

Сепак, ова не претставува целосна забрана, бидејќи некои европски престолнини можат да ја заобиколат романската забрана со тоа што ќе му издадат виза за нивната земја или едноставно ќе му дозволат влез на Чебан.