Η Πορτογαλία σκληραίνει τη μεταναστευτική της πολιτική
Η συντηρητική κυβέρνηση της Πορτογαλίας ενέκρινε την Τετάρτη (16/7) από το κοινοβούλιο σειρά τροποποιήσεων στους νόμους περί Μετανάστευσης και Ιθαγένειας, υιοθετώντας μια πολύ πιο περιοριστική μεταναστευτική πολιτική. Ανάμεσα στα πιο αμφιλεγόμενα μέτρα είναι η δημιουργία ειδικής αστυνομικής μονάδας για την απέλαση μεταναστών, η αυστηροποίηση των προϋποθέσεων για οικογενειακή επανένωση και ο περιορισμός των αδειών εργασίας αποκλειστικά σε εργαζόμενους υψηλής ειδίκευσης.
Το κυβερνών Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (PSD), αν και σε μειοψηφία, κατάφερε να περάσει τη μεταρρύθμιση χάρη στη στήριξη του ακροδεξιού κόμματος Chega, που εδώ και εβδομάδες πίεζε τον Μοντενέγκρο να “θωρακίσει” τη χώρα απέναντι στη μετανάστευση. Το Σοσιαλιστικό Κόμμα (PS) και τα υπόλοιπα κόμματα της Αριστεράς καταψήφισαν, χαρακτηρίζοντας αντισυνταγματικές ορισμένες διατάξεις, όπως αυτή που επιτρέπει την αφαίρεση της πορτογαλικής υπηκοότητας σε περίπτωση καταδίκης για συγκεκριμένα αδικήματα.
Ο αρχηγός των Σοσιαλιστών, Ζοζέ Λουίς Καρνέιρο, απηύθυνε τελεσίγραφο στον πρωθυπουργό, Λουίς Μοντενέγκρο: «Αν συνεχίσει να συμπορεύεται με το Chega στο μεταναστευτικό, τότε δεν θα είναι ικανός να υπερασπιστεί το εθνικό συμφέρον», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Στο πλαίσιο των αλλαγών, προβλέπεται η δημιουργία της Εθνικής Μονάδας Αλλοδαπών και Συνόρων (UNEF), εντός της Δημόσιας Αστυνομίας Ασφαλείας (PSP), που θα αναλάβει τον έλεγχο στα αεροδρόμια, τις απελάσεις και την εποπτεία της παραμονής αλλοδαπών στη χώρα.
Κεντρικός στόχος είναι να μειωθεί η είσοδος μεταναστών στην Πορτογαλία. Έτσι, οι άδειες εργασίας περιορίζονται πλέον μόνο σε όσους έχουν προσόντα υψηλής ειδίκευσης, μέτρο που θα πλήξει ιδιαίτερα την κοινότητα των Βραζιλιάνων – τη μεγαλύτερη στη χώρα, με πάνω από μισό εκατομμύριο άτομα – οι οποίοι εργάζονται κυρίως στην εστίαση και τη φιλοξενία.
Ορισμένοι ειδικοί προειδοποιούν για τις οικονομικές συνέπειες των μέτρων. «Σε μια χώρα γεμάτη πτυχιούχους, ποιος θα μαζέψει τα σταφύλια για την παραγωγή κρασιού;» διερωτάται ο δικηγόρος Μπρούνο Γκούτμαν, ειδικός στο μεταναστευτικό. Ο πρωθυπουργός Μοντενέγκρο απάντησε πως «η πορτογαλική οικονομία θα πρέπει να προσαρμοστεί στη νέα μεταναστευτική πολιτική».
Το Chega ζητούσε επίσης τον τερματισμό της οικογενειακής επανένωσης. «Θα επανενώνουμε τις οικογένειες των μεταναστών, αλλά εκτός Πορτογαλίας», έγραψε στο Χ η βουλευτής Ρίτα Ματίας. Η νέα νομοθεσία επιβάλλει πλέον όριο δύο ετών παραμονής για τη δυνατότητα αιτήματος οικογενειακής επανένωσης. Επιπλέον, θα απαιτείται οι σύζυγοι να αποδεικνύουν ότι συζούσαν σε άλλη χώρα πριν εγκατασταθούν στην Πορτογαλία, ενώ τα ανήλικα παιδιά θα μπορούν να επανενωθούν μόνο αν έχουν εισέλθει νόμιμα στη χώρα, ζουν με τον αιτούντα και εξαρτώνται οικονομικά από αυτόν.
Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή άνοιξε έρευνα μετά τις καταγγελίες της Αριστεράς κατά του Αντρέ Βεντούρα (ηγέτη του Chega), ο οποίος στη διάρκεια της συζήτησης ανέγνωσε ονόματα μαθητών σχολείου υποστηρίζοντας ότι «δεν υπάρχει ούτε ένας Πορτογάλος» και ότι «αυτά τα παιδιά περνούν μπροστά από τους Πορτογάλους». Η ενέργειά του προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων με βουλευτές να ζητούν προστασία των προσωπικών δεδομένων των παιδιών. Ο ίδιος ο Βεντούρα δήλωσε ότι «είμαστε υπό δίωξη» και πως «αντί να κυνηγούν έναν βουλευτή, θα έπρεπε να ανησυχούν για την παράνομη μετανάστευση και τη διαφθορά». Αν η δημοσιοποίηση των ονομάτων κριθεί παράνομη, ο Βεντούρα ενδέχεται να τιμωρηθεί.
Η νομοθεσία θα σταλεί τώρα στον Πρόεδρο Μαρσέλο Ρεμπέλο ντε Σόουζα, ο οποίος έχει 20 ημέρες για να αποφασίσει αν θα την επικυρώσει. Παράλληλα, η Βραζιλιάνα δικηγόρος Έρικα Ακόστα ηγείται καμπάνιας που ζητά να εξεταστεί η συνταγματικότητα του νόμου, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει την αρχή της ισότητας και θεσπίζει ένα αποκλειστικό μοντέλο μετανάστευσης.
Η αντιπολίτευση κατήγγειλε και τη βιασύνη με την οποία η κυβέρνηση του Μοντενέγκρο προώθησε τις αλλαγές. Η δικαστής Αλμέιδα Πίντο, μέλος του Ανώτατου Συμβουλίου Διοικητικών και Φορολογικών Δικαστηρίων, κατηγόρησε τη Βουλή ότι έδωσε μόλις μία μέρα για την έκδοση γνωμοδότησης. Λόγω της «ευαίσθητης φύσης» του ζητήματος, το κόμμα Iniciativa Liberal (IL) επέλεξε την αποχή.
Ο πρώην πρόεδρος της Πορτογαλίας και πρώην πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ντουράο Μπαρόζο, δήλωσε ότι «είναι σημαντικό η μετανάστευση να ρυθμίζεται για να αποφευχθεί η εκμετάλλευση». «Η Πορτογαλία χρειάζεται μετανάστες — η χώρα δεν θα λειτουργούσε χωρίς αυτούς — αλλά τους θέλουμε να εντάσσονται και να σέβονται τους νόμους μας. Οι πόρτες πρέπει να είναι ανοιχτές, αλλά όχι ανεξέλεγκτα, ώστε να διασφαλίζονται αξιοπρεπείς συνθήκες για όλους», πρόσθεσε.
Κατά τη διάρκεια της ψηφοφορίας, δεκάδες μετανάστες και Πορτογάλοι πολίτες, ντυμένοι στα μαύρα, διαμαρτυρήθηκαν συμβολικά εντός της Βουλής για τις αλλαγές που εγκρίθηκαν.