Σύγκρουση Βρυξελλών–Μαδρίτης για την εξαγορά Sabadell από BBVA
Η κόντρα ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την ισπανική κυβέρνηση για την εξαγορά της τράπεζας Sabadell από τη BBVA ξεκίνησε και επίσημα. Αυτό που φαινόταν αναπόφευκτο εδώ και εβδομάδες έγινε πραγματικότητα: την Πέμπτη, η Κομισιόν ανακοίνωσε την έναρξη διαδικασίας παράβασης κατά της Ισπανίας, εκτιμώντας ότι οι κανόνες που χρησιμοποιεί η ισπανική κυβέρνηση ψηφισμένοι το 2014 και 2015 παραβιάζουν το δίκαιο της ΕΕ.
Συγκεκριμένα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι οι ισπανικοί νόμοι δίνουν στο Υπουργείο Οικονομίας απεριόριστες και διακριτικές εξουσίες να παρεμβαίνει σε συγχωνεύσεις και εξαγορές τραπεζών, υπονομεύοντας τις αρμοδιότητες της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ). Επιπλέον, εκτιμά ότι αυτοί οι νόμοι περιορίζουν αδικαιολόγητα την ελευθερία εγκατάστασης και τη διακίνηση κεφαλαίων στην ενιαία αγορά.
Το υπουργείο Οικονομίας της Ισπανίας απάντησε με διπλωματικούς τόνους, λέγοντας ότι θα στείλει την απάντησή του εντός δύο μηνών και ότι θα συνεχίσει να συνεργάζεται εποικοδομητικά με τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα για να διευκρινίσει τις όποιες νομικές ή τεχνικές διαφορές.
Ωστόσο, στο παρασκήνιο υπάρχει έντονη δυσαρέσκεια στις Βρυξέλλες, καθώς όπως λένε πηγές της Επιτροπής όλες οι κυβερνήσεις δηλώνουν υπέρ της τραπεζικής ενοποίησης και της δημιουργίας ισχυρότερων ευρωπαϊκών τραπεζικών παικτών, αλλά μόλις ξεκινήσει κάποια μεγάλη διασυνοριακή εξαγορά, θέτουν εμπόδια. Αυτό έχει συμβεί όχι μόνο στην Ισπανία με τη BBVA και τη Sabadell, αλλά και στην Ιταλία και τη Γερμανία σε παρόμοιες περιπτώσεις.
Η Κομισιόν βασίζει τη νομική της κίνηση σε ευρωπαϊκούς χρηματοπιστωτικούς κανονισμούς, όπως ο Κανονισμός για τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό και η Οδηγία για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις, καθώς και στη Συνθήκη Λειτουργίας της ΕΕ – όχι στους κανόνες ανταγωνισμού. Αυτό γιατί η δραστηριότητα των δύο τραπεζών (BBVA και Sabadell) είναι σε μεγάλο βαθμό εντός Ισπανίας, αφήνοντας έτσι το ζήτημα στη ρύθμιση της Μαδρίτης.
Η Κομισιόν υπερασπίζεται τη στάση της λέγοντας ότι οι τραπεζικές συγχωνεύσεις ενισχύουν την οικονομία της ΕΕ στο σύνολό της, επιτρέποντας καλύτερη κατανομή κεφαλαίων και πρόσβαση πολιτών και επιχειρήσεων σε ανταγωνιστικά χρηματοοικονομικά προϊόντα. Όμως οι κριτικοί τονίζουν ότι η μεγαλύτερη συγκέντρωση τραπεζών συχνά μειώνει τον ανταγωνισμό και όπως συνέβη στην Ισπανία περιορίζει τα επιτόκια καταθέσεων, οδηγώντας πολλούς Ισπανούς καταθέτες στο να αγοράσουν δημόσιο χρέος όταν αυξήθηκαν τα επιτόκια από την ΕΚΤ.
Πλέον, η Ισπανία θα λάβει επιστολή με την οποία καλείται να αλλάξει τους επίμαχους νόμους. Έχει στη διάθεσή της δύο μήνες να απαντήσει. Αν η απάντηση δεν ικανοποιήσει την Κομισιόν, τότε θα σταλεί «αιτιολογημένη γνώμη», δίνοντας νέα προθεσμία. Αν δεν υπάρξει συμμόρφωση, το θέμα παραπέμπεται στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με πιθανή επιβολή προστίμου.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ισπανία είναι ήδη από τα κράτη-μέλη με τις περισσότερες ανοιχτές διαδικασίες παράβασης (91), και είναι επίσης από αυτά που καθυστερούν περισσότερο να συμμορφωθούν σε θέματα που αφορούν την ενιαία αγορά.
Τέλος παρά τη διαμάχη, η εξαγορά της Sabadell από τη BBVA συνεχίζεται κανονικά και οι όροι που τη διέπουν παραμένουν αμετάβλητοι, τουλάχιστον προς το παρόν.