Oι Βάσκοι τα δίνουν όλα για την γλώσσα τους
Το βασκικό εθνικιστικό κίνημα ετοιμάζεται για μια νέα πολιτική «επίθεση» το φθινόπωρο, με στόχο τη νομοθετική θωράκιση της απαίτησης για τη γνώση της βασκικής γλώσσας (euskera) ως προϋπόθεση για την πρόσληψη στο δημόσιο τομέα στη Χώρα των Βάσκων.
Μετά από μια σειρά δικαστικών αποφάσεων που ακύρωσαν προκηρύξεις προσλήψεων στις οποίες το euskera είχε προτεραιότητα έναντι των ισπανικών, τα κόμματα PNV και EH Bildu επιχειρούν να αντιστρέψουν το κλίμα μέσω τροπολογιών στη νομοθεσία περί δημόσιας διοίκησης.
Αναζωπυρώθηκε η συζήτηση
Η συζήτηση έχει αναζωπυρωθεί ιδίως μετά τη διαμάχη μεταξύ του προέδρου της Χώρας των Βάσκων, Ιμανόλ Πραδάλες, και της προέδρου της Μαδρίτης, Ισαμπέλ Ντίας Αγίούσο, η οποία αποχώρησε από συνεδρίαση όταν ο Πραδάλες μίλησε στα βασκικά.
Η απάντηση του lendakari ήταν χαρακτηριστική: «Το euskera είναι αυτό που μας κάνει Euskaldunes και εμείς είμαστε Βάσκοι, από τη Euskal Herria», υπογραμμίζοντας την ταύτιση της γλώσσας με την εθνική ταυτότητα.
Η Bildu προτείνει γενικευμένη απαίτηση γνώσης και των δύο επίσημων γλωσσών σε όλες τις θέσεις του δημόσιου τομέα, με περιορισμένες εξαιρέσεις.
Το PNV, παρότι λιγότερο ριζοσπαστικό στη διατύπωση, κινείται στην ίδια κατεύθυνση, προβάλλοντας ότι πρέπει να «θωρακιστεί το euskera στους διαγωνισμούς πρόσληψης», όπως δήλωσε ο αρμόδιος του κόμματος, Μάρκελ Ολάνο.
Αντίδραση στην ισπανική δικαιοσύνη
Η κινητικότητα αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο της αντίδρασης των εθνικιστικών κομμάτων στις πρόσφατες αποφάσεις της ισπανικής δικαιοσύνης.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Ισπανίας, που ακύρωσε άρθρα του διατάγματος 179/2019, το οποίο επέτρεπε στους δήμους να χρησιμοποιούν αποκλειστικά το euskera σε επίσημες επικοινωνίες, εκτός εάν αποδεικνυόταν αδυναμία χρήσης της γλώσσας.
Το δικαστήριο έκρινε ότι η «γλωσσική κανονικοποίηση» δεν μπορεί να δικαιολογεί την επιβολή μιας γλώσσας έναντι της άλλης.
Η απόφαση αυτή προκάλεσε οργή στα εθνικιστικά κόμματα.
Η εκπρόσωπος της EH Bildu, Νερέα Κορταχαρένα, χαρακτήρισε «απαράδεκτο» να επιβάλλουν τα ισπανικά δικαστήρια περιορισμούς «στα δικαιώματα του βασκικού λαού», ιδίως έπειτα από προσφυγές που κατέθεσαν το Vox και το Partido Popular, κόμματα που έχουν περιορισμένη παρουσία στη Χώρα των Βάσκων.
Το PNV υπογράμμισε ότι η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου υπονομεύει τη «δημοκρατική βούληση της πλειοψηφίας του βασκικού λαού», τονίζοντας ότι πρόκειται για προσπάθεια επιβολής από τα δικαστήρια πραγμάτων «που δεν μπορούν να επιτύχουν στην κάλπη».
Πολιτική και πολιτιστική διαμάχη
Η κλιμάκωση της έντασης γύρω από το euskera αντικατοπτρίζει τη βαθύτερη πολιτική και πολιτιστική διαμάχη στη Χώρα των Βάσκων: από τη μία, η προάσπιση της γλωσσικής και πολιτιστικής ιδιαιτερότητας ως θεμελιώδες στοιχείο ταυτότητας και αυτονομίας· από την άλλη, η αρχή της ισονομίας και της μη διάκρισης στη δημόσια διοίκηση, όπως την ερμηνεύει η ισπανική δικαιοσύνη.
Το φθινόπωρο προμηνύεται κρίσιμο, καθώς τα δύο εθνικιστικά κόμματα επιδιώκουν να θεσμοθετήσουν τις προτάσεις τους στο βασκικό κοινοβούλιο και να αναμετρηθούν εκ νέου με το δικαστικό σύστημα, ενώ η γλώσσα συνεχίζει να βρίσκεται στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης στη Χώρα των Βάσκων. Μοναδική και σπάνια…