Ғазода шов-шув: Америка-Исроил фондининг фош этилиши ва зиддиятли гувоҳликлар

Ғазодаги инсонпарварлик ёрдамини тақсимлаш масаласи яна халқаро жамоатчилик диққат марказида, деб хабар берди BBC. Америка-Исроил гуманитар жамғармасининг (GHF) асосий логистика пунктида қўриқчи бўлиб ишлаган АҚШнинг “Яшил беретлар” махсус кучлари собиқ подполковниги Энтони Агилар ўз гувоҳлиги билан шов-шув кўтарди. У BBC журналисти Жереми Боуэнга берган интервьюсида, америкалик пудратчилар ва Исроил қўшинлари Ғазодаги фаластинликларга ўқ узганига шахсан гувоҳ бўлганини таъкидлади.

Агиларнинг айтишича, Исроилнинг “Меркава” танки асосий тўпидан одамлар тўпланиб турган ҳудудга снаряд отган, миномётдан ўқ узган ва фуқароларнинг машиналарига зарба берган. Унинг сўзларига кўра, Ғазодаги инсонпарварлик ёрдами марказлари атрофида оммавий ўлимларга сабаб бўлган воқеалар бир неча бор кузатилган. БМТ маълумотларига қараганда, 21 июлга келиб, фақат битта бундай пункт яқинида камида 766 фуқаро ҳалок бўлган.

GHF раҳбарияти эса Агиларнинг баёнотларини “мутлақо ёлғон” дея рад этди ва уни “норози ва ўзбошимча бўлган собиқ пудратчи” сифатида ифодалади. Агилар эса ишдан бўшатилишининг бошқа сабаблари йўқлигини таъкидлаб, ўз гувоҳлигига қатъий туриб олди.

Айтиш керак, Исроил расмийлари GHF ташкил этилганини БМТни Ғазодаги ёрдам тақсимотидан четлатиш ва Ҳамаснинг ёрдамни талон-торож қилишига йўл қўймаслик билан изоҳлайди. Лекин шанба куни New York Times ва бошқа манбалар орқали маълум бўлишича, Исроил расмийларининг ўзи ҳам Ҳамас БМТ ёрдамини мунтазам талон-торож қилаётгани ҳақида аниқ далилларга эга эмас. АҚШ агентликлари ҳам бу борада тасдиқловчи исбот топа олмаган.

Интервюдан сўнг Исроил мудофаа кучлари гуманитар ёрдамни “тизимли равишда ўрганаётганини”, пунктларда тўсиқ ва кўрсаткичлар қўйилаётганини маълум қилди. Бир вақтнинг ўзида, ёрдам марказлари атрофида тинч аҳоли жабрлангани ҳақидаги хабарлар ҳам текширилаётгани қайд этилди.

Энтони Агилар ўз фикрича: “Мен ушбу объектлар ҳаваскорларча ташкил этилган дейман. Тажрибага эга бўлмасдан, ўрганмасдан, бундай миқёсдаги операцияларни қандай амалга оширишни тушунмасдан ташкил этишган. Ва бу мен томонидан берилган энг юмшоқ баҳо. Энг очиқ баҳо – мен уларни жиноятчи деб айтган бўлардим. Фаолиятим давомида мен ҳеч қачон тинч аҳолига – қуролсиз оч-наҳор аҳолига нисбатан бундай даражадаги шафқатсизлик ва зарурат бўлмаганда куч ишлатилишини кўрмаганман”, деди. У бу ҳолатларни уруш жиноятлари сифатида баҳолади.

Хулоса: Ғазода инсонпарварлик ёрдами атрофида жиддий зиддиятлар ва айбловлар пайдо бўлган, расмийлар ва халқаро ташкилотлар эса ҳали аниқ далилларни тақдим эта олмаган. Бу масала минтақадаги барқарорлик ва инсон ҳуқуқлари билан боғлиқ энг долзарб мавзулардан бири бўлиб турибди.