FRANSA’NIN ARDINDAN KANADA VE BİRLEŞİK KRALLIK DA FİLİSTİN DEVLETİ’Nİ TANIMA YOLUNDA
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un Eylül ayında Filistin Devleti’ni tanıma kararı aldıklarını ilan etmesi, kimilerince sıradan bir olay gibi algılandı. Oysa, bu, tarihte ilk kez Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 5 daimi üye devletinden birinin Filistin’i tanıyacağı ve benzer şekilde ilk kez bir G7 ülkesinin Filistin’i tanıma adımını atacağını gösteren tarihi bir eşikti. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio tarafından derhal reddedilen ve şiddetle eleştirilen bu karar, ABD Başkanı Donald Trump tarafından da “dediğinin hiçbir önemi yok” şeklinde önemsizleştirilmişti.
Ancak kısa süre içerisinde Macron ve Paris’in bu kararının çok önemli bir dönüm noktası olacağı ve İsrail ve dünya siyaseti açısından da kalıcı ve önemli değişikliklere yol açabileceği anlaşılmaya başlandı. Öyle ki, Macron’un tarihi kararının üzerinden çok geçmeden, Kanada Başbakanı Mark Carney de Fransa gibi Eylül ayındaki BM Genel Kurulu toplantısında Filistin Devleti’ni tanımayı planladıklarını ilan etti. İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, henüz Filistin Devleti oluşmadan onu tanımanın olumsuz sonuçlar oluşturabileceğini açıklayarak tanımaya mesafeli yaklaşırken, Almanya da Yahudi halkına yönelik tarihsel sorumluluğu nedeniyle kısa vadede Filistin Devleti’nin tanınmasının düşünülmediğini açıkladı.
Ancak bu konuda asıl bomba haber bugün (29 Temmuz 2025) Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer’dan geldi. Starmer, İsrail’e yönelik 3 temel şart açıklayarak, bunların kısa sürede gerçekleştirilmemesi halinde Eylül ayında Filistin Devleti’ni tanıyacaklarını ilan etti. Bu 3 şart, şu şekilde belirtildi:
- İki devletli çözüme ulaşacak uzun vadeli bir barış sürecine bağlılık açıklaması,
- Gazze’deki korkunç durumu sona erdirmek adına önemli adımlar atılması,
- Batı Şeria’nın ilhak edilmeyeceğinin net bir şekilde söylenmesi.
Starmer, ayrıca, yaptığı açıklamada, Hamas’tan tüm rehineleri serbest bırakmasını ve ateşkesi kabul etmesini de istedi. Bu şekilde, Filistin Devleti’ni kısa sürede 3 G7 ve 2 BM Güvenlik Konseyi üyesinin tanıması gündeme gelirken, bu durumun İsrail’deki aşırı sağ koalisyon hükümetini de olumsuz etkilemesi bekleniyor.
Bu şekilde, Gazze’de yaşanan büyük trajedi ve İsrail’in bu konudaki duyarsızlığı, ilginç bir şekilde Filistin’in devletleşmesinin tanınması konusunda tarihi bir aşama yapılmasına yol açabilecek. Filistin’in bu başarısı, uluslararası hukuka uygun şekilde hareket eden Filistin Otoritesi liderliğinin başarısı olarak dikkat çekerken, Türkiye’nin uluslararası hukuka uygun olmayan adımları nedeniyle KKTC’nin aynı başarı ve ivmeyi yakalayamadığını da belirtmek gerekiyor.
Prof. Dr. Ozan ÖRMECİ