Η Ελλάδα καταρρίπτει τους ισχυρισμούς της Λιβύης για τη μέση γραμμή – Κατατέθηκε ρηματική διακοίνωση στον ΟΗΕ
Η μόνιμη αντιπροσωπεία της Ελλάδας στον ΟΗΕ προχώρησε στην κατάθεση της επίσημης απάντησης προς τη Λιβύη, απορρίπτοντας κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς της Τρίπολης για τα ζητήματα οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών. Η ελληνική πλευρά στηρίζει τις θέσεις της στους χάρτες των διεθνώς αναγνωρισμένων συμφωνιών που έχει υπογράψει με το Κάιρο, τη Ρώμη και σε συνδυασμό με τις βασικές αρχές που απορρέουν από τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Ταυτόχρονα, η Αθήνα απαντά στις προσπάθειες της Λιβύης να χαράξει μονομερώς τη μέση γραμμή, ισχυριζόμενη δικαιώματα που καλύπτουν το σύνολο της ελληνικής ΑΟΖ, μια εξέλιξη που έχει προκαλέσει έντονη διπλωματική κινητικότητα.
Αντιπαράθεση με αφορμή τις θαλάσσιες ζώνες
Η τελευταία ρηματική διακοίνωση της Λιβύης, δημοσιοποιήθηκε από τον ΟΗΕ τον Ιούλιο και φέρει ημερομηνία 20 Ιουνίου 2025, λίγες ημέρες μετά την ανακοίνωση από την Αθήνα για διεθνή διαγωνισμό εκμετάλλευσης τεσσάρων νέων θαλάσσιων οικοπέδων σε περιοχές νοτίως της Κρήτης και της Πελοποννήσου (12 Ιουνίου). Η Τρίπολη εκφράζει, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, τη «βαθιά ανησυχία της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας σχετικά με τις πρόσφατες εξελίξεις στην ανατολική Μεσόγειο» και υποστηρίζει πως «οι περιοχές αυτές εμπίπτουν σε θαλάσσιες ζώνες που εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο άλυτης διαφοράς μεταξύ της Λιβύης και της Ελλάδας».
Η ελληνική απάντηση υπενθυμίζει ότι ο διεθνής διαγωνισμός αφορά αποκλειστικά θαλάσσια τεμάχια εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, και επομένως δεν παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα της Λιβύης. Επισημαίνεται δε, ότι η οριοθέτηση των παραπάνω περιοχών βασίζεται στη μέση γραμμή μεταξύ Ελλάδας – Λιβύης, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη και τη συμφωνία ΑΟΖ με την Αίγυπτο.
Η σημασία της «μέσης γραμμής»
Ειδική μνεία γίνεται στην πάγια θέση της Αθήνας για τη μέση γραμμή, που – σε απουσία σχετικής συμφωνίας οριοθέτησης – ορίζει τα εξωτερικά όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ σε ίση απόσταση από τα πλησιέστερα σημεία ξηράς των δύο χωρών, συμπεριλαμβανομένων νησιών και ηπειρωτικών ακτών, πάντα σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας.
Η Ελλάδα απορρίπτει αποφασιστικά τους λιβυκούς ισχυρισμούς, οι οποίοι αποτυπώθηκαν τόσο στη ρηματική διακοίνωση της 20ής Ιουνίου όσο και στην επαναλαμβανόμενη μονομερή παρουσίαση χαρτών στη διακοίνωση της 27ης Ιουνίου, που προσπαθεί να απεικονίσει «εξωτερικά όρια» της λιβυκής ΑΟΖ και καλύπτει σχεδόν ολόκληρη την ελληνική ΑΟΖ ως τις παρυφές των χωρικών υδάτων της Κρήτης.
Η παράνομη διάσταση του τουρκολιβυκού μνημονίου
Η Αθήνα σημειώνει ότι η μονομερής αυτή ενέργεια της Λιβύης έχει ως στόχο να παρακάμψει τα νόμιμα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας, με άμεση παραβίαση του Δικαίου της Θάλασσας. Επιπλέον, η στάση της Λιβύης εδράζεται στο γνωστό «παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο», το οποίο, σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, αγνοεί την ύπαρξη και τα δικαιώματα πολυάριθμων ελληνικών νησιών, όπως της Κρήτης και των Δωδεκανήσων.
Υπενθυμίζεται ότι το μνημόνιο αυτό παραβιάζει το δικαίωμά τους να διαθέτουν θαλάσσιες ζώνες πέραν της χωρικής θάλασσας και δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα στο διεθνές δίκαιο.
Τέλος, η Ελλάδα επαναλαμβάνει τη διαρκή της ετοιμότητα να επανεκκινήσει τον διάλογο με την Τρίπολη για τη νομική και ειρηνική οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών στη βάση του διεθνούς δικαίου και της αμοιβαίας κατανόησης.