Ердаги катта музлик даврига сабабчи комета излари Баффин денгизи тубида топилди
Сўнгги илмий изланишлар инсоният тарихида йирик ўзгаришларга сабаб бўлган космик ҳодисанинг яна бир сирини очди, деб ёзади plosone.org. Ғарб ва Россия олимлари ҳамкорликда олиб борган тадқиқотларда 12 800 йил аввал Ер билан тўқнашган ва узоқ йиллар ҳавони совутиб юборган кометанинг аниқ излари денгиз тубидан топилди.
Бу ҳақдаги илмий таҳлиллар Баффин денгизи тубидаги чуқур қатламлардан олинган тўртта геологик намунада ўтказилди. Жанубий Каролина университети профессори Кристофер Мур бошчилигидаги олимлар жамоаси бу намуналарни молекуляр ва геокимёвий жиҳатдан пухта ўрганиб чиқишди. Ўрганишлар натижасида платина, иридий, никел ва кобалтнинг ғайриоддий даражадаги юқори миқдори ҳамда Ерга хос бўлмаган металл заррачалар аниқланди. Мазкур металлар Ерда табиий йўл билан ҳосил бўлмаслиги, уларнинг кўплиги айнан космик келиб чиқишни тасдиқлайди.
Тадқиқот муаллифларидан бири, Россия ФА Ер физикаси институти филиали — «Борок» геофизик обсерваторияси етакчи мутахассиси Владимир Селмович сўзларига кўра, бундай тўқнашувлар Ерда иқлим инқирозларини келтириб чиқарган ва ҳатто муайян цивилизацияларни йўқ қилган. Мана, тахминан 12800 йил олдинги мазкур комета тўқнашуви катта «космик қиш»га сабабчи бўлган.
«Баффин денгизи тубида топилган микрозарраларни синчиклаб ўрганиб, морфология ва таркиби бўйича айнан комета моддаси эканини аниқладик. Ер атмосферасига тарқалган космик чанги туфайли сайёрамизда қисқа вақтда жиддий совиш, яъни глобал музлик даври бошланган. Бу давр тахминан 1400 йил давом этган», — дейди Селмович.
Мутахассислар таъкидладики, ушбу кашфиёт Ердаги глобал иқлим ўзгаришлари, ҳайвонот ва ўсимлик дунёси ҳамда қадимги цивилизацияларнинг йўқолишида космик ҳодисаларнинг нақадар катта аҳамиятга эга эканини яна бир бор кўрсатди.
Яқинда чоп этилган ушбу тадқиқот нафақат илм-фан, балки инсониятнинг ўтмиши ва келажаги учун ҳам муҳим аҳамият касб этади. Мавзуга қизиқувчиларни яқинда янгиланган илмий натижалар ва геофизика кашфиётларини кузатишга чақириб қоламиз. Ер тарихидаги йирик муаммолар сабабларини фақатгина табиатда эмас, балки космосда ҳам излаш кераклиги яна бир бор исботланди.
Космик сирлар ва Ер тарихидаги катта ўзгаришлар мавзусидаги янги маълумотлар учун кузатувда қолинг!