GOOGLE SCHOLAR VERİLERİNE GÖRE EN ÇOK ATIF ALAN TÜRKİYE UZMANLARI
Giriş
2025 yılı itibarıyla dünyanın 17. en büyük ekonomisi, 18. en yoğun nüfuslu ülkesi, 9. en güçlü ordusunun sahibi ve en etkili 3. diplomatik merkezi olan Türkiye (Cumhuriyeti), Batı ile Doğu’yu, Avrupa ile Asya’yı, Kuzey ile Güneyi ve Hıristiyanlar ile Müslümanları birbirine bağlayan eşsiz jeopolitik konumu nedeniyle küresel siyasette etkisini ve i
ddiasını sürdürmekte, hatta kimilerine göre giderek arttırmaktadır. Bu nedenle, Türkiye hakkında yapılan Siyaset Bilimi, Uluslararası İlişkiler ve Tarih çalışmaları Türkiye içinde ve diğer ülkelerde hız kesmeden devam etmektedir. Öyle ki, Türkiye’de son yıllarda açılan devlet ve vakıf üniversiteleri sayesinde yayıncılık ve araştırma açısından gözle görülür bir ilerleme sağlanmasının yanında, yurt dışında önemli ülkelerde de Türkiye hakkında önemli yayınlar yapılmaya devam etmektedir. Bu bağlamda, Batı dünyası ile Rusya, Çin ve Japonya gibi gelişmiş Batı-dışı toplumlarda Türkiye uzmanı, Türkolog ve bölge uzmanı (Ortadoğu, Kafkasya, Balkanlar vs.) gibi sıfatlarla çok sayıda Türkiye’yi derinlemesine araştıran yeni akademisyen ve araştırmacılar yetiştirilmektedir.
En önemli internet motoru kabul edilen Google, Google Scholar (Google Akademik) adlı uygulaması ile Türkiye hakkında yapılan çalışmaları derlemekte ve bu alanda yapılan atıfları mümkün olduğunca belirlemeye çalışmaktadır. Dünya çapında akademisyenler arasında oldukça yaygın kullanımı olan Google Scholar, bu nedenle atıf düzeyini ölçmek açısından kayda değer bir platformdur. Bunun bir diğer nedeni de, yalnızca akademik makale ve kitaplardaki atıflar değerlendirildiği için, uzmanların kendi meslektaşları nezdindeki güvenilirliğinin ölçülebilmesidir.
Bu yazıda, Türkiye araştırmalarında en çok atıf alan akademisyenleri tespit etmek için, Türkiye Siyaseti (Turkish Politics), Türk Dış Politikası (Turkish Foreign Policy) ve Türkiye Tarihi (Turkish History) gibi anahtar kelimeler (keywords) üzerinde Türkiye hakkında yaptıkları çalışmalarla dünyada en çok atıf alan akademisyenlerin sıralamasına yer verilecektir. Ancak elbette, Google Scholar hesabı olmadığı için birçok değerli akademisyenin bu listede yer almamış olabileceğini de not etmek gerekir.
Türkiye Siyaseti (Turkish Politics)
Siyaset Bilimcilerin Türkiye’ye dair çalışmalarında en genel kabul gören Türkiye Siyaseti (Turkish Politics) anahtar kelimesine göre bir araştırma yapıldığında, en çok atıf alan 20 akademisyen şöyle sıralanmaktadır:
| Sıra | İsim | Kurum | Atıf Sayısı |
| 1 | Ziya Öniş | Koç Üniversitesi | 16.112 |
| 2 | M. Hakan Yavuz | Utah Üniversitesi | 10.531 |
| 3 | Metin Heper |
– |
8.661 |
| 4 | Ali Çarkoğlu | Koç Üniversitesi | 7.581 |
| 5 | William Hale | SOAS (Emeritus) | 5.922 |
| 6 | Melissa Marschall | Rice Üniversitesi | 4.927 |
| 7 | Yeşim Arat | Boğaziçi Üniversitesi | 4.573 |
| 8 | Ayşe Zarakol | Cambridge Üniversitesi | 4.415 |
| 9 | Mustafa Aydın | Kadir Has Üniversitesi | 4.378 |
| 10 | Mesut Yeğen |
– |
3.438 |
| 11 | Şebnem Gümüşçü | Middlebury Koleji | 3.047 |
| 12 | Levent Köker |
– |
2.963 |
| 13 | Kerem Öktem | Venedik Ca’ Foscari Üniversitesi | 2.663 |
| 14 | Berk Esen | Sabancı Üniversitesi | 2.483 |
| 15 | İlter Turan |
– |
2.476 |
| 16 | Şule Toktaş | Polis Akademisi | 2.440 |
| 17 | Gökhan Çetinsaya | İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi | 2.348 |
| 18 | Güneş Murat Tezcur | Arizona Devlet Üniversitesi | 2.272 |
| 19 | Hasan Bülent Kahraman | Işık Üniversitesi | 2.154 |
| 20 | İhsan Dağı | ODTÜ | 2.102 |
Bu alanda Türk veya Türkiye kökenli akademisyenlerin büyük ağırlığı olduğu göze çarparken, Ziya Öniş, M. Hakan Yavuz, Metin Heper, Ali Çarkoğlu ve William Hale gibi önemli akademisyenlerin inanılmaz atıf sayılarına ulaşarak meslektaşlarının gözünde yüceldikleri ve bu alanda kendilerini “otorite” olarak kabul ettirdikleri görülmektedir.
Türk Dış Politikası (Turkish Foreign Policy)
Uluslararası İlişkiler ve Siyaset Bilimcilerin Türkiye hakkında en yoğun yaptıkları bir diğer alan olan Türk Dış Politikası (Turkish Foreign Policy) anahtar kelimesine göre bir araştırma yapıldığında ise, ilk 20 şöyle oluşmaktadır:
| Sıra | İsim | Kurum | Atıf Sayısı |
| 1 | Ziya Öniş | Koç Üniversitesi | 16.112 |
| 2 | Bülent Aras | Keele Üniversitesi | 6.031 |
| 3 | Mustafa Aydın | Kadir Has Üniversitesi | 4.378 |
| 4 | Bahar Rumelili | Koç Üniversitesi | 4.256 |
| 5 | Meltem Müftüler-Baç | Sabancı Üniversitesi | 4.237 |
| 6 | Tayyar Arı | Uludağ Üniversitesi | 3.951 |
| 7 | Senem Aydın-Düzgit | Sabancı Üniversitesi | 3.465 |
| 8 | İlter Turan |
– |
2.476 |
| 9 | Ali Balcı | Sakarya Üniversitesi | 2.403 |
| 10 | Tarık Oğuzlu | İstanbul Aydın Üniversitesi | 2.364 |
| 11 | Gökhan Çetinsaya | İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi | 2.348 |
| 12 | İhsan Dağı | ODTÜ | 2.102 |
| 13 | Çağrı Erhan | Altınbaş Üniversitesi | 1.999 |
| 14 | Ayşegül Kibaroğlu | MEF Üniversitesi | 1.865 |
| 15 | Muhittin Ataman | ASBÜ | 1.773 |
| 16 | Mehmet Özkan | Milli Savunma Üniversitesi | 1.757 |
| 17 | Şaban Kardaş | Katar Üniversitesi | 1.577 |
| 18 | Birol Akgün | Yıldırım Beyazıt Üniversitesi | 1.575 |
| 19 | Şuhnaz Yılmaz | Koç Üniversitesi | 1.542 |
| 20 | Sedat Laçiner |
– |
1.518 |
Bu alanda ilk 20’de yalnızca Türk akademisyenler yer alırken, Ziya Öniş, Bülent Aras, Mustafa Aydın, Bahar Rumelili ve Meltem Müftüler-Baç gibi akademisyenlerin çok yüksek atıf oranlarına ulaşarak meslektaşları nezdinde büyük bir saygınlık ve güvenilirlik elde ettikleri anlaşılmaktadır.
Türkiye Tarihi (Turkish History)
Sosyal Bilimcilerin en yoğun yaptıkları alan olan modern tarih bağlamında Türkiye Tarihi (Turkish History) anahtar kelimesi ile bir arama yapıldığında ise, ilk 10 şöyle listelenmektedir:
| Sıra | İsim | Kurum | Atıf Sayısı |
| 1 | Halil İnalcık |
– |
29.977 |
| 2 | Marc David Baer | LSE | 1.487 |
| 3 | Erol Köroğlu | Boğaziçi Üniversitesi | 862 |
| 4 | Ozan Örmeci | İstanbul Kent Üniversitesi | 492 |
| 5 | Mehmet Temel | Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi | 430 |
| 6 | Ergün Özsoy | Münih Ludwig Maximilian Üniversitesi | 71 |
| 7 | Mehmet Yılmazata | İstanbul Üniversitesi | 59 |
| 8 | Asım Doğan | Kuzey Karolina Üniversitesi, Chapel Hill | 51 |
| 9 | Mark A. Kozintcev | HSE Üniversitesi | 33 |
| 10 | Hakan Güngör | Ordu Üniversitesi | 28 |
Bu listede Sosyal Bilimcilerin yanında Tarih alanından bazı isimler de yer alırken, uzun yıllar Bilkent Üniversitesi’nde ders veren bu üniversitenin Tarih bölümünü kuran efsanevi tarihçi Halil İnalcık’ın bu alanda rakipsiz olduğu görülmektedir.
Sonuç
Sonuç olarak, son yıllarda yaşanan siyasi skandallar, yolsuzluk vakaları ve ekonomik zorluklar nedeniyle Türkiye’de moraller bozulsa da, aslında Türkiye, ülke olarak önemini korumakta, hatta arttırmakta, Türkiye hakkında yapılan akademik çalışmalar da mütemadiyen ilgi çekmeye devam etmektedir. Bu alanda daha da başarılı olabilmek için, kuşkusuz, uluslararası networklerle ve önemli uluslararası akademisyenlerle daha iyi bağlantıların kurulması, Türkiye merkezli akademik dergi ve yayınların sayı ve niteliklerinin yükseltilmesi, Türk akademisyenlere yeşil pasaport ve maddi destek gibi imkânlar sağlanarak yurt dışında bilimsel görüşlerini ifade etmelerine yardımcı olunması ve bilimsel yayınlara üniversiteler ve devlet kurumları aracılığıyla yüksek akademik teşvik verilmesi gibi bazı somut politika önerileri ileri sürülebilir. Ayrıca son yıllarda ülke içerisinde yaşanan siyasi kutuplaşma nedeniyle akademik nitelik ve tartışmalar da giderek siyasi-ideolojik bir hâl almakta, bu da hem insani ilişkileri ve mesleki dayanışmayı bozmakta, hem de bilimsel gelişmeye engel olmaktadır. Bunların önüne geçmek için, akademisyenlerin mesleki saygı ve dayanışmalarını korumaları şarttır.
Prof. Dr. Ozan ÖRMECİ