Γυναικείος αθλητισμός και αμφισβήτηση φύλου

Το αρχαιότερο ρεκόρ στίβου στον γυναικείο αθλητισμό παραμένει αυτό των 800 μέτρων. Το κατέχει από το 1983 η Τσεχοσλοβάκα Γιάρμιλα Κρατοσβίλοβα με το φανταστικό 1΄53΄΄28. To 2018, η Κάστερ Σεμένια από τη Νότια Αφρική κόντεψε να το καταρρίψει (1΄54΄΄25).

Οι δύο αθλήτριες ανήκουν σε διαφορετικές σχολές αλλά έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: την αρρενωπή τους εμφάνιση. Στην Κρατοσβίλοβα ενοχοποιήθηκε η πιθανή (αλλά ουδέποτε επιβεβαιωθείσα) χρήση απαγορευμένης ουσίας ενώ στη Σεμένια οι υποψίες κορυφώθηκαν όταν βρέθηκαν υψηλές τιμές τεστοστερόνης να κυκλοφορούν στο αίμα της.

Το φαινόμενο δεν είναι σημερινό. Απασχόλησε ανέκαθεν τους ειδικούς της αθλητικής επιστήμης που προσπαθούν να εξηγήσουν, να δικαιολογήσουν, να ερμηνεύσουν. Αρκετά συχνά, οι υποψίες διαψεύδονται παταγωδώς για να επαληθευτούν ύστερα από χρόνια.

Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του μεταπολεμικού Λονδίνου το 1948, έλαμψε το άστρο της «ιπτάμενης νοικοκυράς» από την Ολλανδία, της Φάνι Μπλάνκερς Κοέν. Κατόρθωσε να κερδίσει από ένα χρυσό μετάλλιο στα 4 από τα 9 αθλήματα στίβου γυναικών (100 μ., 200μ., 80 μέτρα εμπόδια και μικρή σκυταλοδρομία).

Το 1950, μια άλλη Ολλανδέζα, η Φέκιε Ντιλέμα, κατέρριψε το παγκόσμιο ρεκόρ στα 200 μέτρα, ένα μόλις χρόνο μετά το ντεμπούτο της στον στίβο. Η Ντιλέμα εντούτοις προκάλεσε αμφιβολίες εξαιτίας των αδρών χαρακτηριστικών του προσώπου της. Και έγινε η πρώτη αθλήτρια που υπεβλήθη σε επιβεβαίωση φύλου από τους αρμόδιους της IAAF.

Δεν αποκαλύφθηκε κάτι ενοχοποιητικό, πλην όμως το ρεκόρ της δεν αναγνωρίστηκε επίσημα. Μετά τον θάνατό της, το 2007, η ανάλυση του γενετικού υλικού αποκάλυψε την ύπαρξη του Υ χρωμοσώματος στα κύτταρά της, κατατάσσοντας την περίπτωσή της στον αληθή ερμαφροδιτισμό.

Ξαφνιάζει η επινοητικότητα των επιτήδειων στην προσπάθεια να ξεγελάσουν τους αρμόδιους φορείς. Η επιστήμη ωστόσο διαθέτει μέσα για ν’ ανιχνεύει την αλήθεια και αδιάψευστα κριτήρια για να υποστηρίξει τις εκάστοτε απόψεις της.

Αισιοδοξούμε πως το φαινόμενο σταδιακά θα μειωθεί. Ονειρο όλων μας παραμένει να απολαμβάνουμε στο εξής γνήσιους και αυθεντικούς αγώνες.

Ο Νίκος Μαρκέας είναι ορθοπεδικός ιατρός και δρομέας. Το τελευταίο βιβλίο του με τίτλο «Θρυλικοί δρομείς: Εμβληματικές μορφές του τρεξίματος» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Σάλτο