Χρήση γιλέκων με βάρη κατά της παχυσαρκίας
Με τη συνεχιζόμενη επιδημία παχυσαρκίας, οι ερευνητές αναζητούν συνεχώς στρατηγικές που να βελτιστοποιούν την απώλεια βάρους ενώ ελαχιστοποιούν τις σχετιζόμενες παρενέργειες. Μία στρατηγική που προσελκύει το ενδιαφέρον είναι η χρήση γιλέκων με βάρη – εφαρμοστά ενδύματα στα οποία ράβονται ή τοποθετούνται βάρη σε θήκες, επιτρέποντας στον χρήστη να τα προσθέτει ή να τα αφαιρεί κατά βούληση. Θεωρητικά, αυτό προσφέρει έναν μη φαρμακευτικό τρόπο πρόκλησης απώλειας βάρους χωρίς τις παρενέργειες των φαρμάκων ή της βαριατρικής χειρουργικής, με ταυτόχρονα πιθανά οφέλη για τα οστά. Το τελευταίο είναι σημαντικό, καθώς ακόμη και μέτρια απώλεια βάρους μπορεί να μειώσει την οστική πυκνότητα και αντοχή, αυξάνοντας τον κίνδυνο κατάγματος.
Η απώλεια βάρους – ιδιαίτερα όταν προκαλείται από θερμιδικό περιορισμό – σχετίζεται με οστική απώλεια, ειδικά στο ισχίο. Τα γιλέκα με βάρη μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη διατήρηση της μυϊκής μάζας κατά τη διάρκεια περιόδων θερμιδικού περιορισμού. Η τοπική λιπώδης μάζα θεωρητικά μειώνεται από την εργασία που απαιτείται για τη χρήση του γιλέκου. Η διατήρηση της μυϊκής μάζας έχει το διπλό όφελος της διατήρησης της οστικής μάζας και της διατήρησης του βασικού μεταβολικού ρυθμού.
Αν και η χρήση γιλέκων με βάρη δεν οδηγεί στον ίδιο βαθμό απώλειας βάρους όπως οι αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1 όπως η σεμαγλουτίδη, ή οι αγωνιστές των υποδοχέων GLP-1/GIP όπως η τιρζεπατίδη, τα δεδομένα δείχνουν οφέλη από αυτή τη στρατηγική. Για παράδειγμα, 5 εβδομάδες χρήσης γιλέκου με υψηλό φορτίο (11% του σωματικού βάρους για 8 ώρες την ημέρα) έναντι χαμηλού φορτίου (1% του σωματικού βάρους) μείωσε τη λιπώδη μάζα και την περίμετρο της μέσης χωρίς σημαντική αλλαγή στο συνολικό σωματικό βάρος. Η κατανομή του λίπους (ιδιαίτερα το υπερβολικό σπλαχνικό λίπος με αυξημένη περίμετρο μέσης) είναι βασικός παράγοντας πολλών μεταβολικών παθήσεων που σχετίζονται με την παχυσαρκία. Ωστόσο, μια τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη μελέτη από το Πανεπιστήμιο Wake Forest (INVEST in Obesity), με τη συμμετοχή 150 ηλικιωμένων ατόμων με παχυσαρκία, δεν εντόπισε οστική προστατευτική επίδραση από τη χρήση γιλέκου με βάρη ή από προπόνηση με αντιστάσεις έπειτα από σκόπιμη απώλεια βάρους.
Συμπερασματικά, οι μελέτες έως τώρα δεν έχουν δείξει σημαντική επίδραση των γιλέκων με βάρη στη συνολική απώλεια βάρους, αν και οι μειώσεις στη λιπώδη μάζα και την περίμετρο μέσης ενδέχεται να προσφέρουν κάποια μεταβολικά οφέλη. Αυτά τα γιλέκα μπορεί να προσφέρουν μηχανικά ερεθίσματα που υποστηρίζουν τη μυοσκελετική ακεραιότητα· ωστόσο, απαιτείται περαιτέρω έρευνα για την επιβεβαίωση αυτής της υπόθεσης, καθώς τα διαθέσιμα δεδομένα είναι αντικρουόμενα.
Ο Κώστας Τσιούφης είναι καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ – Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Αθηνών