Σουπερνόβα στον Milky Way αποκαλύπτει τα μυστικά της αστρικής εξέλιξης

Για πρώτη φορά, οι επιστήμονες έχουν την δυνατότητα να παρατηρήσουν το εσωτερικό ενός άστρου, που πεθαίνει κι εκρήγνυται, έχοντας μια μοναδική ευκαιρία στην ουσιαστική κατανόηση της αστρικής εξέλιξης.

Τα άστρα μπορούν να ζήσουν για εκατομμύρια ή τρισεκατομμύρια χρόνια, μέχρι να τελειώσουν τα καύσιμά τους. Τα μεγαλύτερα εξ αυτών σβήνουν με μια έκρηξη. Πρόκειται για την γνωστή σουπερνόβα ή αλλιώς, τον υπερκαινοφανή αστέρα.

Με την χρήση ειδικών τηλεσκοπίων οι ερευνητές έχουν παρατηρήσει πολλές τέτοιες εκρήξεις. Ανήκουν στις συμπαντικές εκρήξεις, που έχουν την τάση να ανακατεύουν τις στρώσεις των άστρων, καθιστώντας δύσκολη την παρατήρηση της εσωτερικής δομής του για τους επιστήμονες. Ωστόσο, αυτό το επιχείρημα ανατρέπεται από την ανακάλυψη ενός νέου υπερκαινοφανή αστέρα, του 2021yfj, που βρίσκεται στον γαλαξία μας, τον “Milky Way”.

Οι εξωτερικές στρώσεις υδρογόνου και ηλίου είχαν ξεφλουδιστεί εδώ και καιρό. Αυτό δεν προκάλεσε έκπληξη. Όμως, δεν συνέβη το ίδιο και με τις εσωτερικές στρώσεις πυριτίου και θείου, που είχαν επίσης ξεφλουδιστεί, κατά την έκρηξη. «Δεν είχαμε δει ποτέ ένα άστρο τόσο απογυμνωμένο», είπε ο Στιβ Σούλτσε από το Πανεπιστήμιο του Νορθγουέστερν, μέλος της επιστημονικής ομάδας, που δημοσίευσε την σχετική έρευνα στην εφημερίδα “Nature” την Τετάρτη.

Το εύρημα αποτελεί απόδειξη για τα όσα πιστεύουν οι επιστήμονες για την εμφάνιση των άστρων προς το τέλος της ζωής τους, τα οποία είναι οργανωμένα σε στρώματα με ελαφρύτερα στοιχεία στο εξωτερικό και βαρύτερα κοντά στον πυρήνα. «Η αφαίρεση αυτών των στρώσεων από το άστρο, επιβεβαίωσε την θέση τους», είπε η Άρια Νιούτζεντ, που μελετά τους υπερκαινοφανείς αστέρες στο Κέντρο Αστροφυσικής των Χάρβαρντ – Σμιθσόνιαν. Η ίδια δεν ενεπλάκη στην νέα έρευνα.

Όμως, δεν είναι ακόμα ξεκάθαρο με ποιον τρόπο το άστρο έφτασε σε αυτήν την κατάσταση. Ίσως οι στρώσεις του τινάχτηκαν απότομα από την έκρηξη ή αποσπάστηκαν με δύναμη από ένα δίδυμο άστρο. Οι μελλοντικές έρευνες είναι αυτές που πρέπει να δώσουν την απάντηση, αν και οι επιστήμονες παραδέχονται ότι είναι δύσκολη η καταγραφή ενός τέτοιου παρόμοιου φαινομένου.

Επιμέλεια: Σταύρος Μαρινόπουλος