Трамп қудасининг хати: Франция ва АҚШ ўртасида жиддий тортишув кучайди
АҚШнинг Париждаги элчиси Чарлз Кушнер ва Франция президенти Эммануэл Макрон ўртасида антисемитизм масаласи бўйича катта тортишув келиб чиқди. 24 август куни WSJ нашрида чоп этилган очиқ хатда Кушнер Франция ҳукуматини яҳудийларга қарши нафрат кўринишларига етарлича чора кўрмаётганликда айблади.
“Мен Францияда антисемитизм кескин ўсиши ва ҳукуматнинг бу таҳдидга қарши самарали ҳаракат қилмаётганидан жуда ташвишдаман... Мамлакатда ҳар куни яҳудийлар кўчада ҳужумга учраяпти, синагогалар ва мактаблар таҳқирланмоқда, яҳудийларга тегишли бизнеслар вандализм қурбони бўлмоқда”, — деб ёзади элчи, унинг сўзларини The Guardian иқтибос келтирди.
АҚШ вакили Макронни нафрат жиноятларига қарши қонунларни янада қатъий ижро этишга ва Исроилни танқид қилиш оҳангини пасайтиришга чақирди. Кушнернинг таъкидлашича, Франция ҳукумати томонидан Фаластин давлатини тан олишга оид баёнотлар мамлакатда антисемитизмнинг кучайишига туртки бўлган.
Франция Ташқи ишлар вазирлиги эса жавоб баёнотида айбловларни мутлақо рад этди. “2023 йил 7 октябрдан буён антисемитик хатти-ҳаракатлар ортиши ачинарли ҳолатдир, аммо ҳукумат уларга қарши қатъий кураш олиб бормоқда. Элчи билдирган айбловларни қабул қилиб бўлмайди”, — дейилган расмий изоҳда.
Франция шунингдек, “Дипломатик муносабатларни тартибга солувчи Вена конвенцияси”га кўра, элчининг бундай чиқиши мамлакат ички ишларига аралашиш деб баҳоланишини таъкидлади. Шу муносабат билан Чарлз Кушнер 25 август куни Ташқи ишлар вазирлигига чақирилди.
Эслатиб ўтамиз, Чарлз Кушнер АҚШ президенти Доналд Трампнинг қудаси ҳисобланади. Унинг ўғли Жаред Кушнер Трампнинг қизи Иванкага уйланган. Иванка эса 2009 йилда, турмушга чиқишдан олдин яҳудийликни қабул қилган.
Кушнернинг хати Исроил бош вазири Бинямин Нетаняҳу томонидан Макронга юборилган танқидий мактубдан сўнг эълон қилинди. Нетаняҳу ҳам Франция раҳбарини Фаластинни халқаро даражада тан олиш орқали антисемитизмни кучайтираётганликда айблаган эди.
Шу билан бирга, Макрон Ғазода Исроилнинг олиб бораётган урушини очиқ танқид қилаётган Европадаги энг қатъий етакчилардан бири сифатида кўрилмоқда. У Фаластин давлатини БМТ минбарида тан олиш ниятини билдиргани Исроилда қаттиқ норозилик уйғотган. Шунингдек, Макрон антисемитизмни Франция қадриятларига зид ҳолат деб атаб, диний марказларни қўшимча муҳофаза қилиш чораларини кучайтирган.
Францияда ярим миллионга яқин яҳудий жамоаси ва бир неча миллионлик мусулмон аҳоли яшайди. Ғазода давом этаётган уруш бошланганидан бери ҳар икки жамоа ҳам нафрат жиноятлари кескин кўпайганини қайд этмоқда.
Шу тариқа, Кушнернинг хати Франция, АҚШ ва Исроил ўртасидаги муносабатларни янада кескинлаштириб, халқаро майдонда жиддий тортишувларга сабаб бўлмоқда.