Ευτυχία
Ο Άδωνις Γεωργιάδης ανήρτησε στην κοινωνική δικτύωση ένα παράπονο. Παρουσίασε την κατάταξη του World Happiness Report (ας το μεταφράσουμε ως Παγκόσμια Έκθεση Ευτυχίας), η οποία δεν περιλαμβάνει την πατρίδα μας στις πρώτες 40 χώρες. Και ο υπουργός απορεί: «Θα δείτε χώρες που έχουν πόλεμο εδώ και χρόνια ή που είναι πολύ πτωχότερες από εμάς. Και όμως οι κάτοικοί τους δηλώνουν ευτυχισμένοι, ενώ εμείς σε αυτό το θαύμα του κόσμου που ζούμε δυστυχισμένοι. Δεν είναι περίεργο;». Όχι. Και θα του εξηγήσω τον λόγο. Η συγκεκριμένη έκθεση δεν αντιλαμβάνεται την έννοια της ευτυχίας όπως ο Πυθαγόρας (o στιχουργός, όχι αυτός με την υποτείνουσα) που συμπέρανε, διά της Λίτσας Διαμάντη, ότι «δεν υπάρχει ευτυχία που να κόβεται στα τρία, στην περίπτωσή μας όμως δεν υπάρχει άλλος δρόμος».
Η έκθεση μετρά το επίπεδο διαβίωσης, το προσδόκιμο και το κόστος ζωής, την ελευθερία επιλογών, την αντίληψη για το κράτος και τους θεσμούς του. Δεν έχουν ερωτηθεί, δηλαδή, οι πολίτες για να περιγράψουν τη συναισθηματική τους κατάσταση. Αν συνέβαινε αυτό, ενδεχομένως να πιάναμε καλύτερο σκορ, καθώς θα είχαμε λίγο κρασί, λίγο θάλασσα και το αγόρι μας – και αυτό του Πυθαγόρα είναι. Ίσως να βοηθούσε και η ραγδαία αύξηση της χρήσης ψυχοφαρμάκων. Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου που διοικεί ο κ. Γεωργιάδης, το 2024 περίπου 1,6 εκατ. Έλληνες έλαβαν συνταγή για σκευάσματα υποστηρικτικά της ψυχικής υγείας. Και σε αυτά δεν υπολογίζονται εκατομμύρια συσκευασίες αντικαταθλιπτικών που στην πατρίδα μας χορηγούνται χωρίς συνταγή. Συνολικά την προηγούμενη χρονιά η εθνική δαπάνη για ψυχοφάρμακα έφτασε στα 233 εκατ. ευρώ. Ωστόσο το ψυχοφάρμακο δεν σε φέρνει σε κατάσταση ευτυχίας. Απλώς σου επιτρέπει να διαχειρίζεσαι καλύτερα τη δυστυχία σου. Συνεπώς, από όποια πλευρά και αν προσεγγίσεις την έννοια της ευτυχίας, θα τη δεις να απομακρύνεται. Άλλωστε στον πυρήνα της είναι υποκειμενική. Να, πιο ευτυχισμένοι από όλους εμφανίζονται οι Σκανδιναβοί που, παραδοσιακά, έχουν και υψηλότατο δείκτη αυτοκτονιών. Εμείς δεν αυτοκτονούμε και τόσο. Προτιμούμε να πεθαίνουμε τους άλλους.