Россия Ўзбекистонда икки турдаги АЭС қурилишини тезлаштирмоқчи
Россия Ўзбекистонда бир вақтнинг ўзида икки атом электр станциясини қуриш борасида иш олиб боришни режалаштирмоқда. Бу ҳақида Россия Ташқи ишлар вазири ўринбосари Сергей Рябков Ўзбекистоннинг Россиядаги элчихонасида Ўзбекистон мустақиллигининг 34 йиллиги муносабати билан ташкил этилган қабулда маълум қилди.
Унинг сўзларига кўра, бу лойиҳа Марказий Осиёдаги атом энергетикаси соҳасида биринчи бўлиб амалга ошириладиган турдаги тадбирдир. Рябков таъкидлаганидек, “Ўзбекистонда Россия лойиҳаси бўйича иккита атом электр станцияси қурилиши кўриб чиқилмоқда: бири катта, бири кичик. Бу Марказий Осиё минтақасида илк мижоз лойиҳаси”, деди.
Ҳозирда Россия ва Ўзбекистон томонлари лойиҳа ишлаб чиқишнинг техник ва молиявий жиҳатлари, қурилиш жараёнини босқичма-босқич амалга ошириш масалалари устида музокараларни олиб боришмоқда. Мақсад – ҳар бир станциянинг қуввати ва технологик имкониятларини оптимал равишда таъминлаш, шунингдек маҳаллийлаштириш даражасини максимал қилиш.
Маълумот учун, “Росатом” раҳбари Алексей Лихачёв апрель ойи охирида журналистларга берган интервьюсида кичик АЭС қурилиши доирасида бир йил ичида бетон қуйилишини кутиётганликларини айтган. У шунингдек катта АЭС бўйича ҳам компания тайёр таклифлар ишлаб чиққанини, улар орасида молия модели, ташкилий масалалар ва маҳаллий ишлаб чиқаришни кенг қўллаш имкониятлари мавжудлигини билдирган.
Кичик АЭС Ўзбекистонда Росатомнинг хориждаги илк экспорт лойиҳаси ҳисобланади. Лойиҳа бўйича икки давлат ўтган йил баҳорида келишувга эришган, кузда эса техник ҳужжатлар ва лойиҳа ишларини бошлаш тўғрисида протокол имзоланган эди.
Аввалги режаларга кўра, ҳар бир станция 55 МВт қувватга эга олти реактордан иборат бўлиши керак эди. Қурилиш ишлари жорий йил ёзида бошланиши, станциялар эса босқичма-босқич 2029–2033 йиллар оралиғида ишга туширилиши режалаштирилган.
Шу билан бирга, “Росатом” раҳбарининг илгари билдиришича, лойиҳани молиялаштириш Ўзбекистон томони зиммасига юкланади, Россия кредити ҳозирча кўриб чиқилмаяпти. Рябковнинг таъкидлашича, АЭСнинг муваффақиятли амалга оширилиши Ўзбекистонга замонавий технологик ютуқлар ва энергия соҳасида катта имкониятлар яратади.
Бу лойиҳа нафақат мамлакатнинг энергетика тизимини мустаҳкамлайди, балки халқаро миқёсда Ўзбекистоннинг инвестициявий ва технологик имиджини ҳам янада кучайтиради. Марказий Осиёда биринчи бор амалга оширилаётган бу турдаги АЭС қурилишлари минтақада ядро энергетикаси соҳасида янги тарихни бошлайди.