پیامدهای آشکار و پنهان پیمان دفاعی عربستان و پاکستان/ امکانسنجی شکلگیری سازوکار همکاری امنیتی کشورهای اسلامی
رایزن پیشین ایران در افغانستان گفت: عربستان از شرایط فعلی احساس خطر کرده و به همین دلیل به سمت پاکستان رفت و این دیپلماسی بهاحتمال زیاد اشتباه نبوده است.
عبدالمحمد طاهری، رایزن پیشین ایران در افغانستان در تشریح دلایل و ابعاد پیمان دفاعی عربستان سعودی و پاکستان در گفتوگو با ایلنا اظهار کرد: واقعیت این است که نمیتوانیم انکار کنیم که عربستان از منظر اقتصادی و اعتقادی برای کشورهای اهل سنت تاثیرگذار و قدرتمند است و بر همین اساس این پیمان را هم پاسخی به اقدام اخیر صهیونیستها در قطر میدانم و هم واکنشی در برابر خیانتهایی که آمریکاییها مرتکب شدند، و نهایتاً نیز ناشی از ارزیابی دیپلماتیک خود عربستان بوده است. سعودیها دستکم به دو دلیل به سراغ پاکستان رفتند؛ نخست اینکه هر دو کشور به نوعی پیش از این وابستگی به آمریکا داشتهاند و در عین حال از آمریکا کینه به دل دارند؛ چراکه هر زمان آمریکا خواسته، پاکستان را تحت فشار یا آزمایش قرار داده است. بنابراین ممکن است عربستان در محاسبات دیپلماتیک خود به این نتیجه رسیده باشد که در این شرایط پاکستان، بهویژه به دلیل داشتن توان هستهای، میتواند آلترناتیوی برای سعودیها باشد. ریاض میداند که تا حد زیادی تحت نفوذ آمریکاییها است و بنابراین بهخاطر قابلیت هستهای پاکستان به سمت اسلامآباد رفتهاند.
وی ادامه داد: دوم اینکه سیاست دولت عربستان میتواند پیامی هم به اسرائیل و هم به قطر ارسال کند و بگوید که ما در کنار کشورهای اسلامی هستیم. طبیعی است که عربستان نمیتوانست پیمانی با قطر ببندد؛ زیرا توان نظامی قطر در واقع ناشی از حمایت نظامی آمریکاست و وقتی اسرائیل با اجازه آمریکا قطر را هدف قرار میدهد، مشخص است چه اتفاقی رخ میدهد که این نکته مهم است. در این راستا اقدامی که اسرائیلیها انجام دادند ممکن است به نزدیکی بیشتر کشورهای عربی و مسلمان منجر شود. با وجود اینکه پاکستان، امارات و قطر پذیرش چشمگیری نسبت به برخی تحولات نشان دادهاند و مراودات اقتصادی قابل توجهی داشتهاند، تجربه اخیر نشان داد که چگونه برخی کشورها در نهایت تحت فشار قرار گرفتند و حتی اجازه بمباران یا تجاوز به خاک یک کشور عربی داده شد. این رویدادها میتواند منشأ تحولی جدید باشد که کشورهای عربی و مسلمان را وادار به همگرایی کند؛ اگرچه بلافاصله کشورهای مسلمان دور هم جمع شدند و حتی ایران در نشستهایی حضور یافت.