Nakon smrti zatvorenica novi pozivi za zatvaranje 'nenastanjivog' ženskog zatvora u Iranu

Zloglasni zatvor Karčak (Qarchak), smješten u pustinji izvan Teherana, odavno je mračan simbol represije u Iranu.

Nakon smrti nekoliko zatvorenica ponovo su uslijedili pozivi vlastima da zatvore ovu ustanovu, za koju se vjeruje da je jedan od najvećih ženskih zatvora na svijetu.

Vlasti brane uslove u zatvoru i čak ističu njegove "pogodnosti".

Međutim, bivše zatvorenice tvrde da je zatvor izuzetno prenatrpan, ima loše higijenske uslove i hroničan nedostatak adekvatne medicinske njege.

Grupe za ljudska prava kao glavni uzrok smrti tri zatvorenice u proteklom mjesecu navode zanemarivanje medicinske brige.

Kao odgovor, oko 150 bivših zatvorenica izdalo je zajedničku izjavu 29. septembra u kojoj osuđuju "sistematske" smrti zatvorenica u Karčaku i zahtijevaju zatvaranje zatvora.

Iranska advokatica za ljudska prava Nasrin Sotoudeh, koja je služila kaznu u Karčaku, izjavila je za Radio Farda (Iranski servis Radija Slobodna Evropa) da je zatvor "nenastanjiv".

Iako se prvobitno zalagala za reforme zatvora, Sotoudeh je na kraju zaključila da ga je potrebno zatvoriti.

Fotoreporterka i aktivistica za ljudska prava Alieh Motallebzadeh, koja je intervjuisala bivše zatvorenice, rekla je da su se mnoge žalile na škorpije i zmije unutar ustanove.

Govoreći za Radio Farda, Motalebzadeh je optužila pravosudne zvaničnike, zatvorske vlasti i medicinsko osoblje da ne pokazuju "nikakvo poštovanje prema ženama zatvorenicama".

Navela je da vlasti smatraju kako žene u zatvoru zaslužuju loše postupanje.

Kada je Izrael bombardovao zatvor Evin u Teheranu tokom 12-dnevnog rata s Iranom u junu, desetine žena zatvorenica iz Evina premještene su u Karčak.

Međutim, mnoge od njih i dalje se nalaze u Karčaku, iako je Evin ponovo otvoren, navode organizacije za ljudska prava.

Sotoudeh je izjavila da je zadržavanje tih zatvorenica u Karčaku "osveta" ženama koje su igrale ključnu ulogu u velikim protestima protiv vlasti koji su potresli zemlju 2022. godine.

Pozivi na zatvaranje Karčaka ponovo su uslijedili nakon niza smrti u toj ustanovi, za koju se vjeruje da u njoj boravi nekoliko hiljada zatvorenica, a koju su sankcionirali i Sjedinjene Države i Evropska unija.

Iranska aktivistica Somayeh Rashidi, koju više grupa označava kao političku zatvorenicu, umrla je u Karčaku 25. septembra.

Imala je 42 godine, a njena smrt je uslijedila deset dana nakon što je doživjela napade, zbog čega su cimerke i organizacije za ljudska prava optužile vlasti da joj nisu pružile potrebnu njegu.

"Imala je epilepsiju, česte napade i jake glavobolje, i svaki put kad bi otišla kod zatvorskog ljekara, govorili bi joj da je neuhranjena i vraćali nazad na odjeljenje", kazala je za Radio Farda jedna od njenih cimerki iz ćelije.

Jamileh Azizi, koja je takođe bila optužena za finansijske prekršaje, umrla je nakon što joj nije pružena pravovremena pomoć, uprkos znakovima srčanih tegoba.