Στην Ιερά Σύνοδο το «εκκλησιαστικό AI» – Τι είναι και ποιος ο ρόλος του
Να τεθεί η Τεχνητή Νοημοσύνη στην υπηρεσία και της Εκκλησίας της Ελλάδος, εισηγήθηκε κατά την δεύτερη ημέρα των εργασιών της Ιεράς Συνόδου ο Μητροπολίτης Μεσογαίας και Λαυρεωτικής Νικόλαος, ο οποίος παρέθεσε δέκα προτάσεις για τη στάση της Εκκλησίας στο φαινόμενο αυτό.
Σύμφωνα με την Ημερησία Διάταξη, ο Μητροπολίτης Μεσογαίας και Λαυρεωτικής ανέπτυξε την εισήγησή του με θέμα: «Τεχνητή ευφυΐα: Η Εκκλησία μπροστά στην αναδυόμενη νέα ανθρωπολογία». Στο πρώτο μέρος της εισηγήσεώς του περιέγραψε το όλο φαινόμενο, κάνοντας εκτενή αναφορά στην μηχανική ευφυΐα και στο πώς επηρεάζεται η ανθρώπινη ταυτότητα από αυτήν, επισημαίνοντας ιδιαίτερα ότι «η πρόκληση για την Εκκλησία μας είναι ίσως η μεγαλύτερη στην ιστορία της, ίσως μεγαλύτερη και αυτής των διωγμών και των αιρέσεων. Οι διωγμοί και αιρέσεις δεν ηρνούντο τον Θεό, ασεβούσαν στον αληθινό Θεό. Η σύγχρονη θεοποίηση της Τεχνολογίας, μάλιστα η απόδοση του χαρακτηρισμού της Νοημοσύνης, τον μεν νου του ανθρώπου τον αντικαθιστά με τη μηχανική λογική και ευφυΐα, τον δε Θεό τον εξαφανίζει από τον ορίζοντα των υπαρκτών, των όντων. Ο Ων δεν υπάρχει, αγνοείται και διαγράφεται ως μη Ων. Ο θεόπλαστος “κατ’ εικόνα Θεού και ομοίωσιν” άνθρωπος, για τον οποίο μιλάμε, πιθανόν δεν θα είναι κατανοητός από τον άνθρωπο στον οποίο απευθυνόμαστε».
Οι δέκα προτάσεις του Μητροπολίτη Νικόλαου
Στο δεύτερο μέρος της Εισηγήσεώς του, ο Μητροπολίτης Νικόλαος κατέθεσε δέκα προτάσεις αναφορικά με την στάση της Εκκλησίας στο θέμα της τεχνητής ευφυΐας:
- Να κατανοήσουμε τι ακριβώς σημαίνει τεχνητή ευφυΐα και πώς και σε ποιο βαθμό επηρεάζει τον άνθρωπο. Τι δικαιολογεί ενθουσιασμό για το επίτευγμα και τι φόβο και επιφυλακτικότητα για τις συνέπειες.
- Να μην ψάχνουμε πίσω από όλο αυτό το φαινόμενο για συνωμοσίες, ούτε να αδιαφορούμε για το πώς προχωράει ο κόσμος, αλλά να γνωρίζουμε ότι επαναλαμβάνεται η ιστορία, όπως αυτή περιγράφεται στην Βίβλο.
- Να αξιοποιήσουμε την σύγχρονη τεχνολογία στην οργάνωση των δομών και του κοινωνικού έργου της, στον εμπλουτισμό της ποιμαντικής της με νέες ιδέες και γενικότερα στην έκφραση και διάχυση της μαρτυρίας της με ένα τρόπο καθαρά δικό της, εμπιστευόμενοι κυρίως νέους με σχετική εμπειρία και γνώση.
- Να κάνουμε τον δικό μας αλγόριθμο, τον οποίο να «κατηχήσουμε», ώστε να κάνει μόνο το καλό.
- Να αναδείξουμε την Ορθόδοξη θεολογία με εύληπτη σύγχρονη γλώσσα.
- Να διαφυλάξουμε το μυστήριο και τη μυσταγωγία, διαχωρίζοντάς τα από συναισθηματικές ψευδαισθήσεις.
- Να δώσουμε έμφαση στη δύναμη της προσευχής, διά της οποίας η Εκκλησία ομιλεί.
- Να μην ομιλούμε για σημεία και θαύματα, αλλά να ζούμε με σημεία και χάρη, φωτισμό και αποκαλύψεις, δύναμη και χαρίσματα.
- Να πιστέψουμε ότι ως Εκκλησία κατέχουμε τον θησαυρό των εκ Θεού απαντήσεων στην πρόκληση κάθε κακού και κάθε εξ αριστερών επιβουλής και ότι κατέχουμε τον λόγο του Θεού Λόγου.
- Να κατανοήσουμε ότι ως Εκκλησία δεν υπάρχουμε για να ανατρέψουμε τις όποιες εξελίξεις όσο κακές και επικίνδυνες και αν φαίνονται ή και αν είναι, αλλά υπάρχουμε για να αποτελούμε το λήμμα που θα ομολογεί στην ιστορία την πίστη και να μαρτυρούμε την προοπτική της Βασιλείας του Θεού.
Στον επίλογο της εισηγήσεώς του, ο Μητροπολίτης Μεσογαίας και Λαυρεωτικής μεταξύ άλλων ανέφερε: «Γι’ αυτό και η ζωή μας ως Εκκλησίας υποχρεωτικά πρέπει να είναι συμβατή με τη διδασκαλία μας και το Ευαγγέλιο. Ζωή με δύναμη, συνέπεια, αλλά και σημεία. Τότε μόνον η ετερότητα του λόγου μας γεννάει ένθεο ζήλο, ενθουσιάζει, εμπνέει και φυσικά πείθει ότι ο “καινός”, ο ανακαινισμένος άνθρωπος είναι ασύγκριτα ανώτερος του προϊόντος της αναδυόμενης νέας ανθρωπολογίας. Διαφορετικά, η τεχνητή ευφυῒα θα κυριαρχήσει στον κόσμο, θα επιβληθεί και σε μας. Ο θεός της θα φαντάζει πιο αληθινός από τον δικό μας και βέβαια πιο πειστικός».