Ανησυχητική ανακάλυψη στην Ανταρκτική – Tεράστιες ποσότητες μεθανίου διαρρέουν από τον βυθό

Μια ανακάλυψη που προκαλεί παγκόσμιο συναγερμό ήρθε από τα βάθη της Ανταρκτικής. Ομάδα διεθνών ερευνητών εντόπισε πρωτοφανή διαρροή μεθανίου να αναδύεται από ρωγμές του θαλάσσιου βυθού, στην περιοχή της Θάλασσας Ρος.

Το εύρημα, που δημοσιεύθηκε στο Nature Communications, αποκαλύπτει ότι περισσότερες από 40 νέες πηγές εκπομπής μεθανίου σχηματίστηκαν σε περιοχές που είχαν μελετηθεί επανειλημμένα τα προηγούμενα χρόνια χωρίς να παρουσιάζουν καμία ένδειξη δραστηριότητας.

«Κάτι που θεωρούσαμε εξαιρετικά σπάνιο φαίνεται τώρα να εξαπλώνεται ραγδαία», δήλωσε η θαλάσσια βιολόγος Σάρα Σίμπρουκ από το Earth Sciences New Zealand, μία εκ των συγγραφέων της έρευνας.

Χρησιμοποιώντας ηχοβολιστικά δεδομένα, ρομποτικά οχήματα και δύτες, οι επιστήμονες χαρτογράφησαν τον πυθμένα σε βάθη από 5 έως 240 μέτρα στη Θάλασσα Ρος. Εκεί εντόπισαν ροές φυσαλίδων που ανεβαίνουν συνεχώς προς την επιφάνεια — ένδειξη ότι μεθάνιο διαφεύγει από τα υποθαλάσσια κοιτάσματα.

Το μεθάνιο είναι ένα υπερ-ισχυρό αέριο του θερμοκηπίου, που εγκλωβίζει 80 φορές περισσότερη θερμότητα από το διοξείδιο του άνθρακα στα πρώτα 20 χρόνια της παρουσίας του στην ατμόσφαιρα.

Αν περάσει σε μεγάλες ποσότητες από τη θάλασσα στην ατμόσφαιρα, οι συνέπειες θα μπορούσαν να είναι καταστροφικές για την ισορροπία του κλίματος.

Μέχρι σήμερα, είχε επιβεβαιωθεί μόνο μία ενεργή πηγή μεθανίου στην Ανταρκτική. Το γεγονός ότι τώρα εντοπίστηκαν πάνω από σαράντα αποτελεί, σύμφωνα με τους ερευνητές, ένδειξη θεμελιώδους μεταβολής στο υπέδαφος της περιοχής.

Η ύπαρξη αυτών των “υποθαλάσσιων αναπνοών” μεθανίου δεν περιλαμβάνεται στους υπολογισμούς των διεθνών μοντέλων κλιματικής πρόβλεψης.

Αυτό σημαίνει ότι η ανθρωπογενής υπερθέρμανση μπορεί να είναι στην πραγματικότητα πολύ πιο προχωρημένη απ’ όσο εκτιμούσαμε.

«Κάθε φορά που βλέπαμε ένα νέο σημείο διαρροής, ενθουσιαζόμασταν επιστημονικά, αλλά πολύ γρήγορα αυτό μετατρεπόταν σε ανησυχία και φόβο», ανέφερε η Σίμπρουκ.

Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι το μεθάνιο μπορεί να φτάσει ταχύτερα στην ατμόσφαιρα απ’ όσο πίστευαν μέχρι τώρα, λειτουργώντας ως “εκρηκτικός” επιταχυντής της κλιματικής κρίσης.

Οι διαρροές δεν απειλούν μόνο το κλίμα, αλλά και τη θαλάσσια ζωή.

Το μεθάνιο μπορεί να μεταβάλει τη χημική σύσταση του νερού, να επηρεάσει μικροοργανισμούς που “τρώνε” το αέριο, να αλλάξει την οξυγόνωση και τελικά να διαταράξει ολόκληρη την τροφική αλυσίδα.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι σε περιοχές με υψηλές συγκεντρώσεις μεθανίου τα οικοσυστήματα υποφέρουν σιωπηλά.

Μπορεί να φταίει η κλιματική αλλαγή;

Αν και η αιτία του φαινομένου παραμένει υπό διερεύνηση, υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι η άνοδος της θερμοκρασίας των θαλάσσιων υδάτων και η τήξη των παγετώνων έχουν αποσταθεροποιήσει τις υποθαλάσσιες δεξαμενές που συγκρατούσαν το αέριο επί χιλιάδες χρόνια.

Στον Αρκτικό κύκλο, παρόμοιες διαρροές έχουν ήδη συνδεθεί με το λιώσιμο του μόνιμου παγετού, την ανύψωση του επιπέδου της θάλασσας και τις πιέσεις του υπεδάφους μετά την τελευταία Εποχή των Παγετώνων. Αυτό μπορεί να δημιουργήσει έναν φαύλο κύκλο αφού η κλιματική αλλαγή απελευθερώνει μεθάνιο, και το μεθάνιο επιταχύνει περαιτέρω την υπερθέρμανση.

Ο Άντριου Θέρμπερ, θαλάσσιος βιολόγος στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στη Σάντα Μπάρμπαρα και συν-συγγραφέας της μελέτης, προειδοποιεί:

«Η Ανταρκτική διαθέτει τεράστια υπόγεια αποθέματα μεθανίου. Αν συνεχίσουμε να θερμαίνουμε τον πλανήτη, οι εκπομπές αυτές μπορεί να μετατρέψουν την περιοχή από φυσικό εργαστήριο σε επίκεντρο παγκόσμιου κινδύνου».

«Είναι σαν ένα επικίνδυνο ζώο», πρόσθεσε. «Εντυπωσιακό να το μελετάς, αλλά χρειάζεται σεβασμό και επίγνωση του τι μπορεί να προκαλέσει αν το υποτιμήσουμε».

Η επιστημονική ομάδα θα επιστρέψει στην Ανταρκτική μέσα στις επόμενες εβδομάδες για δύο μήνες εντατικών μετρήσεων.

Στόχος είναι να υπολογιστεί πόσο μεθάνιο φτάνει πράγματι στην ατμόσφαιρα, αλλά και να διαπιστωθεί αν το φαινόμενο επεκτείνεται.

Αν οι ενδείξεις επιβεβαιωθούν, το φαινόμενο των υποθαλάσσιων εκπομπών μεθανίου θα μπορούσε να αποτελέσει τη νέα “άγνωστη μεταβλητή” στην παγκόσμια εξίσωση της κλιματικής κρίσης — μια σιωπηλή απειλή που αναδύεται ακριβώς από τα βάθη του πλανήτη.