Исроилда Трамп нутқи: тинчлик ҳақида катта баёнот...
Америка Қўшма Штатлари президенти Доналд Трамп 13 октябрь куни Исроил парламенти — Кнессетда чиқиш қилди. Унинг нутқи залдаги депутатлар томонидан қўл чапаклар билан кутиб олинди, деб хабар берди Jerusalem Post. Трамп бу ташрифни “ўз ҳаётидаги катта шарафлардан бири” сифатида таърифлади.
Президент сўзларига кўра, ҲАМАС тинчлик келишувида кўзда тутилган қуролсизланиш бандини қабул қилган. «ҲАМАС қуролсизланиш режасини амалга оширишга рози бўлди. Бу — тинчликнинг бошланиши», деди Трамп. Унинг таъкидлашича, Ғазо секторидаги узоқ йиллик можаро энди тугаган ва минтақада янги давр бошланмоқда.
Кнессет спикери Амир Охана нутқдан сўнг Трампга юксак баҳо берди. «Биз АҚШ Конгресси спикери Майк Жонсон билан бирга, келгуси йилда Тинчлик учун Нобел мукофотига номзодингизни илгари суришни таклиф этамиз. Бунга муносиб шахс йўқ, жаноб президент», деди у.
Исроил мухолифати етакчиси Яир Лапид ҳам йиғилишда сўз олиб, «Бу дунёда эзгулик ва ёвузлик бор. Агар кимдир ҲАМАС ёки Эрон режими тарафида бўлса, у зулм тарафида. Исроил тарафида бўлсангиз — адолат тарафидасиз», дея қайд этди.
Шу пайтда икки депутат — Айман Одех ва Офер Кассив — Трамп сўзлаётган вақтда “геноцид” ёзуви туширилган плакат кўтаришгани учун залдан чиқариб юборилди.
Трамп нутқида Исроилга кўрсатилган ҳарбий ёрдам ҳақида ҳам тўхталди. «Биз Исроилга кўп қурол етказиб бердик. Биби (Нетаняҳу) менга қўнғироқ қилиб, керакли қуролларни сўраганида, мен уларни тайёрлаб жўнатганман. Улар энг замонавий ва самарали қуроллар бўлиб, айнан улар тинчликка йўл очди», деди у.
Президентнинг сўзларига кўра, Ғазони демилитаризация қилиш режаси минтақадаги кўплаб давлатлар томонидан қўллаб-қувватланган. «ҲАМАС қуролсизлантирилади. Исроил хавфсизлигига энди ҳеч қандай таҳдид бўлмайди», деди Трамп.
Аввалроқ ҲАМАС гаровда бўлганларни босқичма-босқич озод қилишни бошлагани ҳақида хабар берилганди. Биринчи гуруҳда 7 нафар, иккинчи гуруҳда эса 13 нафар киши Исроилга қайтарилган.
Тузилган битимга кўра, гаровда бўлганлар эвазига Исроил қамоқхоналаридан 250 нафар умрбод жазога ҳукм қилинган фаластинлик маҳбус ва уруш бошланганидан бери ҳибсда бўлган 1700 киши озод этилиши керак.
Шу тариқа, Доналд Трампнинг Исроилдаги нутқи нафақат дипломатик жараён, балки жаҳон сиёсий саҳнасида янги тарихий босқич сифатида баҳоланмоқда.