Οι ηγέτες της ΕΕ δεσμεύτηκαν μεν, απέφυγαν δε, να λάβουν αποφάσεις για τις χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας
Οι ηγέτες της ΕΕ δεν κατάφεραν να δώσουν ρητή εντολή για την προώθηση του πρωτοποριακού σχεδίου χρήσης των δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων της Ρωσίας και χορήγησης δανείου ύψους 140 δισ. ευρώ στην Ουκρανία.
Η Σύνοδος Κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου αναλαμβάνει τη δέσμευση να αντιμετωπίσει τις άμεσες χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας για τα έτη 2026-2027, σύμφωνα με προσχέδιο συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Στο εν λόγω έγγραφο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να υποβάλει άμεσα προτάσεις για επιπλέον οικονομική στήριξη προς το Κίεβο, στη βάση μιας λεπτομερούς αξιολόγησης των χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας.
Επίσης έγγραφο καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καταθέσει άμεσα προτάσεις για επιπλέον οικονομική βοήθεια προς το Κίεβο, βάσει μιας αξιολόγησης των χρηματοδοτικών αναγκών της χώρας.
Σύμφωνα με το προσχέδιο, τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία που έχουν δεσμευθεί στην ΕΕ θα παραμείνουν παγωμένα μέχρι η Ρωσία να τερματίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία και να αποζημιώσει το Κίεβο για τις καταστροφές που έχει προκαλέσει η εισβολή.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, επανέλαβε τη δέσμευση της ΕΕ να καλύψει τις επείγουσες οικονομικές ανάγκες της Ουκρανίας για τα επόμενα δύο χρόνια, επισημαίνοντας ότι αυτή η στήριξη περιλαμβάνει και τη βοήθεια στις στρατιωτικές και αμυντικές προσπάθειες της χώρας.
Το τελικό κείμενο δεν κλείνει την πόρτα, αλλά χρησιμοποιεί γενικές εκφράσεις και δεν ανταποκρίνεται στην πιο φιλόδοξη διατύπωση που περιελάμβαναν τα προηγούμενα σχέδια.
Με προσέγγιση 360 μοιρών το σχέδιο για την ενίσχυση της αμυντικής ετοιμότητας της Ευρώπης
Στην ανάγκη η Ευρώπη να είναι καλύτερα εξοπλισμένη για να ενεργεί και «να αντιμετωπίζει αυτόνομα, με συντονισμένο τρόπο και με μια προσέγγιση 360°, τις άμεσες και μελλοντικές προκλήσεις και απειλές», αναφέρεται στο κείμενο των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Τα κράτη μέλη, θα πρέπει «να αναλάβουν την πρωτοβουλία για την υλοποίηση όλων των τομέων προτεραιότητας που έχουν προσδιοριστεί σε επίπεδο ΕΕ», στη γραμμή του χάρτη πορείας για την ευρωπαϊκή αμυντική ετοιμότητα που παρουσιάστηκε από την Ύπατη Εκπρόσωπο. Επιπλέον, «αξιοποιώντας τον στρατηγικό προσανατολισμό, ώστε η Ευρώπη να αναπτύξει το πλήρες φάσμα των σύγχρονων δυνατοτήτων που απαιτούνται, σε πλήρη συνάφεια με το ΝΑΤΟ», γίνεται αναφορά στη στήριξη της Ευρωπαϊκής Αμυντικής Υπηρεσίας και με βάση μια συνεκτική συνολική προσέγγιση.
Επιπλέον, καλεί τα κράτη-μέλη να ολοκληρώσουν τη διαδικασία σύστασης συνασπισμών ικανοτήτων σε όλους τους τομείς προτεραιότητας έως το τέλος του έτους και να προχωρήσουν σε συγκεκριμένα έργα που θα ξεκινήσουν το πρώτο εξάμηνο του 2026.
Στόχος, η μείωση των στρατηγικών εξαρτήσεων και η κάλυψη των κρίσιμων βιομηχανικών κενών, αλλά και να είναι σε θέση να προμηθεύει καλύτερα τον εξοπλισμό στις ποσότητες και με τον ρυθμό που απαιτείται.
Παράλληλα, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καταδικάζει την παραβίαση του εναέριου χώρου πολλών κρατών -μελών και τονίζει σε δυο σημεία των συμπερασμάτων, ότι θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι απειλές στα υπόλοιπα σύνορα της ΕΕ, «τονίζοντας τη σημασία της διασφάλισης της άμυνας όλων των χερσαίων, εναέριων και θαλάσσιων συνόρων της ΕΕ. Οι άμεσες απειλές στην ανατολική πτέρυγα της ΕΕ και η παροχή συγκεκριμένης στήριξης στα κράτη μέλη πρέπει να αντιμετωπιστούν ως θέματα προτεραιότητας».
Στο κείμενο των συμπερασμάτων, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, αναφέρεται στις εντατικές υβριδικές επιθέσεις της Ρωσίας και της Λευκορωσίας και των πρόσφατων παραβιάσεων του εναερίου χώρου της ΕΕ και τονίζεται «η σημασία της στενής συνεργασίας μεταξύ των κρατών-μελών για τη συνολική ενίσχυση των αμυντικών και ασφαλιστικών τους δυνατοτήτων».
Οι ηγέτες της ΕΕ αποφάσισαν ότι για να ανταποκριθούν στις πιο άμεσες ανάγκες και απειλές, οι εργασίες θα πρέπει να επικεντρωθούν ιδίως σε συγκεκριμένα έργα για την ενίσχυση των κοινών προσπαθειών των κρατών μελών «να βελτιώσουν τις ικανότητές τους στον τομέα της αντι-drone και της αεροπορικής άμυνας, με συντονισμένο τρόπο».
Επιπλέον, καλεί τα κράτη-μέλη για την επιτάχυνση της κοινής ανάπτυξης διαστημικών πόρων και τονίζει τη σημασία της ορθής λειτουργίας και της περαιτέρω ολοκλήρωσης της ευρωπαϊκής αγοράς άμυνας σε ολόκληρη την Ένωση, συμπεριλαμβανομένης της διασυνοριακής πρόσβασης στις αλυσίδες εφοδιασμού στον τομέα της άμυνας.
Παράλληλα, θέτει ζήτημα εποπτείας του σχεδίου, υπογραμμίζοντας «την αποτελεσματική πολιτική εποπτεία και συντονισμό για την παρακολούθηση της προόδου και την εντατικοποίηση των εργασιών των υπουργών άμυνας στο Συμβούλιο όσον αφορά την αμυντική ετοιμότητα της Ευρώπης». Οι εργασίες αυτές θα βασίζονται σε ετήσια έκθεση για την αμυντική ετοιμότητα.
Στο κείμενο των συμπερασμάτων τονίζεται η σημασία της στενής συνεργασίας με την Ουκρανία και της ένταξής της στην ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία.
Πράσινη μετάβαση
Στο δύσκολο ζήτημα της πράσινης μετάβασης, για το οποίο εκφράστηκαν συγκεκριμένες κόκκινες γραμμές από τους ηγέτες, στο κείμενο των συμπερασμάτων του Συμβουλίου τονίζεται ότι «για να επιτύχει ένας τέτοιος θεμελιώδης μετασχηματισμός, πρέπει να είναι δίκαιος και αμερόληπτος, ρεαλιστικός, οικονομικά αποδοτικός και κοινωνικά ισορροπημένος, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές εθνικές συνθήκες, παρέχοντας προσιτές λύσεις σε ολόκληρη την οικονομία και για τους πολίτες σε όλη την Ένωση, ώστε να διασφαλιστεί η ανταγωνιστικότητα και η ευημερία της Ευρώπης για τις σημερινές και τις μελλοντικές γενιές».
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πραγματοποίησε στρατηγική συζήτηση σχετικά με τον τρόπο υποστήριξης της επίτευξης του ενδιάμεσου κλιματικού στόχου της ΕΕ για το 2040.
Επιπλέον, στα συμπεράσματα υιοθετούνται οι ελληνικές θέσεις και η ανάγκη δικλείδας ασφαλείας στην πράσινη μετάβαση με ορίζοντα 2040. Όπως αναφέρει το κείμενο τονίζεται η «ανάγκη για ρήτρα αναθεώρησης, υπό το πρίσμα των τελευταίων επιστημονικών στοιχείων, των τεχνολογικών εξελίξεων και των μεταβαλλόμενων προκλήσεων και ευκαιριών για την παγκόσμια ανταγωνιστικότητα της ΕΕ».