Даъвати Толибон аз Тоҷикистон барои бунёди масҷиду мадраса дар Афғонистон
Толибон аз Тоҷикистон даъват кардаанд, ки мисли Узбекистон дар бунёди мадориси динӣ ва масҷидҳо дар Афғонистон саҳм бигирад. Посухи ҷониби Тоҷикистон ба ин пешниҳоди Толибон маълум нест. Ҳукумати Узбекистон дар моҳи августи соли гузашта санги бинои як мадрасаи диниро дар шаҳри Мазори Шариф бо маблағи 6 миллион доллар барои ҳазор толибилм гузошта буд.
Юсуф Вафо, волии вилояти Балхи Афғонистон, ки рӯзи 23 октябр ба Тоҷикистон сафар кард, дар чорчуби мулоқотҳояш бо мақомоти тоҷик, бо Саидмукаррам Абдулқодирзода, раиси Шӯрои уламои Тоҷикистон, низ дидор кардааст. Ӯ аршадтарин мақомдори Толибон аст, ки дар чаҳор соли ҳокимияти ин гурӯҳ бар Афғонистон, ба Тоҷикистон сафар мекунад.
Ба иттилои дафтари матбуоти раиси вилояти Балх, ин мақомдори Толибон хостори рафтуомади рӯҳониёни Тоҷикистон ба Афғонистон шудааст. "Мо ҳар ду кишвари исломӣ ҳастем",-гуфтааст ӯ дар мулоқот бо уламои динии Тоҷикистон.
Волии Балх дар ин мулоқот аз раҳбарашон Ҳайбатуллоҳ Охунзода "фақеҳи хуб ва воизи хуби аср" ёд карда, ба Саидмукаррам Абдулқодирзода нусхае аз Қонуни амр ба маъруф ва наҳй аз мункар, суханрониҳо ва дастурҳои раҳбари Толибонро ҳадя додааст.
Дафтари волии Балх аксҳои нусхаҳоеро, ки ба раиси Шӯрои уламои Тоҷикистон ҳадя шудаанд, дар шабакаи Х нашр кард ва навишт, ҳадаф ин аст, ки "ҳадаф ва мафкураи моро дарк кунанд".
Ин хабарнома менависад, ки дар ин мулоқот шуморе аз рӯҳониёни барҷастаи тоҷик низ ҳузур доштанд.
Ҳарчанд мақомоти тоҷик ва расонаҳои давлатии Тоҷикистон дар бораи ин сафар то кунун хабаре нашр накардаанд, аммо телевизионҳои Афғонистон порчаҳоеро аз боздиди Юсуф Вафо ва ҳайати ҳамроҳи ӯ аз Масҷиди калони Душанбе (маъруф ба Масҷиди Қатар) нишон доданд, ки Саидмукаррам Абдулқодирзода ва дигар рӯҳониёни тоҷик ӯро ҳамроҳӣ мекунанд.
Юсуф Вафо бо раиси Кумитаи давлатии амнияти миллӣ ва Фармондеҳи нерӯҳои марзбонии Тоҷикистон мулоқот ҳам кардааст. Ҷониби Толибон мегӯяд, ки ин сафар бо даъвати Душанбе ва ба ҳадафи иштирок дар нишаст бо Нерӯҳои марзбонии Тоҷикистон, сурат гирифтааст.
Толибон як созмони тундрави динӣ аст ва дар Тоҷикистон як гурӯҳи мамнуъ ва террористӣ дониста мешавад. Ин гурӯҳ дар солҳои 1996-2001 қудратро дар Афғонистон дар ихтиёр дошт ва дар пайи ҳамлаи эътилофи байналмилалӣ бо раҳбарии Амрико, сарнагун шуд.
Толибон дар пайи вожгунии ҳукуматашон ба минтақаҳои қабиланишини Покистон паноҳ бурданд ва аз онҷо ҳамлаҳои худро алайҳи низомиёни хориҷӣ ва афғон роҳандозӣ карданд.
Дар тӯли ҷанги бистсола бар асари ҳамлаҳои онҳо ҳазорон нафар аз нерӯҳои хориҷӣ, афғон ва ғайринизомиён кушта шуданд. Амрико ва Толибон рӯзи 29-уми феврали соли 2020 дар Давҳа, пойтахти Қатар, созишнома дар бораи поён додан ба ҷанги 19-сола дар Афғонистонро имзо карданд. Бо фирори президент Ашраф Ғанӣ дар 15 сентябри соли 2021, ин гурӯҳ дигарбора вориди Кобул шуд ва ҳукуматро ба даст гирифт.
Аз он замон то кунун, ҳеч кишваре ҷуз Русия ҳукумати онҳоро ба расмият нашнохтааст. Кишварҳои Осиёи Марказӣ, ки аз оғоз равобити гуногуне бо Толибон доштанд ва ҳатто ин гурӯҳро аз рӯйхати созмонҳои террористӣ берун карданд, ҳоло бо Толибон робитаҳои хуб барқарор кардаанд.
Тоҷикистон дар ибтидо дар маҳофили сиёсӣ ва таблиғоти расонаӣ мавзеъгирии қотеъ алайҳи Толибон мекард ва ягона кишваре аз ҳамсояҳои Афғонистон дониста мешуд, ки ба мухолифини Толибон, пойгоҳ додааст.
Бо гузашти замон, нишонаҳое аз тағйир дар сиёсатҳои Тоҷикистон дар баробари ҳукумати Толибон ба вуҷуд омад. Тоҷикистон робитаҳои тиҷоратӣ ва иқтисодии худро бо Афғонистон ҳифз кард ва ҳоло ба ин ҳамсоякишвари худ барқ содир мекунад ва бозорҳои наздимарзиро фаъол нигоҳ медорад.
Толибон барои нақзи озодии баён ва расонаҳо, манъи занон аз кору таҳсил интиқод мешаванд. Созмонҳои байналмилалӣ ва мухолифони Толибон ин гурӯҳро ба ташкили ҳукумати яккақавмӣ ва ҷой додани гурӯҳҳои тундрав, муттаҳам мекунанд.
Аммо Толибон мегӯянд, ки ба ҳеч кас ваё гурӯҳе иҷозат намедиҳанд, ки аз хоки Афғонистон алайҳи ягон кишвар иқдоме сурат бигирад.