Προσωπικός Αριθμός: Σημαντικά οφέλη αλλά και κίνδυνοι – Το ενδεχόμενο υποκλοπής

Μέχρι τις 5 Νοεμβρίου οι πολίτες θα μπορούν να εκδίδουν τον Προσωπικό Αριθμό (ΠΑ), έχοντας τη δυνατότητα να επιλέγουν οι ίδιοι τα δύο πρώτα ψηφία του. Η διαδικασία γίνεται μέσω της εφαρμογής myInfo στο pa.gov.gr ή μέσω των ΚΕΠ και των Προξενικών Αρχών.

Ο Προσωπικός Αριθμός θα αντικαταστήσει σταδιακά τους υπάρχοντες αριθμούς ταυτοποίησης, όπως τον ΑΜΚΑ και τον ΑΦΜ. Ο νέος αριθμός αναγράφεται υποχρεωτικά στις ψηφιακές ταυτότητες και αποτελεί το «κλειδί» για όλες τις συναλλαγές με το Δημόσιο.

Για την έκδοση του ΠΑ απαιτούνται οι κωδικοί Taxisnet και ένας δηλωμένος αριθμός κινητού τηλεφώνου στο Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας (ΕΜΕπ), που λειτουργεί ως δεύτερος παράγοντας ταυτοποίησης μέσω SMS. Ο αριθμός είναι υποχρεωτικός για κάθε πρόσωπο που διαθέτει ή δικαιούται ΑΦΜ ή ΑΜΚΑ.

Η διαδικασία έχει ως εξής: ο πολίτης εισέρχεται στην πλατφόρμα myInfo, όπου δημιουργεί τον μοναδικό ΠΑ του. Αυτός αποτελείται από δύο γράμματα του αλφαβήτου (διαθέσιμα και στη λατινική γλώσσα), ένα αριθμητικό ψηφίο και τον εννεαψήφιο ΑΦΜ. Τα δύο γράμματα επιλέγονται από τον πολίτη, ενώ το τρίτο στοιχείο, ένας αριθμός, προστίθεται αυτόματα από το σύστημα, «κλειδώνοντας» τον ΠΑ. Από τις 6 Νοεμβρίου 2025 η έκδοση θα γίνεται αυτόματα χωρίς δυνατότητα επιλογής γραμμάτων.

Πριν την τελική επιβεβαίωση, ο πολίτης μπορεί να διορθώσει τυχόν λάθη, όπως ορθογραφικά ή ληξιαρχικά σφάλματα, ώστε να διασφαλιστεί η ακρίβεια των στοιχείων του.

Οι νέες ταυτότητες και η μετάβαση

Οι παλαιού τύπου ταυτότητες θα παραμείνουν σε ισχύ έως τη λήξη τους ή έως τον Αύγουστο του 2026, όποιο συμβεί πρώτο. Οι νέου τύπου ταυτότητες, που εκδόθηκαν πριν από την υποχρεωτική συμπερίληψη του ΠΑ, θα ισχύουν επίσης έως τη λήξη τους, ωστόσο οι κάτοχοί τους θα πρέπει να αποκτήσουν τον αριθμό ηλεκτρονικά.

Ο ΠΑ ενσωματώνεται στη νέα ψηφιακή ταυτότητα, ενισχύοντας τη διαλειτουργικότητα των υπηρεσιών. Αν και τα υπάρχοντα μητρώα, όπως ΑΦΜ και ΑΜΚΑ, δεν καταργούνται, ο ΠΑ θεωρείται θεμελιώδης για τον εκσυγχρονισμό του Δημοσίου. Η πλήρης ενημέρωση όλων των μητρώων με τον νέο αριθμό αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το 2027.

Το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης τονίζει ότι ο ΠΑ δεν συνδέεται με βιομετρικά δεδομένα και ότι η προστασία των προσωπικών πληροφοριών διασφαλίζεται μέσω κρυπτογράφησης και συμμόρφωσης με τις οδηγίες της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ).

Πλεονεκτήματα και κίνδυνοι

Ανάλογα συστήματα εφαρμόζονται ήδη σε χώρες όπως η Σουηδία (Personal Number), η Γερμανία (Steueridentifikationsnummer), οι ΗΠΑ (Social Security Number) και η Εσθονία (Isikukood). Κοινός στόχος είναι «η μοναδική ταυτοποίηση του πολίτη» σε όλες τις κρατικές υπηρεσίες.

Σύμφωνα με ειδικούς στην κυβερνοασφάλεια, η χρήση του Προσωπικού Αριθμού προσφέρει σημαντικά οφέλη, αλλά εμπεριέχει και κινδύνους:

• Κεντρικοποίηση δεδομένων: Όλες οι πληροφορίες ενός πολίτη (φορολογικές, υγειονομικές, εργασιακές) συνδέονται με έναν αριθμό, γεγονός που αυξάνει τις συνέπειες μιας πιθανής παραβίασης.
• Ευκολότερη παρακολούθηση: Ο ενιαίος αριθμός μπορεί να διευκολύνει, θεωρητικά, την παρακολούθηση της δραστηριότητας ενός ατόμου από κρατικούς ή κακόβουλους φορείς.
• Κίνδυνος υποκλοπής ταυτότητας: Αν κάποιος αποκτήσει τον ΠΑ και άλλες βασικές πληροφορίες, ενδέχεται να προβεί σε ηλεκτρονικές απάτες.
• Κατάχρηση από ιδιωτικούς φορείς: Πιθανή μη εξουσιοδοτημένη χρήση χωρίς συγκατάθεση του πολίτη.

«Ο Προσωπικός Αριθμός είναι ένα ισχυρό εργαλείο ψηφιοποίησης που θα φέρει απλοποίηση και αποτελεσματικότητα», επισημαίνουν οι ειδικοί, προσθέτοντας:

«Ωστόσο, απαιτείται αυστηρό νομικό πλαίσιο προστασίας των δεδομένων, ισχυρή διακυβέρνηση και λογοδοσία, προηγμένα συστήματα κυβερνοασφάλειας και δυνατότητα ελέγχου από τους πολίτες για τη χρήση του αριθμού τους. Κάθε πολίτης πρέπει να μπορεί να παρακολουθεί τα “ψηφιακά ίχνη” του ΠΑ του και να αμφισβητεί τυχόν παράνομη χρήση των δεδομένων του».