Είναι έτοιμος
Θυμίζω ότι δεν είναι υποχρεωτική η παρουσία στις κηδείες, όπως δεν είναι ούτε η δημόσια εκδήλωση θλίψης για τον νεκρό – εκτός βέβαια αν μιλάμε για τη Βόρειο Κορέα. Εδώ σε εμάς όμως και γενικώς στη Δύση, δεν υπάρχει αυτή η υποχρέωση. Αν θέλεις πηγαίνεις στην κηδεία του εκλιπόντος, αν δεν θέλεις κάνεις κάτι άλλο πιο ευχάριστο. Αυτό ισχύει, υπό την προϋπόθεση βέβαια ότι δεν σε ενδιαφέρει η γνώμη των άλλων για τη στάση σου και δεν δίνεις δεκάρα για ό,τι μπορεί να λέγεται σχετικά με το πρόσωπο σου πίσω από την πλάτη σου. Στην πολιτική όμως, η προτεραιότητα είναι στην εικόνα που προβάλλεις προς τα έξω και στη γνώμη που έχουν για σένα εκείνοι των οποίων την ψήφο θα ζητήσεις αύριο.
Για τον λόγο αυτόν ήταν τόσο ισχυρή και αλγεινή η εντύπωση της απουσίας του Νίκου Ανδρουλάκη από την κηδεία του Διονύση Σαββόπουλου. Ορισμένοι εκ των απόντων πολιτικών εξήγησαν τουλάχιστον τη στάση τους, ο κ. Ανδρουλάκης ούτε καν έκανε τον κόπο. Είχε πάει, λένε, στην Μπολόνια για να παρακολουθήσει έναν αγώνα μπάσκετ. Για έναν πολιτικό αρχηγό, όμως, έναν πολιτικό μάλιστα ο οποίος έχει στόχο την πρωθυπουργία και δηλώνει έτοιμος για τον ρόλο, αυτή η συμπεριφορά προδίδει όχι μόνο την έλλειψη ενσυναίσθησης, προδίδει επίσης ότι δεν είναι σε θέση να εκτιμήσει σωστά τις καταστάσεις της πραγματικότητας και, κατ’ επέκταση, το ίδιο το συμφέρον του.
Βαρύ για τον κ. Ανδρουλάκη; Δεν νομίζω, ιδίως αν η απουσία συμπίπτει με την παραίτηση του γενικού διευθυντή που ο ίδιος είχε διαλέξει για το γραφείο του. Το κελεπούρι του κ. Ανδρουλάκη δεν έμεινε ούτε 24 ώρες στη θέση του, επειδή κανείς δεν είχε κάνει τον κόπο να ρίξει μια ματιά στις κατά καιρούς αναρτήσεις του στα σόσιαλ. Αν το είχαν κάνει, θα διαπίστωναν ότι ο άνθρωπος, τον οποίο ο ίδιος ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ επέλεξε ως καταλληλότερο για διευθυντή του γραφείου του, επικροτούσε στο παρελθόν την κυβέρνηση Μητσοτάκη με τα σχόλιά του στα σόσιαλ. Δεν το έκαναν, με αποτέλεσμα η ειρωνεία της κατάστασης να είναι όλη εις βάρος του, όταν μάλιστα ο ίδιος δηλώνει «έτοιμος». Σπουδαία ετοιμότητα, πράγματι! Τουλάχιστον όσον αφορά την απόλυση, που δεν άργησε καθόλου.
Το μόνο που μπορεί να κάνει το ΠΑΣΟΚ είναι να υποστεί το μαρτύριο μέχρι να γίνουν οι επόμενες εκλογές. Η δυνατότητα να αλλάξουν ηγεσία δεν είναι σοβαρή, για τον λόγο ότι οι αντίπαλοι του σημερινού προέδρου αδυνατούν να συνεννοηθούν μεταξύ τους. Συνεπώς, υπομονή και αξιοπρέπεια – τίποτα άλλο δεν υπάρχει. Ομολογώ ότι, ορισμένες φορές πιάνω τον εαυτό μου να τους λυπάται, όταν σκέφτομαι με τι έχουν μπλέξει. Ομως, αμέσως βγαίνω στο μπαλκόνι, παίρνω αέρα, καθαρίζει το μυαλό και μου περνάει…
Είναι πάντως μια μορφή παρηγοριάς, για όσους ανησυχούν για το αβέβαιο μέλλον του ΠΑΣΟΚ, ότι θεσμοί με μακρά ιστορία και βαθιές ρίζες δοκιμάζονται ανά την Ευρώπη και τον κόσμο της Δύσης. Στη Βρετανία, λ.χ., η μοναρχία αντιμετωπίζει τη σοβαρότερη κρίση της από το 1936 και την παραίτηση από τον θρόνο του Εδουάρδου Η’, για χάρη μια κρεμάστρας με μορφή γυναίκας – και σημειώστε ότι η διάγνωση αυτή είναι του Α.Ν. Γουίλσον, ενός εκ των κορυφαίων ιστορικών του θεσμού της μοναρχίας στη Βρετανία. Δεν είναι υπερβολή ότι συγκεκριμένη κρίση, που έχει ως αφορμή νέες αποκαλύψεις για την εμπλοκή του πρίγκιπα Ανδρέα, αδελφού του Καρόλου, στο σκάνδαλο Επστιν, απειλεί τον ίδιο τον θεσμό της μοναρχίας, με τη μορφή που έχει σήμερα τουλάχιστον και τα προνόμια που εξασφαλίζει σε όσους τον εκπροσωπούν. Στα ελληνικά ΜΜΕ, το θέμα έχει ελάχιστη κάλυψη, η Βρετανία όμως συγκλονίζεται, καθώς το πιο συναρπαστικό επεισόδιο του «The Crown» εκτυλίσσεται σε πραγματικό χρόνο και το παρακολουθούν όλοι στα ΜΜΕ. Οι θεσμοί, λοιπόν, παντού δοκιμάζονται, όμως το ΠΑΣΟΚ μπορεί να παρηγορείται με τη σκέψη ότι ακόμη και αν συμβεί το χειρότερο, λ.χ. αν εκλείψει ως πολιτικός οργανισμός, η κληρονομιά του δεν πρόκειται να έχει την ίδια μοίρα. Εχει περάσει στην πολιτική κουλτούρα του τόπου, δυστυχώς…