Γυρίζει ο διακόπτης στα στεγαστικά δάνεια

Για πρώτη φορά στη μετά κρίση εποχή καταγράφηκε θετική καθαρή ροή στα στεγαστικά δάνεια για δεύτερο συνεχόμενο μήνα, με το υπόλοιπό τους στην αγορά να διαμορφώνεται λίγο χαμηλότερα από τα 25,5 δισ. ευρώ στα τέλη Σεπτεμβρίου. Αυτό σημαίνει ότι οι νέες εκταμιεύσεις δανείων είναι περισσότερες από τις αποπληρωμές παλαιοτέρων. Αν και το δείγμα είναι μικρό, μοιάζει να δείχνει πως ο διακόπτης στην αγορά στεγαστικών δανείων έχει γυρίσει.

Αναλυτικότερα, οι καθαρές ροές στεγαστικών δανείων διαμορφώθηκαν στα 41 εκατ. ευρώ, ενώ είχαν κλείσει τον Αύγουστο στα 3 εκατ. ευρώ. Αντιθέτως, τους προηγούμενους μήνες, οι καθαρές ροές ήταν αρνητικές. Οπως ανέφερε η ΤτΕ στην Εκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας που δημοσιεύθηκε την περασμένη εβδομάδα, η τάση αυτή αναμένεται να συνεχιστεί, και μάλιστα με εντονότερο ρυθμό, τροφοδοτούμενη εν μέρει από τις εκταμιεύσεις του «Σπίτι μου ΙΙ».

Σύμφωνα με τραπεζικές πηγές, η αγορά των στεγαστικών δανείων συνεχίζει την ανοδική της πορεία και αναμένεται να έχει αύξηση 25% στο κλείσιμο του 2025 σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. Το σύνολο των νέων στεγαστικών δανείων εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 1,3 δισ. ευρώ το 2025, ξεπερνώντας τα μεγέθη της περσινής χρονιάς. Αν και προγράμματα όπως το «Σπίτι μου» έχουν βοηθήσει, εξακολουθεί να υπάρχει πρόβλημα στην εύρεση ακινήτων που πληρούν τα κριτήρια, κυρίως σε ό,τι αφορά την παλαιότητα των κατοικιών.

Οπως αναφέρουν τραπεζικές πηγές στα «ΝΕΑ», η συντριπτική πλειονότητα των δανειοληπτών προτιμάει τα δάνεια σταθερού επιτοκίου, καθώς οι σταθερές δόσεις παρέχουν ασφάλεια στον οικογενειακό προγραμματισμό. Σε ό,τι αφορά το προφίλ των δανειοληπτών, ζευγάρια ηλικιών 35-45 ετών, ιδιωτικοί υπάλληλοι ή ελεύθεροι επαγγελματίες κινούν την αγορά. Δευτερευόντως, στεγαστικά δάνεια ζητούν και άτομα ηλικίας 45-58 ετών, που συνήθως αγοράζουν μεγαλύτερα – και ακριβότερα – ακίνητα, είτε για ιδιοκατοίκηση είτε για να τα αξιοποιήσουν επενδυτικά.

Ωστόσο, η αγορά στέγης εξακολουθεί να κινείται εν πολλοίς χωρίς τη συμμετοχή των τραπεζών, από μεγάλα «πορτοφόλια» του εξωτερικού που αγοράζουν ακίνητα με μετρητά, τις περισσότερες φορές για επενδυτικούς σκοπούς. Αλλωστε, όπως σημειώνουν στελέχη της μεσιτικής αγοράς, οι ξένοι αγοραστές είναι αυτοί που αποκτούν ακριβά ακίνητα 300.000 ευρώ και άνω, ενώ οι έλληνες αγοραστές προσανατολίζονται σε φθηνότερες λύσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, οι τράπεζες έχουν ρίξει στην αγορά στεγαστικά προϊόντα που μπορούν να καλύψουν την εγχώρια ζήτηση, με υψηλό ποσοστό χρηματοδότησης (έως 90% στις περισσότερες περιπτώσεις) και ευνοϊκούς όρους, ειδικά για τους δανειολήπτες κάτω των 50 ετών.

Το ποσοστό της ιδιοκατοίκησης στην Ελλάδα βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα (69,4% το 2023), αν και παραμένει υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μ.ό. (69,2%). Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της Alpha Bank, πάντως, τρεις στους τέσσερις πολίτες θεωρούν την αγορά κατοικίας μια καλή μακροχρόνια επένδυση, στοιχείο που δείχνει ότι η βάση για την τόνωση της στεγαστικής πίστης υπάρχει. Ωστόσο, το 54% θεωρεί την αγορά κατοικίας ανέφικτη, ενώ από όσους έχουν λάβει στεγαστικό δάνειο, το 42% δαπανά περισσότερο από το 30% του εισοδήματός του για να πληρώσει τη δόση.

Οι επιχειρήσεις

Συνολικά, τα υπόλοιπα δανείων και καταθέσεων αυξήθηκαν αμφότερα κατά περίπου 3 δισ. ευρώ τον Σεπτέμβριο. Το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης αυτής προήλθε από τις επιχειρήσεις, που κατέγραψαν θετική καθαρή μηνιαία ροή δανείων υψηλότερη των 2 δισ. ευρώ, ενώ οι καταθέσεις τους αυξήθηκαν κατά 2,7 δισ. ευρώ.