Στεγαστικά δάνεια: Αύξηση 40% στις νέες εκταμιεύσεις

Τον Σεπτέμβριο, οι νέες εκταμιεύσεις στεγαστικών δανείων ανήλθαν σε 224 εκατ. ευρώ, στο υψηλότερο σημείο από τον Μάρτιο του 2014. Μάλιστα, αυτή είναι η τρίτη φορά που συμβαίνει αυτό τους τελευταίους μήνες, αφού τον Δεκέμβριο του 2024 οι εκταμιεύσεις διαμορφώθηκαν στα 178 εκατ. ευρώ, τον περασμένο Ιούνιο έφτασαν στα 204 εκατ. ευρώ και τον Ιούλιο στα 221 εκατ. ευρώ. Οπως φαίνεται από τους αριθμούς, ο «διακόπτης» στα στεγαστικά έχει γυρίσει και πλέον μοιάζει να είναι θέμα χρόνου, σύμφωνα με τραπεζικά στελέχη, η επιστροφή στα μεγέθη του 2012-2013, όταν οι μηνιαίες εκταμιεύσεις βρίσκονταν μεταξύ 300 και 400 εκατ. ευρώ.

«Πιστεύουμε ότι υπάρχει μια αλλαγή τάσης στα στεγαστικά δάνεια στην Ελλάδα και αναμένουμε καθαρή πιστωτική επέκταση στα στεγαστικά στο σύνολο του 2025» δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της Πειραιώς Χρήστος Μεγάλου στο πλαίσιο της παρουσίασης των αποτελεσμάτων της τράπεζας για το εννεάμηνο του 2025 σε εκπροσώπους της επενδυτικής κοινότητας.

Τα λεγόμενά του επιβεβαιώνονται από την εικόνα που παρουσιάζουν τα ποσά των εκταμιευμένων νέων στεγαστικών δανείων από τον Ιανουάριο έως τον Σεπτέμβριο. Συγκεκριμένα, στους πρώτους εννέα μήνες του 2025, έχουν εκταμιευθεί στεγαστικά δάνεια συνολικού όγκου 1,4 δισ. ευρώ. Την αντίστοιχη περίοδο της περσινής χρονιάς, οι εκταμιεύσεις περιορίζονταν στο 1 δισ. ευρώ. Ακόμα κι αν τα ποσά είναι ακόμα χαμηλά σε σύγκριση με παλαιότερες εποχές – που ήρθαν με σημαντικές συνέπειες – η αύξηση των νέων εκταμιεύσεων κατά 40% δεν είναι αμελητέα. Σε αυτή την τάση έχουν συμβάλει σημαντικά τα προγράμματα επιδοτούμενου επιτοκίου «Σπίτι μου», αλλά και η μείωση των βασικών επιτοκίων από την ΕΚΤ το τελευταίο διάστημα. Επιπλέον, ρόλο έχει παίξει και η αλλαγή των εποπτικών περιορισμών της ΤτΕ, καθώς με απόφαση του Μαΐου 2024, οι τράπεζες μπορούν να χρηματοδοτήσουν έως και το 90% της αγοράς κατοικίας, ενώ προηγουμένως το όριο βρισκόταν στο 80%. Η αύξησή του στο 90% δίνει τη δυνατότητα σε νοικοκυριά με μειωμένη ρευστότητα να μπορέσουν να αγοράσουν σπίτι.

Αλλωστε, αυτό είναι ένα από τα βασικά σημεία προβληματισμού των τραπεζών σχετικά με τα στεγαστικά δάνεια, αφού τα εισοδήματα δεν έχουν επανέλθει στα προ κρίσης επίπεδα, ενώ οι αποταμιεύσεις κινούνται σε αρνητικά εδάφη – δηλαδή, αντί να αποταμιεύουμε, «τρώμε» από ό,τι υπάρχει στην «άκρη».

Με μετρητά

Επομένως, ενώ πολλά νοικοκυριά δηλώνουν ότι ενδιαφέρονται για την αγορά κατοικίας, λίγα είναι αυτά που μπορούν να το πραγματοποιήσουν, ακόμα και με δάνειο. Εξάλλου, σύμφωνα με στελέχη της αγοράς ακινήτων, οι αγοραπωλησίες συνεχίζουν να κινούνται κυρίως με μετρητά από ίδια χρηματοδότηση (όχι τραπεζική), ενώ σε μεγάλο βαθμό οι αγοραστές προέρχονται από χώρες του εξωτερικού.

Οι κίνδυνοι

Το ερώτημα που προκύπτει είναι πώς επηρεάζει τη ζήτηση των στεγαστικών δανείων η ανοδική τάση στις τιμές της κατοικίας. Σύμφωνα με την ΤτΕ, οι τιμές θα συνεχίσουν να ανεβαίνουν το επόμενο διάστημα, όμως παρατηρείται η «απαρχή συσσώρευσης κυκλικών συστημικών κινδύνων» στην αγορά κατοικίας.