Шведска делумно ја запира помошта за Србија поради корупција

Шведската влада соопшти во понеделникот дека, поради развојот на настаните во Србија „во погрешна насока“, ќе ја прекине делумно поддршката за државните органи во Србија, а повеќе ќе ја насочи кон зајакнување на граѓанското општество.

Во соопштението објавено на веб-страницата на владата на скандинавската земја се наведува дека „веќе извесно време се забележуваат недостатоци во волјата на српската влада за спроведување реформи“, особено во однос на почитувањето на принципите на владеењето на правото, борбата против корупцијата и заштитата на основните слободи и права, како што се слободата на изразување и слободата на медиумите.

„Развојот во Србија оди во погрешна насока. Тоа се однесува на сè — од порастот на корупцијата до непочитувањето на принципите на владеењето на правото. Земјите не можат да очекуваат шведска поддршка ако не спроведуваат реформи и развој какви што очекуваме. Затоа сега ги правиме овие промени“, се наведува во соопштението на шведскиот министер за развојна соработка и надворешна трговија, Бенјамин Дуса (Дуса).

Соопштението на шведската влада за намалување на помошта за српските државни органи следуваше по објавувањето на нацрт-извештајот на Европската комисија, во кој се оценува дека во Србија темпото на спроведување реформи е значително забавено, додека во земјата веќе една година траат масовни протести предводени од студенти во блокада, кои бараат одговорност за загинувањето на 16 лица при уривањето на настрешницата на реконструираната Железничка станица во Нови Сад.

Владата на Шведска, која ѝ пружа поддршка на Србија во рамките на Стратегијата за реформска соработка со Западен Балкан и Турција, наведе дека одлучила да ја преиспита поддршката кон Белград, во согласност со принципите на проширувањето на ЕУ засновано на заслуги.

Тоа, како што се додава, значи дека се наградуваат земјите кои напредуваат и покажуваат подготвеност за реформи, додека поддршката може да се намали или замрзне за земјите кои не ги почитуваат основните права или имаат недостатоци во својот демократски развој.

Европската комисија во нацрт-извештајот за напредокот на земјите кандидати оцени дека „Србија треба да спроведе кредибилни реформи во сите области“, особено во полето на усогласување со надворешната и безбедносната политика на ЕУ.

Во документот се наведува дека дошло до продлабочување на „поларизацијата во српското општество“ поради „масовните студентски и граѓански протести кои се одржуваат низ цела Србија од ноември 2024 година“.

Тоа, според нацрт-документот, ја одразува разочараноста на граѓаните поради корупцијата и воочениот недостаток на одговорност и транспарентност, заедно со случаи на прекумерна употреба на сила против демонстрантите и притисоци врз граѓанското општество.

Претходно, во октомври, Европскиот парламент усвои резолуција за „Поларизацијата и зголемената репресија во Србија, една година по трагедијата во Нови Сад“, во која беше оценето дека српското раководство е политички одговорно за ескалацијата на репресијата, нормализацијата на насилството и ослабувањето на демократските институции во земјата.