Ευθύνες

«Το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας πρέπει να γίνει πια» δήλωσε προ ημερών ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, με τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να ταυτίζεται: «Το έδαφος είναι ώριμο για να έχουμε το Συμβούλιο το πρώτο τρίμηνο του 2026». Προσέθεσε όμως κάτι: «Πολλές φορές θεωρούμε ότι μια τέτοια συνάντηση πρέπει ντε και καλά να συνοδεύεται από κάποια θεαματική εξαγγελία. Δεν είναι προϋπόθεση αυτό. Μπορεί κανείς κάλλιστα να κάνει μια επισκόπηση των υφιστάμενων σχέσεων».

Ο Φιντάν έσπευσε να του λύσει την απορία: «Εξακολουθούμε να υποστηρίζουμε την άποψη της δίκαιης μοιρασιάς στην Ανατολική Μεσόγειο. Υποστηρίζουμε την εξέταση όλων των διαφορών του Αιγαίου ως ένα σύνολο, να βρεθεί λύση στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου και της καλής γειτονίας». Με διαρροές, το ΥΠΕΞ απάντησε τα γνωστά. Που είναι άνευ αξίας, ιδίως όταν ο Πρωθυπουργός αναρωτιέται περί σχέσεων και θέλει σύγκληση του Συμβουλίου… μήπως μάθει. Γιατί αυτό είπε.

Αυτά εξελίχθηκαν στον απόηχο της πρώτης, επί Τραμπ, δημόσιας αμερικανικής παρέμβασης στα ελληνοτουρκικά, που ουδόλως ενόχλησε την Αγκυρα, μα προκάλεσε ταραχή και νευρική αντίδραση από την Αθήνα: δήλωσε ότι δεν έχει ανάγκη τρίτους, γιατι μιλά μόνη της με την Τουρκία. Οφείλει επειγόντως όμως να αναρωτηθεί: γιατί ενοχλήθηκε τόσο; Γιατί προτιμά να είναι μόνη με την Αγκυρα; Γιατί δεν ενοχλήθηκαν οι Τούρκοι; Και, τελικά, τι σημαίνουν αυτά στην πράξη;

Η ιδέα ότι είναι καλύτερα η Ελλάδα να απομονωθεί με την Τουρκία είναι δραματικά εσφαλμένη – γι’ αυτό ευχαριστεί την Αγκυρα. Είναι επίσης ρηχή σε επίπεδο παιδαριώδες. Προδήλως οφείλεται στο ότι ο Πρωθυπουργός… κρατάει μούτρα στον… Τραμπ που δεν του αποδίδει σημασία. Ετσι όμως τι θα καταφέρει; Να καταστήσει την Τουρκία αποκλειστικό συνομιλητή της Ουάσιγκτον σε αναδιαμόρφωση της πραγματικότητας, από την οποία οι ΗΠΑ ασφαλώς και δεν θα απέχουν. Τι φαντάζεται; Οτι οι Αμερικανοί θα πουν «συγγνώμη που ενοχλούμε, φεύγουμε»; Ή απλώς θα διαπραγματεύονται μόνο με την Αγκυρα;

Ευθύνη του Πρωθυπουργού είναι να αποκτήσει παρουσία εκεί που μετράει. Οχι να… ζηλεύει. Το βαρύτατο σφάλμα της απομόνωσης έχει διαπραχθεί συχνά στην ελληνική ιστορία. Ολες οι εθνικές καταστροφές το είχαν στη βάση τους: μία χώρα που επέλεγε να μείνει μόνη με εκείνους που την επιβουλεύτηκαν και διαπραγματεύτηκαν τελικά το δικό της μέλλον. Αυτό μάλλον δεν το ξέρει ο Μητσοτάκης. Και ότι η Ελλάδα οφείλει να πράξει το ακριβώς αντίθετο: να θελήσει τη συμμετοχή των Αμερικανών, υπό την προϋπόθεση, απαραίτητη ούτως ή άλλως, ότι είναι αποφασισμένη να προστατεύσει την κυριαρχία της εφόσον απαιτηθεί. Και να το κατανοήσουν. Γιατί σήμερα ξέρουν ότι πάντοτε υποχωρεί. Ο χωρίς αντίκρισμα λόγος της δεν μετράει. Φυσικά δεν την υπολογίζουν όπως τον κυρίαρχο.

Η βεβαιότητα αυτή πρέπει να ανατραπεί. Εφόσον πιέσουν, να ξέρουν ότι αν υπάρξει απειλή, θα υπάρξει απάντηση. Και θα έχει κόστος. Το οποίο ουδείς θέλει. Είτε στο προσκήνιο είτε στο παρασκήνιο, οι εκάστοτε μεγάλες δυνάμεις, εδώ είχαν, έχουν και θα έχουν λόγο. Κύρια στόχευση της Τουρκίας είναι να το συνδιαμορφώνει μόνη μαζί τους. Και η Ελλάδα της τη δίνει στο πιάτο.