Οι επιλογές της Ευρώπης για τη Γροιλανδία – Πώς μπορεί να κρατήσει τον Τραμπ μακριά

Οι ευρωπαίοι ηγέτες και διπλωμάτες αναζητούν επειγόντως τρόπους να αναχαιτίσουν τις κινήσεις του προέδρου των ΗΠΑ, σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico.

Η ρητορική του Ντόναλντ Τραμπ δεν περνά πλέον απαρατήρητη στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, με τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να προσπαθούν να διαμορφώσουν ενιαία στάση απέναντί του.

«Πρέπει να είμαστε έτοιμοι για μια άμεση αντιπαράθεση με τον Τραμπ», δήλωσε ευρωπαίος διπλωμάτης που ενημερώθηκε για τις συζητήσεις στους κόλπους της ΕΕ. «Βρίσκεται σε επιθετική διάθεση και πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι», πρόσθεσε.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, ανέφερε ότι σκοπεύει να θέσει στους Δανούς αξιωματούχους το ζήτημα της πιθανής αγοράς της Γροιλανδίας. Ο Λευκός Οίκος υποστήριξε πως ο Τραμπ προτιμά μια διαπραγματευτική λύση, αλλά δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο στρατιωτικής κατάληψης.

Την ίδια στιγμή, ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό γνωστοποίησε ότι συζήτησε με τους ομολόγους του από τη Γερμανία και την Πολωνία μια κοινή ευρωπαϊκή απάντηση στις απειλές του Αμερικανού προέδρου. «Η Γροιλανδία δεν είναι προς πώληση και δεν είναι προς κατάληψη», τόνισε χαρακτηριστικά.

Το Politico επικαλείται σειρά ευρωπαίων αξιωματούχων, διπλωματών και μελών του ΝΑΤΟ που περιγράφουν τα σενάρια δράσης της Ευρώπης απέναντι στις κινήσεις του Τραμπ. Όπως σημειώνουν, η ανησυχία είναι διάχυτη και η ανάγκη για απαντήσεις άμεση.

Επιλογή 1: Διαπραγματευτικός συμβιβασμός

Ο Τραμπ υποστηρίζει ότι η Γροιλανδία είναι κρίσιμη για την ασφάλεια των ΗΠΑ και κατηγορεί τη Δανία για ανεπαρκή προστασία του νησιού από τη ρωσική και κινεζική δραστηριότητα στην Αρκτική. Μια συμβιβαστική λύση που θα δώσει στον Τραμπ πολιτικό όφελος, χωρίς να θίγει την κυριαρχία της Δανίας, θεωρείται η ταχύτερη διέξοδος.

Πρώην αξιωματούχος του ΝΑΤΟ πρότεινε τη μεσολάβηση της Συμμαχίας μεταξύ ΗΠΑ, Δανίας και Γροιλανδίας, στα πρότυπα προηγούμενων παρεμβάσεων σε ενδοσυμμαχικές κρίσεις. Ο αμερικανός πρέσβης στο ΝΑΤΟ, Μάθιου Γουίτακερ, επεσήμανε ότι η ασφάλεια της περιοχής είναι «ζήτημα εθνικής ασφάλειας» για τις ΗΠΑ.

Οι σύμμαχοι εξετάζουν την ενίσχυση της στρατιωτικής παρουσίας στην Αρκτική, με νέες ασκήσεις και αποστολή δυνάμεων, στο πλαίσιο ενός σχεδίου τύπου «Arctic Sentry». Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η εκμετάλλευση των ορυκτών πόρων της Γροιλανδίας παραμένει εξαιρετικά δαπανηρή και τεχνικά δύσκολη.

Επιλογή 2: Οικονομική ενίσχυση της Γροιλανδίας

Η κυβέρνηση Τραμπ έχει δείξει ενδιαφέρον για το κίνημα ανεξαρτησίας της Γροιλανδίας, αφήνοντας να εννοηθεί ότι μια ανεξάρτητη Γροιλανδία θα μπορούσε να επωφεληθεί οικονομικά από τη συνεργασία με τις ΗΠΑ. Ωστόσο, η ΕΕ και η Δανία επιχειρούν να ανακόψουν αυτή την προοπτική με οικονομικά κίνητρα.

Σύμφωνα με σχέδιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι Βρυξέλλες προτίθενται να υπερδιπλασιάσουν τις δαπάνες για τη Γροιλανδία από το 2028, φτάνοντας τα 530 εκατομμύρια ευρώ για επταετή περίοδο. Η χρηματοδότηση θα στοχεύει στην κοινωνική πρόνοια, την εκπαίδευση και την πράσινη μετάβαση, αλλά και στην ανάπτυξη ικανοτήτων εξόρυξης.

«Έχουμε πάρα πολλούς ανθρώπους κάτω από το όριο της φτώχειας και υποβαθμισμένες υποδομές», δήλωσε ο Kuno Fencker, βουλευτής της αντιπολίτευσης στη Γροιλανδία. Μια δελεαστική προσφορά από την Κοπεγχάγη και τις Βρυξέλλες θα μπορούσε, όπως λέει, να κρατήσει το νησί μακριά από την αμερικανική επιρροή.

Επιλογή 3: Οικονομικά αντίποινα

Ο Αμερικανός στρατιωτικός αναλυτής Τόμας Κρόσμπι σημείωσε ότι η Ευρώπη έχει αρχίσει να επεξεργάζεται σενάρια ασφάλειας χωρίς τη συμμετοχή των ΗΠΑ. Αν και θεωρεί δύσκολο να στραφεί η Ευρώπη εναντίον της Αμερικής, υπογραμμίζει ότι η συζήτηση έχει ήδη ξεκινήσει.

Η ΕΕ διαθέτει πλέον το Μέσο κατά της Εξαναγκαστικής Πολιτικής, γνωστό και ως «εμπορικό μπαζούκα», που επιτρέπει την επιβολή αντίμετρων σε περιπτώσεις οικονομικού εκβιασμού. Η Ένωση είχε απειλήσει να το ενεργοποιήσει κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ, αλλά το ανέστειλε μετά από συμφωνία.

«Έχουμε εξαγωγές προς τις ΗΠΑ άνω των 600 δισ. ευρώ· αυτό είναι και το όπλο μας», δήλωσε ο Bernd Lange, πρόεδρος της επιτροπής εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Ωστόσο, όπως επισημαίνεται, ο Τραμπ θα πρέπει πρώτα να πιστέψει ότι η ΕΕ είναι έτοιμη να το χρησιμοποιήσει.

Επιλογή 4: Στρατιωτική αντίδραση

Σε περίπτωση που οι ΗΠΑ επιχειρήσουν κατάληψη της Γροιλανδίας, οι ευρωπαϊκές επιλογές είναι περιορισμένες. «Δεν πρόκειται να επιτεθούν προληπτικά στους Αμερικανούς, γιατί αυτό θα ισοδυναμούσε με πράξη πολέμου», εξηγεί ο Κρόσμπι. Ωστόσο, ενδέχεται να υπάρξει στρατιωτική αντίδραση αν η Δανία θεωρήσει ότι δέχεται επίθεση στο έδαφός της.

Η Κοπεγχάγη θα μπορούσε να ζητήσει την αποστολή ευρωπαϊκών στρατευμάτων στη Γροιλανδία, ώστε να αυξηθεί το κόστος μιας πιθανής αμερικανικής επέμβασης. Αν και τέτοιες δυνάμεις δύσκολα θα μπορούσαν να αναχαιτίσουν τις ΗΠΑ, θα λειτουργούσαν ως αποτρεπτικός παράγοντας.

«Θα μπορούσε να υπάρξει ένα φαινόμενο τύπου Τιενανμέν, όπου η φυσική παρουσία στρατευμάτων θα ανάγκαζε τις ΗΠΑ να υποχωρήσουν ή να χρησιμοποιήσουν βία», εκτίμησε ο Κρόσμπι. Όπως πρόσθεσε, «η στρατηγική αυτή έχει υψηλό κόστος και ενέχει σοβαρούς κινδύνους για ανθρώπινες ζωές».