Bad Bunny κατά… Πινοτσέτσε συναυλία στη Χιλή
Ο Bad Bunny, ο δημοφιλής λάτιν τράπερ, ξεκίνησε την παγκόσμια περιοδεία του, Debi Tirar Mas Fotos, από το Σαντιάγο της Χιλής, στον φορτισμένο με αρνητικές μνήμες χώρο Estadio Nacional. Εκεί όπου τη δεκαετία του 1970 το στάδιο μετατράπηκε σε κέντρο κράτησης και βασανιστηρίων από το χουντικό καθεστώς του Αουγκούστο Πινοτσέτ. Στη διάρκεια της συναυλίας ένας από τους μουσικούς του Bad Bunny ξεκίνησε να παίζει με μαντολίνο μια συγκινητική εκδοχή του τραγουδιού «El Derecho de Vivir en Paz» (Το δικαίωμα να ζεις ειρηνικά). Ηταν το τραγούδι του χιλιανού λαϊκού τραγουδιστή Βίκτορ Χάρα. Το κοινό ξεσηκώθηκε στο άκουσμα του τραγουδιού που έχει γίνει σύμβολο αντίστασης και επιβίωσης στην ιστορία της Χιλής. Στη συνέχεια ο Bad Bunny ζήτησε από το συγκρότημά του να παίξουν σε διασκευή το «Gracias a La Vida» της Χιλιανής Βιολέτα Πάρας, όπως και το «Te Recuerdo Amanda» του Βίκτορ Χάρα επίσης.
Οπως σημειώνει στην ανταπόκρισή του το «Rolling Stone», η ερμηνεία του συμβολικού τραγουδιού από το συγκρότημα του Bad Bunny επανέφερε στο Estadio Nacional τις μνήμες από τη σκοτεινή δεκαετία του ’70, που όμως φαίνονταν αλλόκοτα επίκαιρες στην περιοχή της Λατινικής Αμερικής: πέρα από τα πρόσφατα γεγονότα της αιχμαλωσίας από τις ΗΠΑ του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο, τον περασμένο Δεκέμβριο στις προεδρικές εκλογές στη Χιλή εξελέγη ο ακροδεξιός Χοσέ Αντόνιο Καστ. Ο αδελφός του Καστ ήταν πολιτικός σύμμαχος του Πινοτσέτ κατά τη διάρκεια της δικτατορίας, ενώ ο πατέρας του ήταν μέλος του ναζιστικού κόμματος.
Το «El Derecho de Vivir en Paz» κυκλοφόρησε ως single στο ομώνυμο άλμπουμ του Χάρα το 1971. Ο δημιουργός του το έγραψε ως τραγούδι διαμαρτυρίας ενάντια στον πόλεμο στο Βιετνάμ και το αφιέρωσε στον επαναστάτη αγωνιστή Χο Τσι Μινχ. Η επιβολή της δικτατορίας του Πινοτσέτ με την υποστήριξη των ΗΠΑ οδήγησε τον Χάρα στη φυλακή, όπως και χιλιάδες συμπατριώτες του, υποστηρικτές του ανατραπέντος σοσιαλιστή προέδρου Σαλβαδόρ Αλιέντε. Στο ιστορικό στάδιο όπου ο Bad Bunny έδωσε τη συναυλία του, ο Χάρα το 1973 υπέστη καθεστωτική βία όταν ένας φρουρός τού έσπασε τα δάχτυλα. Ο τραγουδιστής συνέχισε να αντιστέκεται και άρχισε να τραγουδάει το «Venceremos». Λίγο μετά τον δολοφόνησαν.